ข้อเสนอ “เพื่อให้การแก้ไขปัญหาที่ดินทำกิน และที่อยู่อาศัยเป็นวาระแห่งชาติ” เสนอต่อ นายกรัฐมนตรี นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร โดย สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ (สอช.)

ข้อเสนอทางนโยบาย

๑.ขอให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย และที่ดินแห่งชาติ โดยมีองค์ประกอบของรัฐบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และภาคประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วม  

๒.ขอให้รัฐบาลเร่งดำเนินการตามนโยบายรัฐบาลในเรื่องของการให้โอกาสประชาชนที่มีฐานะยากจนได้มีที่อยู่อาศัยเป็ยของตนเอง หรือมีที่อยู่อาศัยพร้อมการสร้างอาชีพเพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยการสนับสนุนการดำเนินตามโครงการบ้านมั่นคงอย่างต่อเนื่อง ทั้งในส่วนงบประมาณสนับสนุนสินเชื่อ ๓,๐๐๐ ล้านบาท งบสนับสนุนการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคชุมชนเมือง ๑,๒๐๐ ล้านบาท และโครงการบ้านมั่นคงเพื่อผู้ยากจนและด้อยโอกาสในชนบท ๑,๐๐๐ ล้านบาท และสั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องปฏิบัติตามกฏกระทรวงว่าด้วยการยกเว้น ผ่อนผัน หรือกำหนดเงื่อนไขในการปฏิบัติตามกฏหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารสำหรับโครงการบ้านมั่นคงที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปแล้วตั้งแต่เดือนมกราคม ๒๕๕๔

๓.ขอให้รัฐบาลได้กระจายอำนาจการจัดการที่อยู่อาศัย ที่ดินทำกิน และการจัดการทรัพยากรไปที่ชุมชนท้องถิ่น ได้แก่

          ๓.๑ ให้ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญในการวางผังเมือง ผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน การคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม

          ๓.๒ ให้มีการแก้ไขกฏหมายจัดตั้ง อปท.ให้มีอำนาจหน้าที่ในการจัดการที่อยู่อาศัย ที่ดิน และทรัพยากรธรรมชาติ และระหว่างที่เสนอแก้ไขกฏหมายให้เร่งรัดกระทรวงมหาดไทยดำเนินการตามมติคณะกรรมการกระจายอำนาจฯ ในการพิจารณาแก้ไขระเบียบ หนังสือสั่งการที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการจัดการที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินให้เอื้อต่อการปฏิบัติหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยเร็ว

          ๓.๓ กระจายอำนาจการตัดสินใจในการแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยให้ได้ข้อยุติในระดับท้องถิ่นและจังหวัดให้มากที่สุด โดยมีระเบียบรองรับการจัดตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดิน และที่อยู่อาศัยระดับจังหวัดที่ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน มีองค์ประกอบคณะกรรมการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนชุมชน และผู้แทนท้องถิ่น

๔. ขอให้รัฐบาลเร่งรัดออกกฏหมายในการรับรองสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากร ที่ดิน น้ำ ป่าไม้ และทะเล เพื่อรองรับการจัดการที่ดินและที่อยู่อาศัยโดยชุมชนท้องถิ่น ระหว่างที่กฏหมายยังไม่บังคับใช้ ให้ใช้แนวทางการแก้ไขปัญหาตามระเบียบสำนักนายกว่าด้วยการให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ.๒๕๕๓ ไปก่อน โดยให้กระจายการทำงานไปที่กลไกร่วมระดับจังหวัด

๕. ขอให้รัฐบาลเร่งรัดการดำเนินการตามนโยบายของรัฐบาลในการปฏิรูปการจัดการที่ดิน โดยมีการกระจายสิทธิที่ดินอย่างเป็นธรรม โดยใช้มาตรการทางภาษี และการจัดตั้งธนาคารที่ดินให้แก่คนจน และเกษตรกรรายย่อย พิจารณาให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ที่ดินทิ้งร้างของทางราชการตามประเภทที่ดิน (องค์การมหาชน) ที่ได้มีการจัดตั้งและประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปเมื่อวันที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๕๔ ได้มีการดำเนินการ และสนับสนุนงบประมาณกองทุนที่ดินที่กระจายไปสมทบกองทุนที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินในระดับท้องถิ่น

๖. ขอให้รัฐบาลเร่งรัดการดำเนินการตามนโยบายในเรื่องการสำรวจ และจัดทำแนวเขตการใช้ประโยชน์ที่ดิน ปรับปรุงกฏหมายป่าไม้ทั้ง ๕ ฉบับ ให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ สนับสนุนการจัดการอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น การแก้ไขกฏหมายเกี่ยวกับที่ดินประเภทต่างๆ ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอำนาจหน้าที่จัดการที่ดินทุกประเภทร่วมกับชุมชน และเปิดเผยข้อมูลที่ดินรัฐ และที่ดินเอกชนต่อสาธารณะ

๗. ในการดำเนินโครงการขนาดใหญ่ตามนโยบายรัฐบาล เช่น รถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูง รถไฟฟ้าในพื้นที่กรุงเทพฯ การสร้างเขื่อนริมคลอง ฯลฯ ขอให้มีการตั้งงบประมาณ หรือกองทุนรองรับการแก้ไขทั้งด้านที่ดิน ที่อยู่อาศัย และการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบไว้ในโครงการอย่างชัดเจน

