เสนอกระจายอำนาจการปกครองออก “พระราชบัญญัติจังหวัดจัดการตนเอง” ขอเวลาสร้างกระบวนการเตรียมความพร้อม 3 ปี จัดเวทีสมัชชาในทุกพื้นที่ เรียนรู้ท่ามกลางการปฏิบัติจากการทำงานวิจัยไทบ้าน อย่างน้อย 30 พื้นที่รูปธรรมใน 6 จังหวัดภาคอีสานตอนใต้ ต้องจัดการกับปัญหาและกำหนดทิศทางการพัฒนาร่วมกับหน่วยงาน
เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2557 “เครือข่ายขบวนผู้มีบุญ 6 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้” ออกแถลงการณ์
ถึงสมาชิก “เครือข่ายสภาองค์กรชุมชนภาคอีสานตอนใต้” โดยมีเจตนารมณ์ที่ร่วมหาทางออกของประเทศไทยเพราะได้ตระหนักแล้วว่า “หากปล่อยให้รัฐฯ/นักการเมือง/พรรคการเมืองและชนชั้นนำ จัดการอำนาจแทนประชาชนแล้วนั้น ยิ่งจะส่งผลให้เกิดความขัดแย้งรุนแรงยิ่งขึ้น ณ องค์การบริหารส่วนตำบลทมอ อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์
นายวิรัตน์ สุขกุล ตัวแทนขบวนองค์กรชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ กล่าวคำแถลงการณ์โดยระบุว่า สถานการณ์แห่งความขัดแย้งนับวันจะแข็งกร้าวมากขึ้น มีแนวโน้มไปสู่ความขัดแย้งเพราะทุกฝ่ายต่างต้องการ “อำนาจ” ที่จะบริหารจัดการทุกอย่างแบบเบ็ดเสร็จโดยไม่คำนึงถึงประชาชน ถึงแม้ว่าฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะได้อำนาจไป แต่ประชาชนก็ยังคงทุกข์ยากและไร้อำนาจในการจัดการดังเดิม
เครือข่ายขบวนผู้มีบุญ 6 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ กับทิศทางขับเคลื่อนงานพัฒนาภายใต้ยุทธศาสตร์ประชาชนอีสานที่มีหวัง โดยมีหลักการสำคัญคือให้อำนาจชุมชนท้องถิ่นมีอำนาจจัดการตนเอง ซึ่งเป้าหมายก็คือ ขบวนองค์กรชุมชนสามารถจัดการทรัพยากรและแก้ไขปัญหาของตนเองได้ และเพื่อความอยู่ดีมีสุข เกิดขึ้นจากการร่วมคิดร่วมออกแบบจากพี่น้องจนนำไปสู่การปฏิบัติจริงซึ่งถือเป็นกติกาและข้อตกลง เพื่อจัดการตนเอง ระดับพื้นที่จังหวัดของภาคประชาชน “จังหวัดจัดการตนเอง” จึงเป็นข้อตกลงและปฏิบัติร่วมกันของพี่น้องภาคอีสานใต้ เพื่อนำไปสู่ความอยู่เย็นเป็นสุข และเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่การจัดสรรทรัพยากรอย่างเป็นธรรม มีความสมดุลระหว่างการพัฒนาทางเศรษฐกิจ สังคม การเมือง บนรากฐานของหลักศาสนา วิถีภูมิปัญญา ขนบธรรมเนียมประเพณี
และสร้างจิตสำนึกให้ตระหนักถึงสิทธิชุมชน พัฒนาระบบการเมืองภาคพลเมืองของชุมชนไปสู่ “การจัดการตนเองอย่างมีศักดิ์ศรี” การจัดการตนเองของประชาชนร่วมกับหน่วยงานและภาคีต่างๆ ส่งผลให้เกิดผลเชิงรูปธรรมในการจัดสวัสดิการชุมชน การจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ดิน น้ำ ป่านาข้าวอินทรีย์ การเมืองภาคพลเมือง การมีสภากลางทุกระดับช่วยลดช่องว่างระหว่างภาครัฐและภาคประชาชน เกิดการพัฒนาที่สอดคล้องกับวิถีชุมชน ที่มุ่งเน้นการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนา ตุ้มโฮมเชื่อมโยงเครือข่ายประชาชนก้าวเข้าสู่ “บุญก่อเจดีย์พันธุ์ข้าวเปลือกเพื่อความมั่นคงทางด้านอาหารบุญคุณลาน กุ้มข้าวใหญ่ไทอีสานใต้” เพื่อความเสมอภาค เสมอธรรม ดำรง วิถีเกษตรอินทรีย์ ธรรมชาติที่สมบูรณ์ การศึกษาที่เกื้อหนุน บุญฮีตคอง นำชีวิตให้มั่นยืน
เครือข่ายขบวนผู้มีบุญ 6 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ จึงขอเสนอแนวทางการปฏิรูปดังนี้
1. การกระจายอำนาจการปกครอง โดยจัดทำ “พระราชบัญญัติจังหวัดจัดการตนเอง” การบัญญัติเป็นข้อบัญญัติกลาง ที่ทุกจังหวัดสามารถนำไปปฏิบัติการร่วมจนเกิดความเหมาะสมตามบริบทของแต่ละพื้นที่แต่ยังคงอยู่ในกรอบเดียวกัน
2. สร้างกระบวนการเตรียมความพร้อม โดยให้เวลาประชาชนเตรียมความพร้อม 3 ปีเพื่อสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองให้ภาคประชาชนมีเวลาเตรียมความพร้อม ที่จะก้าวไปสู่จังหวัดจัดการตนเอง ให้มีเวทีแลกเปลี่ยน สร้างความเข้าใจ กำหนดความหมาย กระบวนการสู่การจัดการตนเองอย่างชัดเจนและตรงกัน
3. สร้างความเป็นเจ้าของจังหวัด โดยรูปแบบจังหวัดจัดการตนเองต้องมาจากประชาชนผ่านการจัดเวทีสมัชชาประชาชนในทุกระดับพื้นที่ และทุกภาคส่วน ทุกกลุ่มองค์กรมีส่วนร่วมเพื่อสร้างเป้าหมายร่วมกันของคนในจังหวัด
4. ปลดปล่อยพลังความสามัคคีและกำหนดทิศทางการพัฒนาเพื่อการปกครองตนเองได้ โดยใช้กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การเรียนรู้ท่ามกลางการปฏิบัติ “การศึกษาวิจัยไทบ้าน” การพัฒนาศักยภาพคนทำงานในทุกระดับเพื่อพัฒนายกระดับกระบวนการอย่างต่อเนื่องอย่างน้อย 3 จังหวัด
5. ยึดโยงโครงข่ายตามวิถีวัฒนธรรม ภูมินิเวศน์และแนวทางการพัฒนาร่วมกันโดยมุ่งหวังให้เกิดเครือข่ายการพัฒนาภาคประชาชนขนาดใหญ่ในภูมิภาค มีทิศทางการทำงานร่วมกันที่ชัดเจน สามารถยกระดับการพัฒนาจากปัญหาของชุมชนท้องถิ่นขนาดเล็กสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย ที่ประชาชนจะก้าวเข้ามาเป็นเจ้าของการพัฒนาที่แท้จริง อย่างน้อย 30 พื้นที่รูปธรรมใน 6 จังหวัดภาคอีสานตอนใต้ในการจัดการกับปัญหาและกำหนดทิศทางการพัฒนาร่วมกับหน่วยงาน ไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายของการพัฒนาอีกต่อไป
