งาน “เปิดหนังกลางแปลง เบิ่งแงงคนอำนาจ” เมื่อวันที่ ๒๗-๒๘ เมษายน ๒๕๕๖ ได้จบลงแล้วท่ามกลางเสียงปรบมือจากทุกฝ่ายไม่ว่า คนทำงานสื่อ ภาคท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และชาวบ้านอำนาจเจริญที่มาร่วมรับชม ภายใต้ความหวังที่จะเห็นพัฒนาการของสื่อชุมชนคนอำนาจสามารถทำงานด้านการสื่อสารด้วยตนเองอย่างต่อเนื่อง

จากการสัมมนาเชิงปฏิบัติการงานสื่อสาร จ.อำนาจเจริญ ที่ชิตสกนธ์รีสอร์ท (เมื่อ ๒๙-๓๑ มีนาคม ๒๕๕๖) ของ ๙ ตำบล อันได้แก่ ตำบลไม้กลอน ตำบลนาจิก ตำบลหนองข่า ตำบลคำพระ ตำบลนาผือ ตำบลเสนางคนิคม ตำบลเปือย ตำบลคำโพน และตำบลกุดปลาดุก ซึ่งนอกเหนือจากการสร้างความเข้าใจต่อกระบวนงานสื่อสารในสายงานพัฒนาแล้ว เวทีสัมมนาครั้งนั้นยังได้จัดอบรมการผลิตสารคดีโทรทัศน์ และสปอตวิทยุ โดยได้ให้คณะทำงานสื่อชุมชนคนอำนาจฯ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเยาวชนมัธยมปลายจากพื้นที่ร่วมมือกับผู้ใหญ่ของแต่ละตำบลที่คอยให้คำแนะนำ สนับสนุนในด้านเนื้อหา และผลจากการเข้าฝึกอบรมเพียงสองวันในครั้งนั้น เยาวชนจากทุกตำบลก็สามารถผลิตสารคดีโทรทัศน์และสปอตวิทยุออกมาได้อย่างน่าทึ่ง ทั้งที่มีข้อจำกัดในเรื่องเครื่องไม้เครื่องมือไม่น้อยทีเดียว

ความโดดเด่นในการผลิตงานของเยาวชนในครั้งนั้นได้ทำให้สารคดีโทรทัศน์เรื่อง “ปลูกฝัง” ซึ่งสะท้อนคุณค่าของการปลูกผักเกษตรอินทรีย์จากตำบลไม้กลอน  ได้รับรางวัลชนะเลิศ และเผยแพร่ออกอากาศทางช่อง ๑๑ จ.อุบลราชธานีอีกด้วย

และก่อนปิดการอบรมในครั้งนั้น คณะผู้เข้าอบรมการผลิตสื่อของจังหวัดอำนาจเจริญ ได้รวมตัวกันตั้งชื่อกลุ่ม “สื่อชุมชนคนอำนาจฯ” เพื่อจะได้ร่วมมือกันทำงานสื่อสร้างสรรค์งานพัฒนาเมืองอำนาจเจริญต่อไป รวมถึงได้เปิดเฟซบุ๊คของกลุ่มเพื่อเป็นพื้นที่พูดคุย ติดต่อสื่อสารระหว่างกัน

และเพื่อจะส่งเสริมพัฒนาการของผู้ผลิตงานสารคดีโทรทัศน์และสปอตวิทยุของสื่อชุมชนคนอำนาจฯ ให้ต่อเนื่องและเปิดโอกาสในการเรียนรู้ให้มากขึ้น เวทีครั้งนั้นจึงได้กำหนดการบ้านและการกลับมาพบกันอีกครั้งโดยให้แต่ละตำบลได้ทำงานอย่างเต็มที่ภายในเวลาหนึ่งเดือนก่อนจะมาพบกันอีกครั้งในวันที่ ๒๗-๒๘ เมษายน ๒๕๕๖ ซึ่งในการกลับมาพบกันครั้งนี้ผลงานที่นำมาส่งจะมีรางวัลชนะเลิศ ๓,๐๐๐ บาท รองชนะเลิศอันดับหนึ่ง ๒,๐๐๐ บาท รองชนะเลิศอันดับสอง ๑,๐๐๐ บาท และรางวัลชมเชย ๒ รางวัลๆละ ๕๐๐ บาท มอบให้ทีมที่ผลิตงานออกมาได้ดีที่สุด

