มุกดาหาร : ในการประชุมสภาองค์กรชุมชนตำบลระดับจังหวัดมุกดาหาร โดยมีตัวแทนสภาองค์กรชุมชนจาก 36 ตำบล ร่วมกับ 12 หน่วยงานภาคีพัฒนานำเสนอแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาภาคประชาชนโดยมีนายปรัชญา จินต์จันทรวงค์ ปลัดจังหวัดรับข้อเสนอแผน พร้อมทั้งจัดตั้งคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนแผนงาน 8 ยุทธศาสตร์ และยื่นข้อเสนอให้คณะอนุกรรมการจัดทำแผนงานให้สอดคล้องกับช่วงเวลาจัดทำแผนงานโครงการงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2552 ที่ผ่านมา ผู้แทนสมาชิกสภาองค์กรชุมชนตำบลจังหวัดมุกดาหารจาก 36 ตำบล นายกองค์การบริหารส่วนตำบล กำนัน ภาครัฐ ร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ร่วมเปิดการประชุมสภาองค์กรชุมชนตำบลระดับจังหวัดมุกดาหาร ครั้งที่1/2552 ณ ห้องประชุมศาลากลางจังหวัดมุกดาหาร อาคาร 2 โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมครั้งนี้ประมาณ 150 คน
นายปรัชญา จินต์จันทรวงค์ ปลัดจังหวัดมุกดาหาร กล่าวเปิดการประชุมสภาองค์กรชุมชนตำบลว่า การดำเนินงานของภาคประชาชนไม่ได้เริ่มจากศูนย์ เพราะการพัฒนาชุมชนมีมานานแล้วและเห็นเป็นรูปธรรมตั้งแต่มีกฎหมายรัฐธรรมนูญเมื่อปี 40 ที่เปิดโอกาสให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนด้วยตนเอง แต่อย่างไรก็ตามการพัฒนาชุมชนจะเห็นผลและมีประสิทธิภาพสูงสุดนั้นต้องมองไปในระดับตำบล เพราะจะเห็นการเชื่อมโยงเป็นจุดสำคัญและเข้าถึงที่สุดและเป็นสายป่านที่เชื่อมประสานกันมานาน
แนวคิดการพัฒนาภาคประชาชน โดยจุดประกายให้มีตำบลนำร่องถือเป็นการพัฒนาอย่างถูกจุดยึดตำบลเป็นแกนหลักและเชื่อมโยงระดับตำบลต่อตำบล โดยมีฐานข้อมูลที่เป็นจริงและเปิดโอกาสให้ทุกหน่วยเข้ามาเป็นเครือข่ายภาคีประสานความร่วมมือ ทั้งการร่วมกันคิด ร่วมกันทำ ร่วมกันรับผลประโยชน์อย่างชัดเจน
สภาองค์กรชุมชนตำบลแต่ละตำบลไม่จำเป็นต้องปฎิบัติเหมือนกันทุกพื้นที่เพราะชุมชนไม่มีกฎตายตัว แต่มีเป้าหมายสูงสุดเพื่อให้ประชาชนอยู่ดีกินดีมีที่ยืนในสังคม การมีตัวแทนสภาองค์กรชุมชนมาประชุมและเสนอแผนพัฒนาภาคประชาชนในวันนี้นับว่ามีความสำคัญยิ่งที่จะเป็นการบูรณาการแผนร่วมกันทั้ง 3 ฝ่าย ปลัดจังหวัดมุกดาหาร กล่าวทิ้งท้าย
นายสำเริง เสกขุนทด ผู้จัดการสำนักงานปฏิบัตการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าวว่า การพัฒนาขบวนองค์กรชุมชนที่ได้รวมตัวกันแก้ไขปัญหาชุมชนตนเองอย่างครบวงจร เพื่อนำไปสู่การจัดการที่ดี การมีกลุ่ม องค์กร รวมไปถึงการสร้างเครือข่าย จะเป็นต้นทุนในการช่วยเหลือหน่วยงาน โดยก่อนจะได้ 8 แผนงานมุกดาหารมีการวิเคราะห์แผนยุทธสาสตร์จังหวัดมาก่อนแล้ว จากนั้นชุมชนจึงมาดูว่าแผนของชุมชนนั้นตรงกับแผนยุทธศาสตร์จังหวัดหรือไม่ และควรจะปรับแผนงานร่วมกันอย่างไร และเท่าที่ดูแผนที่ 8 ข้อ นั้นตรงกับแผนจังหวัดทุกเรื่อง
