ตำบลบ้านนา อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง ประกอบด้วย 12 หมู่บ้าน ประชากรจำนวน 2,681 ครัวเรือน 7,537 คน โดยส่วนใหญ่มีอาชีพทำสวนยาง มีพื้นที่ทำนาน้อยมากเนื่องจากอยู่ในพื้นที่สูงน้ำไม่พอ จึงมีคนทำนาประมาณ 50 ครัวเรือน และเป็นพื้นที่เสี่ยงภัยจากดินโคลนถล่ม
ในตำบลมีกลุ่มองค์กรการเงินและกลุ่มกองทุนหมู่บ้าน ทั้ง 11 หมู่บ้าน บางหมู่บ้านเช่นหมู่ที่ 9 และ 10 มีเงินของกลุ่มออมทรัพย์แห่งละมากกว่า 9 ล้านบาท รวมทั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบล ที่กำลังวางรากฐานสู่สังคมสวัสดิการในระดับตำบล
จาก ซิฟเมนู 5 สู่กองทุนสวัสดิการชุมชน
ในระหว่างปี 2542-2543 เครือข่ายชุมชนในตำบลบ้านา ได้รับเงินสนับสนุนจากสำนักงานกองการลงทุนเพื่อสังคม หรือที่รู้จักกันในชื่อซิฟเมนู 5 จำนวน 474,800 บาทและเงินจากศูนย์ต่อสู้เพื่อเอาชนะความยากจนภาคประชาชนวงเงิน 45,000 บาท เพื่องานพัฒนาและส่งเสริมสวัสดิการชุมชน ให้สมาชิกสมทบปีละ 120 บาท ที่เริ่มจากสามหมู่บ้านในตำบล โดยในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2542 มีสมาชิก 180 คน ซึ่งมีการขยายสมาชิกต่อเนื่องและเพิ่มขึ้นครอบคลุมทั้ง 12 หมู่บ้าน
28 กุมภาพันธ์ 2549 ได้ดำเนินการจัดตั้งกองทุนกองทุนสวัสดิการชุมชนระดับตำบล เป็นการต่อยอดจากงานสวัสดิการเดิม ที่เคยได้รับทุนจากสำนักงานกองการลงทุนเพื่อสังคมและศูนย์เอาชนะความยากจนภาคประชาชน โดยการโอนย้ายเงินทุนจำนวน 530,093 บาท และสมาชิกจำนวน 615 คน มาอยู่ที่กองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลบ้านนา ด้วยการจัดสวัสดิการพื้นฐานที่ครอบคลุม เรื่อง เกิด แก่ เจ็บ เสียชีวิตในระยะแรก
ปัจจุบัน มีสวัสดิการที่จัดให้กับสมาชิกมี 11 ประเภท เช่น เกิด แก่ เจ็บ ตาย ทุนการศึกษาผู้ด้อยโอกาส ภัยพิบัติ สวัสดิการเงินกู้ สวัสดิการเงินฝาก ทุพพลภาพ บำนาญชีวิต เป็นต้น
รูปแบบและการบริหารจัดการกองทุน
เป็นกองทุนในรูปแบบการออมวันละบาท มีการบริหารจัดการโดยคณะกรรมการจำนวน 41 คนที่มาจากตัวแทนหมู่บ้านๆละ 3 คน และผู้แทนจากเทศบาล นายกเทศบาล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ โดยมีการประชุมคณะกรรมการทุกเดือน และประชุมประจำปีๆละหนึ่งครั้ง
