เมื่อวันที่ 24  กุมภาพันธ์ 2557 คณะประสานงานพัฒนาและแก้ไขปัญหาที่ดินชุมชนจ.ตรัง ร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน สำนักงานภาคใต้ตอนล่าง หรือพอช. จัดประชุมทำความเข้าใจการทำงานแก้ปัญหาที่ดินในพื้นที่ใหม่ 13 พื้นที่ ซึ่งได้รับงบประมาณสนับสนุนจากพอช.วงเงิน  4.33 ล้านบาท เพื่อการทำงานในปี 2557 พร้อมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์งานเดิมใน 16 พื้นที่  โดยมีผู้นำชุมชนจาก 28 ตำบลพร้อมนายวรเสฏฐ์ ชูแก้ว  ผู้จัดการสำนักงานภาคใต้ตอนล่าง พอช.และเจ้าหน้าที่ เข้าร่วมประชุมกว่า 80 คน ที่ศูนย์ประสานงานองค์กรชุมชนตำบลละมอ อ.นาโยง จ.ตรัง

           นายสมปอง บุญรอด  คณะทำงานที่ดินจ.ตรังให้ข้อมูลว่า ในจ.ตรังมีการทำงานของชุมชนเพื่อแก้ปัญหาที่ดินทำกินในพื้นที่ 28 ตำบล  โดยมีการประสานการทำงานในรูปแบบของโซนซึ่งมีทั้งหมด 3 โซน คือโซนเขา โซนเลและโซนนา  ส่วนใหญ่ผู้เดือดร้อนอาศัยในที่ดินป่าสงวน  อุทยาน เขตห้ามล่า เขตรักษาพันธ์สัตว์ป่า ที่สาธารณะประโยชน์ ที่ของสำนักงานทรัพย์สิน ที่ของการรถไฟ ฯลฯ ที่ผ่านมาผู้เดือดร้อนจะประสบกับปัญหาเรื่องทำมาหากินเช่น ไม่สามารถเปลี่ยนโค่นต้นยางเพื่อปลูกใหม่ได้ ปัญหาการถูกจับกุมและดำเนินคดี  รวมทั้งความยุ่งยากในการแก้ปัญหาเพราะเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงานที่เป็นเจ้าของและดูแลที่ดิน และสัมพันธ์กับกฎหมายหลายฉบับเช่น กฎหมายป่าสงวน  กฎหมายอุทยาน กฎหมายป่าชายเลน และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเขตห้ามล่า  เขตรักษาพันธ์สัตว์ป่า เป็นต้น  แนวทางการแก้ปัญหาที่ดินที่สำคัญของชุมชนคือการจัดทำข้อมูล  การทำแผนที่ การรับรองข้อมูล และพัฒนาไปสู่ผังตำบล  ก่อนการเจรจากับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยกลไกการทำงานในพื้นที่ตำบล มีทั้งที่ใช้สภาองค์กรชุมชนตำบลเป็นผู้ประสานงานในการขับเคลื่อน และกลุ่ม /เครือข่ายองค์กรชุมชนในตำบลที่ประสานงานกับเครือข่ายที่ดินรักษ์เทือกเขาบรรทัด

            ในวงแลกเปลี่ยนการทำงานของผู้นำชุมชนในพื้นที่ๆทำงานเดิม 16  พื้นที่ถึงรูปธรรมความสำเร็จในการแก้ปัญหาในช่วงที่ผ่านมา  ที่เห็นชัดเจนคือการผลักดันให้เกิดการแก้ปัญหาที่ดินในที่สาธารณะประโยชน์ซึ่งไม่มีการใช้พื้นที่เพื่อสาธารณะประโยชน์แล้ว    ซึ่งชาวบ้านได้ทำกินและครอบครองที่ดินเป็นรายแปลง  จึงดำเนินการจัดทำข้อมูล การทำแผนที่ การรับรองข้อมูลและการยกเลิกที่ดินสาธารณะประโยชน์ตามกฎหมายและนำไปสู่การแก้ปัญหาและจัดสรรพื้นที่รายแปลงในรูปแบบสปก. ได้แก่ในบางหมู่บ้านของตำบลละมอ  ตำบลช่อง และตำบลโพรงจระแข้ สามารถแก้ไขปัญหาเรื่องที่ดินทำกินครอบคลุมพื้นที่กว่า 10,000 ไร่