นายสุรพร ชัยชาญ ประธานภาคประชาชนจังหวัดมุกดาหาร กล่าวว่า จากสถานการณ์การขับเคลื่อนขบวนองค์กรชุมชนในจังหวัดมุกดาหาร 4 ปีที่ผ่านมา ภายใต้ยุทธศาสตร์ฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นทำให้เห็นพื้นที่ เห็นคน เห็นกิจกรรม ก่อรูปเป็นขบวนระดับจังหวัด ประสานความร่วมมือและเชื่อมโยงกับภาครัฐ ทำให้เกิดคณะประสานงานการขับเคลื่อนขบวนองค์กรชุมชนระดับจังหวัด โดยผู้ว่าราชการจังหวัด ออกคำสั่งแต่งตั้งประกอบด้วย อัตราส่วน 70% / 30% มีหน่วยงาน พมจ. พช. ประชาชนเป็นเลขาร่วม
ปัจจุบันมี พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน พ.ศ.2551 ขึ้น ทำให้เกิดการจดแจ้งจัดตั้งทั่วประเทศจำนวน 1,774 ตำบล จังหวัดมุกดาหารโดยคณะอนุกรรมการจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนดำเนินการจดแจ้งสภาองค์กรชุมชนขึ้นใน 7 อำเภอ 36 ตำบล จาก 52 ตำบล ดังนี้ อำเภอหว้านใหญ่ 4 ตำบล อำเภอดงหลวง 5 ตำบล อำเภอดอนตาล 7 ตำบล อำเภอคำชะอี 3 ตำบล อำเภอหนองสูง 5 ตำบล อำเภอเมือง 7 ตำบล อำเภอนิคมคำสร้อย 4 ตำบล คิดเป็นร้อยละ 70% (69.23) ของพื้นที่ พร้อมได้เสนอแผนพัฒนาภาคประชาชนให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์จังหวัดทั้ง 8 แผนงาน คือ 1. แผนพัฒนาผู้นำ 2. แผนพัฒนากลุ่ม/องค์กร 3. แผนพัฒนาทรัพยากร/สิ่งแวดล้อม 4. แผนพัฒนาสภาองค์กรชุมชนตำบล 5. แผนการประชุมผู้แทนสภาองค์กรชุมชนตำบลระดับจังหวัด 6. แผนพัฒนาที่ดินทำกิน 7. แผนพัฒนาสวัสดิการชุมชน และ 8. แผนพัฒนาวัฒธรรม
8 แผนการพัฒนายุทธศาสตร์ภาคประชาชนภายใต้ยุทธศาสตร์ฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น
1. แผนพัฒนาผู้นำ แนวทางในการดำเนินงาน ยกระดับจิตสำนึกให้คนในชุมชนเสียสละ อดทน เห็นแก่ส่วนรวม และเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ มีคุณภาพ มีศักยภาพ โดยมีเป้าหมาย ระดับตำบล 52 ตำบลๆ ละ 50 คน 2,600 คน ดังนี้ ระดับจังหวัด 7 อำเภอๆ ละ100 คน 700 คน ระดับภาคปกครองท้องถิ่น 52 ตำบลๆ ละ 3 คน 156 คน สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ที่ 2 ของจังหวัด คือ “การพัฒนาคนและสังคมที่มีคุณภาพ บทบาทภารกิจ ของคณะอนุกรรมการสภาองค์กรชุมชน โดยกำหนดกรอบคิดและเนื้อหาการพัฒนา เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย และเป็นไปตามตัวชี้วัด โดยการทบทวนแผนปฏิบัติการของจังหวัด และส่วนราชการในจังหวัด และองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น (อบจ. เทศบาล, อบต.) และร่วมจัดทำแผนปฏิบัติ ให้เกิดงานที่เป็นรูปธรรมในพื้นที่ เพื่อติดตามประเมินผลการดำเนินงานทุกระยะ