และในย่ำค่ำของวันที่ ๒๗ เมษายน นั้นเอง ท่ามกลางความแอบหวั่นใจของใครหลายคนว่าฝนจะตกหรือไม่ แต่แล้วก็ดูเหมือนฟ้าฝนจะเป็นใจอย่างมาก จากที่ฝนตกมาอยู่สองสามวันในเวลากลางคืน ก็ปรากฏว่าคืนวันนั้นฟ้าเปิด ลมโชยพัดเย็นสบาย พิธีกรอารมณ์ดีสองท่าน คุณประพจน์ ภู่ทองคำ จากทัฟครีเอชั่น และคุณสุชัย เจริญมุขยนันท์ จากสื่อสร้างสุข จ.อุบลราชธานี ก็ได้นำทุกคนเข้าสู่บรรยากาศการดูหนังกลางแปลง ซึ่งมีทั้งดนตรีพื้นบ้านอย่างหมอลำมาขับกล่อม และดนตรีสมัยใหม่อย่างกีตาร์อะคูสติก จาก อ.ธีรพล อันมัย ซึ่งนอกจากจะมาติดตามผลงานของลูกศิษย์แล้ว อาจารย์ยังมาร้องเล่นดนตรีให้ฟังอีกด้วย

หนังสารคดีผลงานเยาวชนและแกนนำชุมชนได้ทยอยสู่สายตาผู้ชมกว่าสองร้อยที่ตั้งใจมารับชมรับฟังด้วยรอยยิ้ม เสียงหัวเราะครื้นเครง ซึ่งหลังจากการเปิดฉายและเปิดให้ฟังสปอตวิทยุครบทุกเรื่องแล้วคณะกรรมการก็ได้รวบรวมคะแนนและผลรางวัลชนะเลิศ ได้แก่เรื่อง “ฮักนะ อำนาจเจริญ” จากตำบลเสนางคนิคม รองชนะเลิศอันดับหนึ่งได้แก่ “ปลูกฝัง ตอน ๒” และรางวัลชนะเลิศอันดับสาม ได้แก่ “ป่าคือชีวิต”

หลังการตัดสิน เจเล่ หรือ กำพล ทองคำชัน หนึ่งในนักแสดงของตำบลเสนางคนิคม ได้กล่าวถึงรางวัลนี้ว่า พวกตนทุกคนดีใจมาก เพราะตลอดเวลานับแต่กลับจากเวทีที่ชิตสกนธ์รีสอร์ททุกคนก็มาประชุมพูดคุยกัน ตั้งใจทำงานชิ้นนี้มาก

“เราจะพบเจอกันทุกวัน อยากทำงานชิ้นนี้มาก เราจะประชุม พูดคุยกันว่าจะทำงานนี้อย่างไรกันดี”

เจเล่ เล่าว่าก่อนหน้านี้ตนไม่เคยทำงานเรื่องสื่อหรือการผลิตสื่อโทรทัศน์มาก่อนเลย การมาอบรมที่ชิตสกนธ์รีสอร์ท นั้นเป็นครั้งแรก และเมื่อได้รับการอบรมแล้วก็ชอบ รู้สึกสนุก

สำหรับการทำงานนั้นเจเล่เล่าว่า พวกตนจะเริ่มจากการประชุม พูดคุย จากนั้นก็จะเข้าไปคุยกับทางผู้ใหญ่ ติดต่อประสานงานคนที่เกี่ยวข้อง หาความรู้ บางทีก็ใช้โทรศัพท์มือถือเป็นเครื่องมือสื่อสารติดต่อ แต่กับบางคนก็ต้องขับรถมอเตอร์ไซค์ไปหาถึงที่

กระทั่งมาถึงการถ่ายทำ ซึ่งใช้เวลาในการถ่ายทำทั้งหมดประมาณ ๒ สัปดาห์ แต่ถ้านับเวลาในการทำงานทั้งหมด พวกตนใช้เวลาทั้งเดือน นับตั้งแต่กลับจากชิตสกนธ์รีสอร์ทเลยทีเดียว

นายไชยันต์ แสงรัตน์  ซึ่งเป็นคนเขียนบท ได้กล่าวว่า ตนได้นำบทเรียนของการพลาดรางวัลคราวที่แล้วมาคุยกันว่า เพราะเหตุใด เรื่อง “ปลูกฝัง” ถึงชนะเลิศ ประเด็นหนึ่งที่เห็นว่า สำคัญคือ ตัวนักแสดงที่เข้าถึงและความตลก ตนจึงคิดว่า การทำหนังสั้นหรือสารคดีครั้งนี้ควรจะมีมุขตลกเข้ามาบ้าง และให้นักแสดงแสดงให้เต็มที่  ขณะเดียวกัน เนื้อหาก็เป็นเรื่องสำคัญ ตนและเพื่อนๆ ได้ปรึกษากันว่าธรรมนูญอำนาจเจริญเกี่ยวข้องกับเรื่องอะไรบ้าง ก็เห็นว่า ธรรมนูญอำนาจเจริญให้ความสำคัญกับเด็ก ดังนั้น พวกตนจึงได้ใช้ประเด็นของเด็กในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมานำเสนอ

อีกอย่าง ชมรมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติซึ่งมีอยู่ในหนังก็มีอยู่จริงๆในตำบลเสนางคนิคม ซึ่งก็คือพวกตนนี่แหละที่อยู่ชมรมนี้ โดยครูวานิช บุตรี เป็นครูที่ปรึกษาชมรม

นายวิรัตน์ สุขสกุล รองนายก อบต.นาผือ และแกนนำชุมชนนาผือ ได้กล่าวถึงปรากฏการณ์การผลิตงานสารคดีของทีมสื่อชุมชนคนอำนาจ ซึ่งส่วนใหญ่ล้วนเป็นเยาวชนว่า “ตนภาคภูมิใจมากที่ได้เห็นผลงานเหล่านี้ในคืนวันนี้ ดีใจที่ได้เห็นความสามารถ ความสร้างสรรค์ที่เป็นประโยชน์ ผมเป็นไทบ้าน ดีใจที่เห็นลูกหลานทำงานเพื่อไทบ้าน สิ่งที่ได้เห็นในวันนี้ทำให้เรามีความหวังได้ว่า อีกยี่สิบปีอำนาจเจริญจะเป็นเมืองธรรมเกษตรได้หรือไม่ มันเห็นความหวังแล้ว”

นายสุชัย เจริญมุขยนันท ผู้อำนวยการสื่อสร้างสุขอุบลราชธานี กล่าวถึงการจัดอบรมนักข่าวชุมชน พอช.ที่อำนาจเจริญ ครั้งที่ 2 โดยเล่าว่ามีโอกาสร่วมงานนี้จากการเชิญชวนของคุณประพจน์ ภู่ทองคำ ที่ต่อยอดจากงานครั้งที่ 1 โดยให้เด็กเยาวชนและผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชนร่วมกันผลิตงานออกมาในเนื้อหาธรรมนูญชุมชนที่ชาวอำนาจเจริญช่วยกันกำหนดอนาคตตนเองว่าจะเป็นเมืองธรรมเกษตร มาฉายในงานนี้ ซึ่งผู้ใหญ่ใจดีช่วยกันเติมเต็มทั้งการผลิตวิดีทัศน์และเนื้อหา จากการทำงานทำให้ผมเห็นเด็ก-ผู้ใหญ่ร่วมกันทำงาน สร้างความตื่นตัวใน 9 ชุมชนที่มาร่วมกันแล้วชื่นใจ การฉายหนังกลางแปลงโดยคนในชุมชนมาดูผลงานลูกหลานของเขา และรับทราบว่าเราจะไปสู่เมืองธรรมเกษตรได้อย่างไรเป็นความงดงามของการจัดกิจกรรม 

ขอเปิดใจในการทำงานว่า ทำงานนี้ด้วยความสบายใจ คนทำงานฟังและเคารพความเห็นซึ่งกันและกัน ร่วมกันแก้ปัญหาหน้างานโดยไม่โทษใคร เข้าใจลึกซึ้งในงานสื่อภาคปฏิบัติ ให้เกียรติไม่ดูถูกสื่อท้องถิ่น ซึ่งหาได้ไม่ง่ายจากสื่อส่วนกลาง จึงทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่น ขอบคุณแทนชาวอำนาจเจริญที่ตั้งใจจะก้าวสู่จังหวัดจัดการตนเองด้วยความมุ่งมั่น และผมเชื่อว่าน่าจะทำได้ขอให้พลังใจ

สำหรับการผลิตสารคดีโทรทัศน์และสปอตวิทยุของสื่อชุมชนคนอำนาจฯ มีทั้งหมด ๒๔ ชิ้น และกำลังจะทยอยนำเผยแพร่ในสื่อต่างๆ โดยเฉพาะหนังสั้นและสารคดีที่ได้รับรางวัลชนะเลิศและรองชนะเลิศ สามารถติดตามดูได้ในยูทูปและรายการชุมชนระวังภัยในเร็วๆ นี้