             ในด้านพื้นที่ใหม่  13 พื้นที่ ซึ่งจะเป็นการทำงานในปี 2557   ที่ได้รับงบสนับสนุนจากพอช. ในวงเงิน  4,337,750 บาทนั้น จะมีการทำงานใน 13 ตำบล 47  หมู่บ้าน รวมผู้เกี่ยวข้อง 10,793 ครัวเรือน  ประกอบด้วยกลุ่มที่ 1 เป็นพื้นที่ๆต้องทำความเข้าใจและจัดทำข้อมูลความเดือดร้อนที่เป็นบันไดขั้นที่ 1 มีจำนวน  8 ตำบล  งบประมาณสนับสนุนต่อตำบลอยู่ระหว่าง 18,000 – 94,000  บาท กลุ่มที่ 2 เรียกว่าเป็นบันไดขั้นที่สองซึ่งมีความชัดเจนในการพัฒนาผังระดับตำบล ที่ครอบคลุมการแก้ปัญหาที่ดินและการพัฒนามิติอื่นๆ มีจำนวน 3 ตำบล โดยงบสนับสนุนงบต่อตำบลอยู่ระหว่าง   350,000- 448,750 บาท  และกลุ่มที่ 3 เป็นพื้นที่เข้มข้นที่คาดหวังในการแก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรมพร้อมการจัดตั้งกองทุนที่ดิน มีจำนวน 1 ตำบลคือตำบลละมอ งบประมาณสนับสนุน 1,830,000 บาท    โดยในพื้นที่ใหม่นี้ผู้นำชุมชนคาดหวังให้มีการช่วยเหลือเพื่อสร้างความเข้าใจกับคนในตำบลจากที่ปรึกษาและผู้นำชุมชนในจังหวัดที่มีประสบการณ์ รวมทั้งเจ้าหน้าที่พอช.  

             ในด้านแนวทางแก้ปัญหาที่ดิน นอกเหนือจากการจัดทำข้อมูลและการทำแผนที่ เพื่อเป็นเครื่องมือแล้วในการเจรจาต่อรองกับหน่วยงานแล้ว  ผู้นำชุมชนได้ศึกษาพรบ.การจัดการที่ดิน/การครองชีพที่เป็นมติครม.เมื่อปี 2511 ที่ว่าด้วยการจัดการที่ดินในรูปแบบนิคมสหกรณ์และนิคมสร้างตนเองเพื่อเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาที่ดินในจังหวัด

                 ด้านนายวรเสฏฐ์ ชูแก้ว ผู้จัดการสำนักงานภาคใต้ตอนล่างพอช.  กล่าวว่าการทำงานแก้ปัญหาที่ดินของชุมชน ก็เหมือนกับการทำงานด้านอื่นๆที่ชุมชนจะปฏิเสธความสัมพันธ์และความร่วมมือกับเครือข่ายชุมชนอื่นๆ และท้องถิ่น/ท้องที่ไม่ได้  ซึ่งจะต้องมีความร่วมมือทั้งการทำงานในพื้นที่ และความร่วมมือเพื่อการผลักดันนโยบาย

                 สำหรับเครื่องมือในการแก้ปัญหาที่ดินของชุมชนในพื้นที่ปฏิบัติการ ที่พอช.ให้การสนับสนุน มีอยู่ 10 เครื่องมือคือ  1.)ข้อมูลชุมชน  2.)แผนที่ทำมือ  3.) ข้อมูล GIS  4.) กองทุนที่ดิน 5.) กลไกการทำงานและการเชื่อมโยงกระบวนการทำงานขององค์กรชุมชน 6.)ภาคีความร่วมมือ 7.)ผังชีวิตชุมชน 8.)สิทธิชุมชนตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ 9.) คู่มือการพัฒนาเพื่อถอดบทเรียนในพื้นที่ๆประสบความสำเร็จ   10.)ศูนย์การเรียนรู้ การสื่อสารชุมชน การสื่อสารสาธารณะ