2. แผนพัฒนากลุ่ม/องค์กร ได้มีแนวทางการดำเนินงานให้กลุ่ม/องค์กรต่างที่เกิดขึ้น และจดแจ้งเป็นสภาองค์กรชุมชนเพิ่มอีกจำนวนกลุ่ม 240 กลุ่ม/องค์กรรวมกับกลุ่มเดิม 901 กลุ่ม รวมทั้งสิ้น 1,141 กลุ่ม แต่ละประเภทมีคณะทำงานในระดับพื้นที่อย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับยุทธศาสตร์จังหวัดที่ 1 “การขจัดความยากจน” เป้าประสงค์ ชุมชนได้รับการเสริมสร้างความเข้มแข็ง ประชาชนยากจนได้รับโอกาสในการเข้าถึงทรัพยากรโดยมีป้าหมาย กลุ่ม/องค์กรที่จดแจ้งเป็นสภาองค์กรชุมชนตำบล จำนวน 901 กลุ่ม กระจายอยู่ 7 อำเภอและเทศบาล
3. แผนพัฒนาทรัพยากร/สิ่งแวดล้อม เป้าหมาย พื้นที่ภูไม้ซางครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าอุดม ตำบลป่าไร่ ภูขวาง ครอบคลุม ตำบลบ้านโคก ตำบลโพนทราย ตำบลผึ่งแดด ตำบลคำป่าหลาย พื้นที่ป่าอนุรักษ์ ตำบลดงหลวง พื้นที่ป่า ตำบลโนนยาง อำเภอหนองสูง พื้นที่ป่า ตำบลโพนงาม อำเภอคำชะอี และสองสายน้ำ ห้วยบังอี ผ่าน 12 ตำบล และห้วยยางทราย โดยกำหนดกรอบคิดและเนื้อหาการพัฒนา จากสถานการณ์ปัจจุบันทรัพยากรธรรมชาติที่มีองค์กรภาคประชาชนรับผิดชอบ ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ภูไม้ซาง ภูขวาง ป่าอนุรักษ์ ตำบลดงหลวง และป่าตำบลโนนยาง อำเภอหนองสูง ก่อรูปเป็นคณะทำงานระดับจังหวัดของภาคประชาชนใน 7 อำเภอ เพื่อให้งานอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเป็นไปอย่างต่อเนื่อง และเชื่อมโยงกับภาครัฐอย่างเป็นระบบ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์จังหวัดที่ 4 “การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม”
4. แผนพัฒนาสภาองค์กรชุมชนตำบล แนวทางในการดำเนินงานการจดแจ้งสภาองค์กรชุมชนตำบลในจังหวัดมุกดาหาร ได้ดำเนินการไปแล้ว 36 ตำบลใน 7 อำเภอเป็นไปตาม พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน พ.ศ.2551 ทุกประการ แต่ละตำบลได้ดำเนินการเบื้องต้น ดังนี้ 1.จัดประชุมเพื่อไปสู่บทบาทหน้าที่ขององค์กรชุมชนระดับตำบล 2.จัดทำแผนเสนอ อบต. เป้าหมายให้ครบทุกตำบลใน 2552(จำนวน 52 ตำบล โดยกำหนดกรอบคิดและเนื้อหาการพัฒนา พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชนเป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงคนในชุมชนให้มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทาง แนวทางในการพัฒนาตำบลตนเอง เป็นเครื่องมือในการประสานความร่วมมือในชุมชนที่ถูกต้องตามกฎหมาย จึงสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ที่ 7 ของจังหวัด “ส่งเสริมประชาธิปไตยและขบวนการประชาสังคม”
5. แผนการประชุมผู้แทนสภาองค์กรชุมชนตำบลระดับจังหวัด แนวทางในการดำเนินงานคณะทำงานที่ได้รับมอบหมายจากสภาองค์กรชุมชนประสานความร่วมมือกับภาครัฐที่เกี่ยวข้อง พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ องค์การบริหารส่วนจังหวัด สำนักงานท้องถิ่นจังหวัด เพื่อสนับสนุนงบประมาณในการประชุมแต่ละครั้ง โดยมีเป้าหมาย ตาม พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน ม.24 ให้มีการประชุมระดับจังหวัดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของ พ.ร.บ.
