ความคืบหน้าการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคง เดือน เมษายน-พฤษภาคม 2552

   รายงานความคืบหน้าการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคง กิจกรรมสำคัญที่เกิดขึ้นในเดือน เมษายน-พฤษภาคม 2552 มีรายละเอียดดังนี้

1) การสัมมนาการขับเคลื่อนขบวนการแก้ไขปัญหาที่ดินโดยภาคประชาชน
    ในระหว่างวันที่ 21-23 เมษายน 2552 ที่ผ่านมา สำนักงานปฏิบัติการภาคเหนือ ได้จัดให้มีการสัมมนาการขับเคลื่อนขบวนการแก้ไขปัญหาที่ดินโดยภาคประชาชน ณ วังธารรีสอร์ท อ.ดอยสะเก็ด      จ.เชียงใหม่ โดยมีผู้เข้าร่วมสัมมนาซึ่งเป็นตัวแทนจากบ้านมั่นคงเมือง บ้านมั่นคงชนบท เครือข่ายงานที่ดิน เครือข่ายประชาสังคม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น อบต. ป่าไม้ ทรัพยากรฯ เป็นต้น จำนวนทั้งสิ้น 200 คน โดยมีข้อสรุปให้มีการจัดตั้งคณะทำงานแก้ไขปัญหาที่ดินภาคประชาชน ประกอบด้วย ตัวแทนเมือง ตัวแทนชนบท ตัวแทนเครือข่ายปฏิรูปที่ดิน ตัวแทนเครือข่ายอื่นๆ องค์กรพัฒนาเอกชน สสส. นักวิชาการ นักกฎหมาย พอช. ซึ่งจะมีบทบาทหน้าที่ ขับเคลื่อนภารกิจต่อจากเวทีสัมมนา ทำความเข้าใจระดับภาค และจัดตั้งชุดทำงานระดับภาคและจังหวัด โดยมีเป้าหมายใหญ่ร่วมกันคือ ให้ชุมชนมีสิทธิในการจัดการที่ดินโดยชุมชนเพื่อสร้างความมั่นคงในชีวิตอย่างยั่งยืน (กรรมสิทธิ์ร่วม/โฉนดชุมชน) โดยมุ่งเน้น ๑) การเชื่อมโยงในเรื่องทรัพยากรทั้งหมดในพื้นที่โดยไม่เฉพาะที่ดินเท่านั้นเพื่อนำไปสู่การรับรองสิทธิของชุมชน การจัดการทรัพยากรโดยชุมชน การจัดการร่วมในที่ดินโดยชุมชน   ๒) ผลักดันนโยบายของรัฐในเรื่องของโฉนดชุมชน เพื่อนำไปสู่การจัดการที่ดินโดยชุมชน ๓) การแก้ไขระเบียบ ข้อบังคับ หรือยกเลิกข้อกฎหมายเรื่องเขตป่าสงวน เขตอุทยาน ที่ไม่สอดคล้องกับชุมชน          ๔) พิสูจน์สิทธิ์ จัดทำระบบข้อมูล(แผนที่ วัฒนธรรม จารีต) สร้างพื้นที่รูปธรรม เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในการจัดการที่ดินโดยขบวนองค์กรชุมชน ๕) เชื่อมโยงเครือข่ายขบวนที่ดินทั้งภาคเมืองและชนบท ๖) ผลักดันให้เกิดการแก้ไขปัญหาทั้งในระดับนโยบายและระดับพื้นที่เพื่อนำไปสู่การจัดการที่ดินโดยชุมชน         ๗) ประสานความร่วมมือการทำงานร่วมกันระหว่างชุมชน ภาคี ท้องถิ่น

2) การสัมมนาแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาสหกรณ์โครงการบ้านมั่นคง
          เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2552 ที่ผ่านมา สำนักงานโครงการบ้านมั่นคง ได้จัดให้มีการสัมมนาแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาสหกรณ์โครงการบ้านมั่นคง ณ ห้องประชุมชั้น 3 สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ โดยมีผู้เข้าร่วมสัมมนาจากตัวแทนชุมชนในโครงการบ้านมั่นคง เจ้าหน้าที่ พอช. กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ กรมส่งเสริมสหกรณ์ การรถไฟ ธนารักษ์  และทรัพย์สินฯ ทั้งนี้เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบถึงข้อมูลโครงการบ้านมั่นคง รวมทั้งหาแนวทางการส่งเสริมสหกรณ์แก่ชุมชนในโครงการบ้านมั่นคง แนวทางการทำงานร่วมกันระหว่างชุมชนและสหกรณ์ เป็นแนวทางในการพัฒนาจัดทำโครงการต่อไปในอนาคต ซึ่งแนวทางการส่งเสริมพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็งทั้งของ พอช. และกรมส่งเสริมสหกรณ์เป็นไปในทิศทางเดียวกันคือ องค์กรชุมชนเป็นเจ้าของ บริหารงานและดำเนินงานด้วยตัวเองเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นในการทำงานเกิดจากมาตรฐานและข้อตกลงที่แตกต่างกันของโครงการบ้านมั่นคงและกรมส่งเสริมสหกรณ์จึงทำให้ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ ดังนั้นเพื่อให้เกิดรูปธรรมในพื้นที่ควรจะมีการสรุปปัญหาที่เกิดขึ้นนำเสนอต่อผู้บริหารและหารือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป และขอให้ทางภูมิภาคหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ รวมทั้งจัดตั้งคณะทำงานร่วมกันต่อไป

3) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ลงเสาเอกโครงการบ้านมั่นคงคำเขื่อนแก้วสามัคคี จังหวัดโยสธร
      เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2552 ที่ผ่านมา นายอิสสระ สมชัย รมว.พม. ได้เป็นประธานเปิดงานและลงเสาเอกโครงการบ้านมั่นคงชุมชนคำเขื่อนแก้วสามัคคี อ.คำเขื่อนแก้ว จ.ยโสธร โดยมีชาวบ้านที่เข้าโครงการ ประชาชนในพื้นที่  และหน่วยงานต่างๆ ร่วมงานกว่า 300 คน โดย รมว.พม. กล่าวว่าผู้มีรายได้น้อยในชุมชนเมืองที่แออัดเป็นปัญหาที่สะสมมานาน และทุกประเทศทั่วโลกกำลังหาทางแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วน ซึ่งอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ประชากรส่วนใหญ่ของโลกจะอาศัยอยู่ในเมืองจะทำให้จำนวนคนจนในเมืองยิ่งมากขึ้น  ทั้งนี้ชาวชุมชนแออัดมักถูกกีดกันออกจากการเป็นส่วนหนึ่งของเมือง ไม่มีที่อยู่อาศัยที่มั่นคง ขาดสาธารณูปโภคพื้นฐาน ขาดการศึกษา และขาดสุขอนามัย มีรายได้ต่ำ ไม่สามารถเข้าถึงการเงินในระบบได้ ส่งผลความไม่มั่นคงทางสังคม จนสูญเสียโอกาสที่จะได้รับจากการเจริญเติบโตของเมือง รัฐบาลได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าวเป็นอย่างดี จึงได้กำหนดเป็นนโยบายของรัฐที่จะแก้ไขปัญหาชุมชนแออัดให้หมดไป โครงการบ้านมั่นคงที่ดำเนินการโดย สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ได้คิดค้นแนวทางใหม่ที่จะทำเป็นขบวนการที่สามารถแก้ไขหลายๆ เรื่องพร้อมกัน ทั้งการแก้ไขปัญหาชุมชนแออัด ความมั่นคงทางด้านกายภาพ การปรับปรุงที่อยู่อาศัย เกิดสภาพแวดล้อมที่ดี และคุณภาพชีวิตที่เพิ่มขึ้น สำหรับนโยบายรัฐบาลระยะต่อไปนั้น จะเน้นในเรื่องของการสร้างความมั่นคงด้านการช่วยเหลือเกื้อกูลอย่างยั่งยืน ด้วยการส่งเสริมให้มีระบบการดูแลกันในชุมชน ทั้งการแก้ปัญหาที่ดิน สิ่งแวดล้อม เชื่อมโยงคน มีกองทุนร่วมกัน รวมถึงการรวมตัวกันจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชน ที่ทุกคนจะไม่อยู่อย่างโดดเดี่ยว มีระบบการช่วยเหลือกัน สวัสดิการชุมชนจึงเป็นส่วนสำคัญในการดูแลกันอย่างอบอุ่น และพึ่งตนเอง

4) ชุมชนบ้านมั่นคงบางพลีน้อย อบต.บางพลีน้อย อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ ลงเสาเอกบ้าน 25 หลังแรกของชุมชน
      เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2552 สหกรณ์บ้านมั่นคงบางพลีน้อย จำกัด องค์การบริหารส่วนตำบลบางพลีน้อย อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ เครือข่ายบ้านมั่นคงสมุทรปราการ สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ (สอช.) สำนักงานปฏิบัติการภาคกรุงเทพฯปริมณฑลและตะวันออก สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และภาคีพัฒนาในพื้นที่ ได้ร่วมกันทำพิธีลงเสาเอกบ้านมั่นคงชุมชนบางพลีน้อย  ต.บางพลีน้อย อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ เฟสแรก จำนวน ๒๕ หลัง ซึ่งทำให้สมาชิกชุมชนที่เริ่มต้นทำงานด้วยกันมาตั้งแต่ปี 2549 มีกำลังใจในการทำบ้านในฝันของตนเองให้เป็นความจริง และตั้งเป้าจะก่อสร้างบ้านให้เสร็จทั้งโครงการจำนวน ๑๒๕ หลัง ภายในปี ๒๕๕๓

5)  รายงานความคืบหน้าการอนุมัติโครงการบ้านมั่นคง
    ณ ปัจจุบัน โครงการบ้านมั่นคงได้อนุมัติงบประมาณสนับสนุนการพัฒนากระบวนการในเมืองรวมแก่ 76 จังหวัด 249 เมือง/เขต 153 โครงการ จำนวนเงินรวม 106.46 ล้านบาท การสนับสนุนงบพัฒนาระบบสาธารณูปโภคแก่ 70 จังหวัด 239 เมือง/เขต 727 โครงการ 1,291 ชุมชน 79,058 ครัวเรือน จำนวนเงิน 2,391.68 ล้านบาท งบบริหารจัดการการพัฒนา (5%) จำนวนเงิน 96.97 ล้านบาท งบสินเชื่อ 2,787.95 ล้านบาท โดยสามารถแยกเป็นพื้นที่ภาคได้ ดังนี้

   สำนักงานโครงการบ้านมั่นคง
18  พฤษภาคม  2552