ความคืบหน้าการดำเนินโครงการบ้านมั่นคง เดือน กุมภาพันธ์-มีนาคม 2551

   รายงานความคืบหน้าการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคง กิจกรรมสำคัญที่เกิดขึ้นในเดือน กุมภาพันธ์-มีนาคม 2551 มีรายละเอียดดังนี้

1) การตรวจเยี่ยมโครงการบ้านมั่นคงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
    ในวันที่ 13 มีนาคม 2551 ที่ผ่านมา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (นายสุธา ชันแสง) ได้เยี่ยมชมศูนย์เพื่อตรวจโครงการก่อสร้างศูนย์พักชั่วคราวที่ดำเนินการก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้เพื่อทำการปรับภูมิทัศน์โดยรอบก่อนทำการเปิดศูนย์ฯ อย่างเป็นทางการในวันที่ 10 เมษายน 2551 นี้ โดยศูนย์คนไร้บ้าน เขตบางกอกน้อย เป็นศูนย์พักชั่วคราวคนไร้บ้านแห่งใหม่ที่จัดสร้างขึ้นเพื่อรองรับจำนวนสมาชิกกลุ่มคนไร้บ้านที่มีจำนวนเพิ่มขึ้น เพื่อให้เป็นที่พักอาศัยชั่วคราวไม่ต้องเร่ร่อนไปพักตามที่สาธารณะ  และในระหว่างวันที่ 20-21 มีนาคม 2551 รมว. พร้อมคณะได้เดินทางเพื่อตรวจเยี่ยมชุมชนแออัดในจังหวัดอุบลราชธานีและรับฟังความคืบหน้าการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคง พร้อมทั้งร่วมเป็นประธานในพิธีลงนามบันทึกความร่วมมือการพัฒนากองทุนสวัสดิการชุมชน 3 จังหวัด คือ อุบลราชธานี ศรีสะเกษ และอำนาจเจริญ

2)  การแก้ไขปัญหาที่ดินกระทรวงคมนาคม
      ในวันที่ 19 มีนาคม 2551 นายอนุรักษ์ จุรีมาศ รัฐมนตรีช่วยการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานในการประชุมหารือแก้ไขปัญหาชุมชนแออัดในที่ดินของกระทรวงคมนาคม ณ ห้องประชุม ชั้น 1 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน เพื่อรับฟังความคืบหน้าการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคงในที่ดินของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงคมนาคม โดยมีมติสำคัญคือ
1.) ปัญหาสังคมเป็นปัญหาสำคัญที่ทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันแก้ไข โดยเฉพาะปัญหาชุมชนด้านที่อยู่อาศัย จำเป็นต้องมุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาการบุกรุกที่ดิน ปัญหาชุมชนแออัด เพื่อทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนในชุมชนดีขึ้น ทั้งนี้เนื่องจากการพัฒนาประเทศที่ผ่านมาก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ชุมชนอ่อนแอประสบปัญหาความยากจนเกิดปัญหาสังคมมากขึ้น ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมของชุมชนถูกทำลายจนเสื่อมโทรม ดังนั้นการแก้ไขปัญหาของชุมชนที่บุกรุกและอาศัยอยู่ในที่ดินของ ขน. กทท. และ รฟท. จึงเป็นการช่วยเหลือสังคมด้วย

2.) ในการดำเนินการแก้ไขปัญหาชุมชนตามแนวทางที่ พอช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังดำเนินการอยู่ให้ดำเนินการต่อไปอย่างต่อเนื่อง โดยให้ พอช. เป็นหน่วยงานหลักในการประสานงานกับชุมชน และเป็นตัวแทนของชุมชนในการประสานงานกับหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง และในการดำเนินการแก้ไขปัญหาของชุมชน สมควรให้มีการเจรจาระหว่างหน่วยงานของรัฐโดย พอช. เป็นผู้เช่าที่ดิน กับหน่วยงานของกระทรวงฯ (รฟท. กทท. ขน. และกรมธนารักษ์) เพื่อทำสัญญาเช่าที่ดิน และสัญญาเช่าสมควรเป็นสัญญาเช่าระยะยาว รวมทั้งการดำเนินการแก้ไขปัญหาชุมชนสมควรร่วมกันพิจารณาเป็นภาพรวมของเมือง (ภายในเขตเทศบาลเดียวกัน, ภายในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเดียวกัน) โดยให้ฝ่ายการเมืองขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของเมืองนั้นๆ ร่วมแก้ไขปัญหาด้วย ทั้งนี้เพื่อให้มีการสำรวจสภาพจำนวน และประชากรในชุมชนให้ชัดเจน รวมทั้งวางแผนเพื่อชุมชนขยายด้วยเพื่อป้องกันการบุกรุกใหม่ ซึ่งหากมีการบุกรุกใหม่ต้องใช้มาตรการทางด้านกฏหมายควบคุมอย่างเคร่งครัด