6. แผนพัฒนาที่ดินทำกิน แนวทางในการดำเนินงาน เรื่องที่ดินทำกินขบวนชาวบ้านได้ดำเนินงานอยู่ 4 พื้นที่ 3 เรื่อง 1.เรื่องสิทธิ์ 2.กรรมสิทธิ์ในที่ดินทำกิน 3.เรื่องที่ทับซ้อน/ป่าสงวน/เขตอนุรักษ์/เขตอุทยาน คณะทำงานได้ประสานกับภาครัฐ ในระดับพื้นที่และระดับนโยบาย ปัญหาเรื่องที่ดิน เป็นเรื่องละเอียดอ่อนเกี่ยวกับกฎหมาย/ระเบียบ และนโยบาย/ป่าไม้ ที่ดินทำกินที่ตำบลโนนยาง อำเภอหนองสูง คณะทำงานร่วมกับภาครัฐได้สำรวจที่ดิน ซึ่งทับซ้อนอยู่ในเขตอุทยาน โดยใช้ GPS เป็นเครื่องมือ เพื่อแสดงหาพิกัด แต่ก็ยังหาข้อยุติไม่ได้ เป้าหมาย -อ.หว้านใหญ่ ต.ป่าขาม -อ.ดงหลวง ต.ดงหลวง -อ.หนองสูง ต.โนนยาง
7. แผนพัฒนาสวัสดิการชุมชน แนวทางในการดำเนินงานกองทุนสวัสดิการชุมชนได้ก่อรูปขึ้นในจังหวัดมุกดาหาร 48 ตำบล ใน 7 อำเภอ โดยใช้หลักคิด “ให้อย่างมีคุณค่า รับอย่างมีศักดิ์ศรี” “ออมเพื่อให้ ไม่ใช่ให้เพื่อเอา” “การอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับคน” “คนกับธรรมชาติ” ใน 48 ตำบล มีขบวนการ ดังนี้ 1. มีคณะกรรมการ 2. มีกฎระเบียบ 3.มีสมาชิก 4.มีการออม 5.มีการจัดสวัสดิการ (เกิด แก่ เจ็บ ตาย) ยางกองทุนจัดได้ 1 เรื่อง บางกองทุนจัดไว้ 2-3 เรื่อง โดยมีเป้าหมายการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชน 48 ตำบล ใน 7 อำเภอ
8. แผนพัฒนาวัฒนธรรม แนวทางการดำเนินงานด้านวัฒนธรรมและประเพณีที่ดีงามของชุมชนกลมกลืนไปตามกระแสโลกาภิวัฒน์ ทำให้คนในชุมชนลืมวัฒนธรรมและประเพณีที่ดีงาม ลืมวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมที่ควรค่าต่อการอนุรักษ์ไว้ เพื่อให้เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยว เชื่อมกับทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม การฟื้นฟูวัฒนธรรมจำเป็นต้องมีส่วนร่วมจากหลายส่วน เช่น เอกชน รัฐ ภาคประชาชน โดยต้องร่วมไม้ร่วมมือกันอย่างจริงจังและต่อเนื่อง เป้าหมาย ฟื้นฟูวัฒนธรรม บุญกุ้มข้าว, บุญคุณลาน ประเพณีลงแขก อีดสิบสอง คองสิสี่ อำเภอดอนตาล ตำบลดอนตาล อำเภอคำปะวี ตำบลเซ่ง อำเภอนิคมคำสร้อย ตำบลกกแดง
ข้อเสนอภาคประชาชน ในที่ประชุมมีข้อเสนอให้มีการจัดตั้งคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนแผนงานในแต่ละแผนงานรวม 8 ยุทธศาสตร์ และมีข้อเสนอให้คณะอนุกรรมการจัดทำแผนงานให้สอดคล้องกับระยะเวลาช่วงเวลาจัดทำแผนงานโครงการงบประมาณของหน่วยงานภาคีทุกจังหวัดตั้งแต่ระดับตำบล อำเภอและจังหวัดต่อไป