๘. ขอให้เร่งรัดการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมที่ด้านทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ความขัดแย้งเรื่องที่ดิน ที่อยู่อาศัย การฟ้องไล่ที่ การเรียกค่าเสียหายจากคนจน

๙.ขอให้รัฐบาลสนับสนุนการจัดตั้งกองทุนเพื่อป้องกัน และแก้ไขปัญหาภัยพิบัติ สมทบกองทุนที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกิน กองทุนสวัสดิการชุมชน และกองทุนสวัสดิการในระดับตำบล

แถลงการณ์ ฉบับที่ 6

เปิดการเจรจา เร่งแก้ไขปัญหา ตามสัญญาประชาคม

เนื่องในวันที่อยู่อาศัยสากล ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (Pmove) ร่วมกับเครือข่ายสลัมสี่ภาค และ สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ (สอช.) ได้ทำการรณรงค์เพื่อสร้างจิตสำนึกร่วมของคนในสังคมให้ตระหนักในความสำคัญของ การมีที่อยู่อาศัยที่มั่นคง อันรวมถึงความมั่นคงในการประกอบอาชีพที่แตกต่างหลากหลาย ทั้งความมั่นคงในการดำเนินชีวิต และความมั่นคงในอาชีพตามความถนัดของประชาชนชาวไทยที่มีความหลากหลายทาง ชาติพันธุ์

ในโอกาสดังกล่าว พวกเรามีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องติดตาม ทวงถามความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหา อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากพันธะสัญญาประชาคม และการส่งข้อมูลถึง ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี ผ่านตัวแทนของพรรคเพื่อไทย และบุคลากรของพรรคเพื่อไทยมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งที่ทำการพรรคเพื่อไทย สาขาพรรคเพื่อไทย รวมทั้งที่รัฐสภา และทำเนียบรัฐบาล รวมทั้งความพยายามในการประสานงานขอเข้าพบเพื่อหารือกับ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี แต่จนถึงทุกวันนี้ก็ยังไม่เกิดเวทีการพูดคุยอย่างเป็นทางการเลย

แม้ว่าในหลาย เรื่องจะถูกบรรจุไว้ในนโยบายของรัฐบาลที่ได้แถลงไว้ต่อรัฐสภา แต่อีกหลายกรณีปัญหาก็ยังคลุมเครือและขาดความชัดเจนในแนวทางปฏิบัติ ซึ่งมีอีกหลายกรณีที่ยังต้องการการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน เช่น กรณีคดีพิพาทอันเกี่ยวเนื่องกับเรื่องที่ดินและทรัพยากร ที่ส่งผลให้คนจนจำนวนมากต้องถูกฟ้องร้อง จองจำ อย่างไม่เป็นธรรม นอกจากนี้ยังมีการข่มขู่คุกคามจนไม่มีความมั่นคงในการดำเนินชีวิต อันเป็นการจำกัดเสรีภาพ ที่ขัดต่อปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิ สังคม และวัฒนธรรมที่ประเทศไทยเข้าไปลงนามร่วมด้วย

ในโอกาสนี้ จึงน่าจะเป็นนิมิตหมายใหม่ สำหรับการนำนโยบายของรัฐบาลในส่วนที่เกี่ยวข้องกับพวกเรา มาร่วมมือกันในการสร้างรูปธรรม และสะสางปัญหาอื่นที่คั่งค้างอยู่มาเร่งดำเนินการแก้ไขให้เป็นรูปธรรม อันเป็นการขจัดปัญหาความเหลื่อมล้ำ และความอยุติธรรมให้หมดไปจากประเทศไทย

พวกเราเชื่อมั่น ว่า การแก้ไขปัญหาที่มีอยู่จะลุล่วงได้ก็ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วน เกี่ยวข้อง ทั้งรัฐบาล ราชการ รวมทั้งภาคประชาชน เป็นการสร้างการมีส่วนร่วมและเรียกว่าเป็นกระบวนการแก้ไขปัญหาแบบบูรณาการ ที่จะเป็นความสำเร็จร่วมกันของทุกส่วน

วันนี้ พวกเราจึงขอเรียกร้องให้รัฐบาล ทำการเปิดเจรจาอย่างเป็นทางการ โดยมี ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพื่อที่จะกำหนดกรอบ แนวทาง และสร้างกลไกการทำงานร่วมกัน สำหรับสานต่อการแก้ไขปัญหาให้เดินหน้าได้เร็วยิ่งขึ้น

ดังนั้น การเปิดการเจรจาอย่างเป็นทางการขึ้นในวันนี้ จะเป็นจุดเริ่มต้นของการพิสูจน์ความจริงใจ และความกล้าหาญของรัฐบาลในการแก้ปัญหาของคนจน ซึ่งจะเป็นบันไดขั้นแรกของการก้าวไปสู่ความสำเร็จในการแก้ไขปัญหาร่วมกัน ระหว่างรัฐบาลกับคนจน อย่างเป็นรูปธรรม      

พวกเราหวังว่า ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีจะให้ความสำคัญในการเปิดการเจรจาอย่างเป็นทางการ พร้อมทั้งสร้างกลไกการแก้ไขปัญหา โดยมี ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน โดยพวกเราจะปักหลักฟังการเจรจาอย่างสงบ

ด้วยความเชื่อมั่นในพลังประชาชน

ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (Pmove)

สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ (สอช.)

3 ตุลาคม 2554

(หน้าทำเนียบรัฐบาล)