 3)  แนวทางการพัฒนาระบบสหกรณ์เคหสถานในโครงการบ้านมั่นคง
    การประชุมหารือแนวทางการส่งเสริมสหกรณ์เคหสถานในโครงการบ้านมั่นคง ร่วมกันระหว่างตัวแทนสหกรณ์และเจ้าหน้าที่ พอช. ในวันที่ 11 มีนาคม 2551 ณ ห้องประชุม พอช. ชั้น 6 ได้มีการประชุมหารือในประเด็นต่างๆ และมีข้อสรุปแนวทางร่วมกัน ดังนี้ คือ
- การจัดทำสัญญาของสหกรณ์กับสมาชิก (กรณีที่ดิน) ในโครงการที่เกิดขึ้นใหม่ให้จัดทำแบบสัญญาจะซื้อจะขาย และต้องจัดทำสัญญาทันทีที่ได้รับเงิน ส่วนประเด็นอื่นๆ ได้มีข้อตกลงร่วมกันในเรื่องของรายละเอียดในเนื้อหาสัญญา การโอนกรรมสิทธิ์ การคิดคำนวณจำนวนเงินในสัญญา การคำนวณเบี้ยปรับเมื่อผิดนัด การออกใบเสร็จเมื่อชำระเงินงวด การคำนวนเงินชำระคืนกรณีสมาชิกจ่ายครบก่อนหมดสัญญา เกณฑ์คืนเงินเมื่อสมาชิกลาออกหรือยกเลิกสัญญา เกณฑ์การใช้สัญญา การจัดตั้งชื่อสหกรณ์ รวมทั้งกรณีที่ดินส่วนกลาง การต่อเติมอาคาร และการขายให้กับสมาชิกรายใหม่
- แนวทางในการพัฒนาระบบสหกรณ์ภาค เพื่อให้เกิดความใจในหลักการที่สำคัญและระบบบริหารจัดการ จึงจัดให้มีการประชุมสหกรณ์ขึ้นในแต่ละภาคเพื่อชี้แจงทั้งเรื่องระบบสัญญา ระเบียบที่อยู่อาศัย และระบบบัญชี/การเงิน รวมทั้งการจัดประชุมสรุปร่วมกับภาคี (กรมส่งเสริม/กรมตรวจบัญชี/พอช.)

4)  ความคืบหน้าโครงการสำรวจข้อมูลชุมชนแออัดทั่วประเทศ
  การดำเนินงานโครงการสำรวจข้อมูลชุมชนแออัดทั่วประเทศ ในขั้นตอนการประมวลผลและแสดงผลข้อมูลจากการสำรวจ เพื่อแสดงให้เห็นถึงพื้นที่ที่ทำการสำรวจโดยแบ่งแยกเป็นรายจังหวัด เมือง และชุมชน เพื่อประกอบการทำงานในพื้นที่และการแสดงผลข้อมูลในรูปแบบเชิงพื้นที่ จำเป็นจะต้องมีการจัดทำแผนที่ในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) แต่ในขั้นตอนการจัดทำแผนที่ดังกล่าวจำเป็นจะต้องใช้ข้อมูลในหลายๆ ส่วน และใช้ระยะเวลา ดังนั้นเพื่อให้เห็นภาพข้อมูลจากการสำรวจที่จะนำไปใช้ประโยชน์ในโครงการบ้านมั่นคงต่อไปได้ จึงได้มีการจัดทำแผนที่ GIS ตัวอย่างในเขตพื้นที่เทศบาลนครเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งประกอบไปด้วย ขอบเขตเทศบาล ขอบเขตชุมชน ถนน อาคาร/บ้าน (หลังคาเรือน) ภาพถ่ายทางอากาศ แผนที่ชุมชน การเข้าร่วมโครงการบ้านมั่นคง และการแยกประเภทเจ้าของที่ดิน (ภาพที่ 1)

ภาพที่ 1    แผนที่ชุมชนแออัดในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่    

5)  รายงานความคืบหน้าการอนุมัติโครงการบ้านมั่นคง
    ณ ปัจจุบัน โครงการบ้านมั่นคงได้อนุมัติงบประมาณสนับสนุนการพัฒนากระบวนการในเมืองรวมแก่ 75 จังหวัด 226 เมือง/เขต 121 โครงการ จำนวนเงินรวม 79.61 ล้านบาท การสนับสนุนงบพัฒนาระบบสาธารณูปโภคแก่ 69 จังหวัด 198 เมือง/เขต 508 โครงการ 992 ชุมชน 53,704 ครัวเรือน  จำนวนเงิน 1,605.14 ล้านบาท งบบริหารจัดการการพัฒนา (5%) จำนวนเงิน 72.90  ล้านบาท งบสินเชื่อ 1,829.08  ล้านบาท โดยสามารถแยกเป็นพื้นที่ภาคได้ ดังนี้

สำนักงานโครงการบ้านมั่นคง
21 มีนาคม 2551