พื้นที่จังหวัดปทุมธานีต่อเนื่องกับกรุงเทพมหานคร โดยมีแม่น้ำเจ้าพระยากั้นกลาง เป็นพื้นประสบภัยจากน้ำท่วม น้ำเสียมาอย่างต่อเนื่อง และเมื่อปลายปี ๒๕๕๓ เป็นต้นมา เกิดการเปลี่ยนแปลงปริมาณน้ำมากผิดปกติ ทำให้น้ำท่วมสูงและขังนาน จนทำให้เกิดความเดือนร้อนของชาวบ้านจึงเกิดการรวมตัวกัน ชุมชนที่ได้รับผลกระทบจำนวน ๑๔ ชุมชน จำนวน ๑,๒๔๑ หลังคาเรือน ประกอบด้วยพื้นที่สามโคก ๒๔๐ หลัง วัดราษฎร์รังสรร ๖๐ หลัง ตำบลกระแชง ๒๘๐ หลัง ชุมชนบางโพธิ์เหนือ ๗๕ หลัง ชุมชนบางโพธิ์ใน ๘๙ หลัง ชุมชนคลองพิกุล ๔๕ หลัง ชุมชนวัดหงส์ ๔๐ หลัง ชุมชนบางปรอก ๒๐ หลัง ชุมชนวัดโคก ๓๐ หลัง ชุมชนโสภาราม ๗๔ หลัง ชุมชนเทพพัฒนา ๒๐ หลัง ม.๕ ต.หลักหก ๑๕๐ หลัง ชุมชนริมคลองรังสิต ๘๐ หลัง และชุมชนคูคตพัฒนา ๓๘ หลัง
การรวมตัวในครั้งนี้ เกิดจากเหตุน้ำท่วม แกนนำเครือข่ายฯ กว่า ๒๐ คน ได้มีการสำรวจปัญหาผลกระทบที่เกิดขึ้น รวมทั้งความต้องการของผู้เดือนร้อนและประสานความช่วยเหลือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างรวดเร็วและเป็นระบบ รวมทั้งมีการระดมกำลังกันเพื่อทำกระสอบทรายกั้นน้ำ การจัดเวรยามเฝ้าระวังระดับน้ำ การตั้งโรงครัวทำอาหารสนับสนุน แบ่งทีมกันออกไปแจกจ่ายข้าวของให้สมาชิกที่เดือดร้อนอย่างทั่วถึง มีความช่วยเหลือจากภาครัฐและเอกชน เช่น สาธารณสุข เทศบาล ธนาคารกรุงไทย มูลนิธิปูนซีเมนต์ไทย สสส. พอช. ฯ
หลังภัยพิบัติมีการประชุมสรุปบทเรียนร่วมกัน พบว่าเมื่อเกิดน้ำท่วมสูงในพื้นที่กว้างมีผู้เดือนร้อนจำนวนมาก โดยเฉพาะคนชรา เด็กเล็ก คนป่วย คนท้อง ฯลฯ หน่วยงานราชการ ไม่สามารถเข้าไปช่วยเหลือได้ทันท่วงที การช่วยเหลือกันเองระหว่างชุมชนทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนดีขึ้นมาก รวมทั้งความสัมพันธ์ระหว่างเครือข่ายฯ รวมทั้งหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องได้เห็นในพลังของเครือข่ายชุมชน
ปัจจุบันเครือข่ายฯ มีกลุ่มอาสาสมัครพื้นที่ต่างๆ จำนวน ๓๐ คน เพื่อติดตตามสถานการณ์น้ำท่วม ภัยพิบัติอื่นๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด ในปีนี้ ๒๕๕๔ ได้มีการสำรวจข้อมูลเบื้องต้น พบว่ามีประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากภัยน้ำท่วม (พื้นที่นอกเขตแนวคันกั้นน้ำ) จำนวนกว่า ๖๐๐ หลังคาเรือน โดยมีกิจกรรมการเตรียมความพร้อม ดังนี้
๑.กิจกรรมเตรียมความพร้อมเรื่องห้องน้ำ โดยการยกห้องน้ำให้พ้นน้ำ เพื่อสามารถใช้ได้ยามน้ำท่วม สำรวจเตรียมเรือสัญจรยามน้ำท่วม
เรือเดินทางเข้าออกบ้านยามน้ำท่วม เตรียมเรือบ้านติดแม่น้ำเจ้าพระยา
๒.การจัดทำฐานข้อมูลบ้านเรือนที่อยู่อาสัยนอกคันกั้นน้ำ (ใช้ถนนเป็นแนวคันกั้นน้ำ) การจัดทำข้อมูลเบื้องต้น พบว่ามีบ้านเรือนที่อยู่นอกแนวคันกั้นน้ำ อ.สามโคก อ.เมือง จ.ปทุมธานี ประกอบด้วย บ้านกระแชง บ้านประทุม บางโพธิ์เหนือ ชุมชนบางโพธิ์ใน ชุมชนริมคลองพิกุล ชุมชนวัดหงส์ ชุกชนวัดโคก ชุมชนโสภาราม ชุมชนร่วมจิตรมุสลิม จำนวนกว่า ๖๐๐ หลังคาเรือน
๓.การนำร่องการยกบ้านให้พ้นน้ำ
บ้านนำร่องที่ยกบ้านพ้นน้ำ (นอกแนวคันกั้นน้ำ)
๔.เตรียมความพร้อมเรื่องการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการในพื้นที่
ศูนย์ประสานงานน้ำท่วมเครือข่ายภัยพิบัติ ช่วยทำแนวทางเดินเข้าบ้าน
ตั้งอยู่ตรงข้ามวัดหงส์ ๐๘๖-๓๕๕-๘๓๐๖
พี่น้องชุมชนเมืองปทุมธานีเตรียมกระสอบทรายไปทำแนวป้องกันกั้นน้ำ
ชาวบ้านริมแม่น้ำอพยพข้าวของเครื่องใช้ไปที่ปลอดภัย
๕.การขุดลอกคูคลองเป็นพื้นที่รับน้ำ โดยการประสานงานคลองบางปรอก คลองบางโพธิ์ และคลองใหญ่
เตรียมพื้นที่ลอกคลองบางโพธิ์ใน คลองบางปรอก
๖.ประชุมประเมินสถานการณ์ จัดตั้งศูนย์ประสานงานกลาง/พื้นที่
ประชุมเตรียมความพร้อม ประเมินสถานการณ์ ทำความเข้าใจกลุ่มเยาวชน
นอกจากนี้ ยังได้มีการประสานงานพื้นที่น้ำท่วมต่อเนื่อง ในการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการพื้นที่ โดยได้รับความร่วมมือกับองค์กรท้องถิ่นต่างๆ เช่น ศูนย์ย่อยหลักหก ศูนย์ย่อยกระแชง ศูนย์ย่อยวัดบางโพธิ์ ศูนย์ย่อยบ้านบางโพธิ์เหนือ เพื่อการประสานความช่วยเหลือ ป้องกัน และประสานมายังศูนย์เครือข่ายในการดำเนินการสนับสนุนต่อไป
พื้นที่นำร่อง
โครงการฟื้นฟูวิถีชีวิตและเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ โดยชุมชนเป็นแกนหลัก ความร่วมมือโดย มูลนิธิชุมชนไท และ สสส. อำนาจ จันทร์ช่วง รายงาน