มีการจัดสวัสดิการทั้งหมด 11 ประเภทคือ 1. สวัสดิการเกิด โดยเปิดบัญชีให้ลูกตอนแรกเกิด 500 บาท ให้ผู้ปกครองฝาก 15 ปีต่อเนื่องจนครบ 15 ปีจึงจะถอนเงินได้และกองทุนจะสมทบให้ 5 % และแม่นอนโรงพยาบาลได้คืนละ 300 บาท 2.สวัสดิการเพื่อการศึกษา รับสมาชิกตั้งแต่แรกเกิดถึง 14 ปี ฝากออมทรัพย์เดือนละ 200 บาท ติดต่อกัน 12 เดือน ทุกสิ้นปีกองทุนจะมอบเงิน 5% ของเงินฝาก เพื่อเป็นทุนการศึกษา 3.สวัสดิการเจ็บ นอนโรงพยาบาล ได้รับค่าเสียโอกาสคืนละ 300 บาท ปีละไม่เกิน 15 คืน/ราย 4.สวัสดิการเสียชีวิต 5.สวัสดิการจากภัยธรรมชาติ ช่วยเหลือตามที่จ่ายจริง เบื้องต้นแต่ไม่เกิน 5,000 บาท 6.สวัสดิการผู้สูงอายุ 7.สวัสดิการผู้ด้อยโอกาส 8.สวัสดิการคณะกรรมการกองทุน 9.สวัสดิการเงินกู้ กรณีฝากเงินต่อเนื่องตลอดปี กองทุนจ่าย 40% ของเงินกู้คงค้าง 10.สวัสดิการเงินฝาก กรณีฝากออมทรัพย์ต่อเนื่องตลอดปี ไม่น้อยกว่าเดือนละ 100 บาท สมทบให้ในบัญชี 100 บาท ตอนสิ้นปี 11.สวัสดิการทุพพลภาพ กรณีชั่วคราวจ่ายเดือนละ 300 บาท หากทุพพลภาพถาวรจ่ายเดือนละ 500 บาท
ผลการดำเนินงานสวัสดิการชุมชน
ปัจจุบันมีเงินกองทุนสะสมจำนวน 1,802,554.41 บาท โดยเป็นเงินของสมาชิกกว่า 800,000บาท และการสมทบงบประมาณจากภายนอก คือในปี 2551-2552 ได้รับเงินสมทบจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) จำนวน 80,000 บาท ปี 2553 -2556 ได้รับเงินสมทบจากรัฐบาลผ่านพอช. จำนวน 4 รอบจำนวนเงิน 869,430 บาท ได้รับการสมทบจากเทศบาลตำบลบ้านา ระหว่างปี 2555-2557 จำนวน 235,000 บาท และเงินอื่นๆจำนวนหนึ่ง โดยมีสมาชิกครอบคลุมทั้ง 12 หมู่บ้าน จำนวน 1,617 คน ผลการดำเนินงานที่สำคัญมีดังนี้
- การจัดสวัสดิการชุมชนให้กับสมาชิก
จำนวน 465,640 บาทผู้รับประโยชน์ 656 คน โดย และมีเงินกองทุนคงเหลือหลังจากจ่ายสวัสดิการ ณ เดือน เมษายน 2557 จำนวน 1.4 ล้านบาท และในปี 2556 มีการจ่ายสวัสดิการ 10 ประเภท วงเงิน 433,505 บาท ผู้รับประโยชน์. 646 ราย คือสวัสดิการเด็กแรกเกิด 11 ราย เป็นเงิน 5,500 บาท สวัสดิการรักษาพยาบาล 179 รายเป็นเงิน 186,100 บาท สวัสดิการเสียชีวิต 7 รายเป็นเงิน 80,000 บาท สวัสดิการภัยธรรมชาติ 6 รายเป็นเงิน 5,008 บาท สวัสดิการทุนการศึกษา 42 รายเป็นเงิน 9,642 บาท สวัสดิการเงินฝาก 232 ราย เป็นเงิน 23,200 บาท สวัสดิการผู้สูงอายุ 4 รายเป็นเงิน 9,600 บาท สวัสดิการผู้ ด้อยโอกาส 1 ราย เป็นเงิน 9,600 บาท สวัสดิการกรรมการ 43 ราย เป็นเงิน 55,680 บาท เยี่ยมเยียนผู้สูงอายุคนพิการ 120 รายเป็นเงิน 50,775 บาท และสวัสดิการเงินกู้ 1 รายเป็นเงิน 5,600 บาท นอกจากนี้กองทุนได้ดูแลผู้ด้อยโอกาสหมู่บ้านละ 2 คน รวม 24 คน
- ร่วมจัดตั้งศูนย์ภัยพิบัติตำบลร่วมกับเทศบาลตำบลบ้านนา
อยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัย เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำ ท่วม ดินถล่มได้ ในกรณีเกิดภัยพิบัติ
- มีส่วนร่วมในการส่งเสริมการออมให้กับสมาชิกในชุมชน โดยการฝาก
เงินที่ธนาคารตำบลบ้านนา เดือนละอย่างต่ำ 100 บาท ปัจจุบันมีสมาชิกธนาคาร 853 คน มีเงินทุนหมุนเวียนของธนาคารกว่า 13 ล้านบาท โดยเป็นเงินฝากของสมาชิกกว่า 10 ล้านบาท ให้บริการเงินกู้แก่สมาชิกกว่า 8 ล้านบาท โดยสมาชิกสามารถกู้เงินเพื่อการประกอบอาชีพและด้านอื่นๆที่จำเป็นไม่เกิน 2 เท่าของเงินฝาก ทั้งนี้มีการบริหารธนาคารในรูปแบบคณะกรรมการ ที่ประกอบด้วยผู้แทนจากทุกหมู่บ้านเช่นกัน นอกจากนี้ในระดับหมู่บ้านทุกหมู่บ้าน ต่างมีการออมเงินที่กลุ่มออมทรัพย์ และกองทุนหมู่บ้านในทุกหมู่บ้าน หลายกลุ่มออมทรัพย์ มีการจัดสวัสดิการให้กับสมาชิกด้วย
- มีความสัมพันธ์และความร่วมมือที่ดีกับเทศบาล
เทศบาลตำบลบ้านนาเป็นผู้สนับสนุนค่าตอบแทนการทำงานของคณะกรรมการกองทุนทุกคน ในการทำงานครั้งละ 100 บาท/คน/วัน และในทุกวันที่ 5 ของเดือนตัวแทนของคณะกรรมการกองทุนร่วมกับเจ้าหน้าที่เทศบาลฯ จะมีการเดินทางไปมอบเบี้ยยังชีพคนพิการและเงินผู้สูงอายุให้ถึงบ้าน รวมทั้งการสมทบงบประมาณเข้ากองทุน
ทิศทางการพัฒนากองทุน
ให้ความสำคัญกับการเพิ่มสมาชิก คือในปี 2557 มีเป้าหมายในการเพิ่มสมาชิก ให้ได้ 25 % จำนวนสมาชิก 1,884 คน ในปี 2558 เพิ่มสมาชิก 30% สมาชิก 2235 คน ในปี 2559 เพิ่มเต็มพื้นที่
ทั้งนี้กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลบ้านนา ได้รับการยอมรับจากขบวนองค์กรชุมชนและหน่วยงานในการเป็นตัวอย่างขององค์กรทีมีบริหารจัดการที่ดีที่ทำประโยชน์เพื่อสังคม ในด้านการจัดสวัสดิการที่มีความหลากหลาย ด้านการบริหารที่โปร่งใส ตรวจสอบได้และเป็นปัจจุบัน โดยคณะกรรมการมีการร่วมคิด ร่วมทำ และเรียนรู้ร่วมกันประจำทุกเดือน
รวมทั้งมีการประชุมร่วมกับพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จ.พัทลุง พัฒนาการอำเภอ ผู้แทนพอช. นายกเทศบาล/ปลัดเทศบาลตำบลบ้านนา เพื่อยกระดับสวัสดิการชุมชน เป็นสังคมสวัสดิการในระดับตำบล ด้วยการเชิญทุกกลุ่ม ทุกองค์กร ทุกฝ่าย มาร่วมสร้างสังคมสวัสดิการ ในระดับพื้นที่ตำบลที่ตำบลบ้านนาต่อไป
ติดต่อประสานงาน นายไพโรจน์ ราชเทพ ประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลบ้านนา 54 หมู่ 12 ต.บ้านนา อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง โทร.081-2759961
