สภาประชาชนเพื่อการปฏิรูปภาคใต้ยันต้องมีสิทธิในการพัฒนา สิทธิของชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม กระจายอำนาจที่แท้จริง และองค์กรตาม รธน.ใหม่ ต้องไม่สืบทอดอำนาจ ต้องแก้ปัญหาประเทศชาติและประชาชนได้จริง
เมื่อวันที่ 9-10 มีนาคม 2558 เครือข่ายภาคประชาชนภาคใต้ที่รวมตัวกันในนามสภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฎิรูป เปิดเวทีสภาฯครั้งที่ 2 ขึ้นที่โรงแรมเค พาร์ค จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีแกนนำสำคัญภาคประชาชนในภาคใต้เข้าร่วมประมาณ 120 คน ทั้งนี้เพื่อวิเคราะห์ร่างรัฐธรรรมนูญใหม่
สืบเนื่องจากการรวมตัวกันของเครือข่ายภาคประชาชนภาคใต้เมื่อเดือนตุลาคม 2557 ที่ผ่านมาได้กำหนด “ยุทธศาสตร์ภาคใต้แห่งความสุขอย่างยั่งยืน“ มีการจัดตั้งสภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูป จัดทำข้อเสนอของคนภาคใต้ต่อการปฎิรูป และผลักดันข้อเสนอผ่านช่องทางต่างๆ ทั้งการเสนอผ่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ รวมทั้งต่อกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้คาดว่ากระบวนการยกร่างรัฐธรรมนูญแล้วเสร็จไปประมาณ 80 กว่าเปอร์เซ็นต์แล้วทางเครือข่ายจึงได้จัดเวทีสภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูปขึ้น เพื่อวิเคราะห์ร่างรัฐธรรมนูญใหม่กับข้อเสนอของคนภาคใต้ว่าถูกบรรจุอยู่ในร่างรัฐธรรมนูญใหม่มากน้อยแค่ไหน รวมทั้งกำหนดท่าทีของภาคประชาชนเพื่อผลักดันข้อเสนอให้เป็นจริง
โดยที่ประชุมเห็นว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มีหลายเรื่องที่มีความก้าวหน้า มีการเพิ่มบทบาทและอำนาจของพลเมืองผ่านกลไก องค์กรต่างๆตามรัฐธรรมนูญ หากแต่ก็มีหลายประเด็นที่สำคัญซึ่งหลุดหายไปในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสิทธิของชุมชนท้องถิ่น ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม รวมทั้งสิทธิการตัดสินใจต่อการพัฒนาในหมวดสิทธิและเสรีภาพ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐที่ไม่มีหลักประกันว่าจะนำไปสู่การปฏิบัติ โดยเฉพาะโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ของรัฐที่มีแนวโน้มจะคุกคามและส่งผลกระทบต่อชุมชนในภาคใต้ ด้านกระบวนการเข้าสู่อำนาจที่ กกต.ซึ่งเป็นองค์กรอิสระมีอำนาจน้อยลง แต่องค์กรจัดการเลือกตั้งที่จะมีข้าราชการเป็นผู้ดำเนินการซึ่งเป็นการถอยหลังของกระบวนการเลือกตั้ง นอกจากนี้ยังไม่เห็นด้วยที่มีการยุบรวมผู้ตรวจการแผ่นดินฯและคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเข้าด้วยกันซึ่งจะทำให้กระบวนการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐอ่อนแอลงเพราะจุดเน้นกระบวนการตรวจสอบคนละภาระหน้าที่ ด้านการกระจายอำนาจที่ดูยังไม่เป็นการกระจายอำนาจอย่างแท้จริง รวมทั้งไม่เห็นด้วยที่กลไกการสรรหาองค์ประกอบของสมาชิกองค์กรต่างๆตามรัฐธรรมนูญที่จะใช้กลไกชุดเดียวกัน นอกจากนี้ยังส่อแววว่าจะมีกลไกการสืบทอดอำนาจรัฐของคณะรักษาความสงบแห่งชาติอีกด้วย
ทั้งนี้ที่ประชุมได้ออกประกาศสภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูปครั้งที่ 2 ว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะต้องแก้ปัญหาของประเทศชาติและประชาชนได้จริง
ประกาศสภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูป ฉบับที่ 2
“ลดความเหลื่อมล้ำ เพิ่มอำนาจประชาชน “
รัฐธรรมนูญใหม่ จะต้องแก้ปัญหาประชาชนคนภาคใต้ได้อย่างแท้จริง
สภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูป ได้ติดตามการยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่กำลังดำเนินการอยู่ในขณะนี้อย่างใกล้ชิด ผ่านเวทีการศึกษาเรียนรู้ วิเคราะห์ วิพากษ์ และระดมข้อเสนอเพื่อเทียบเคียงกับข้อเรียกร้องของสภาประชาชนภาคใต้ฯที่ได้จัดทำไว้ก่อนหน้านี้แล้ว ด้วยความห่วงใยว่าสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะนำไปสู่ทางออกของสังคมคนภาคใต้ และของประชาชนประเทศนี้โดยรวมได้อย่างแท้จริงหรือไม่ และจากการประเมินสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญในภาพรวมแล้วทำให้พบข้อสังเกต ที่เป็นข้อห่วงใยสำคัญดังนี้
1.ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังไม่ให้ความสำคัญกับสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนในการแสดงออกทางการเมืองอย่างแท้จริง โดยเฉพาะแนวคิดที่ไม่ไว้วางใจกลไกที่มาจากเลือกตั้งในแบบตัวแทน และการสรรหาบุคคลเข้าสู่กลไกต่างๆตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด อีกทั้งยังมีการสร้างกลไกบางอย่างเพื่อคานอำนาจระหว่างกันอย่างไม่เป็นปกติตามระบอบประชาธิปไตย อีกทั้งยังไม่มีการสร้างรูปธรรมกลไกของภาคประชาชนที่จะเข้าไปมีส่วนสำคัญในอำนาจการบริหารประเทศ รวมถึงการไม่ให้ความสำคัญกับสิทธิความเท่าเทียมในการมีส่วนร่วมทางการเมืองระหว่างเพศสภาพที่เหมาะสมตามสัดส่วนที่ควรจะเป็น
2. มีการลดอำนาจ และบทบาทหน้าที่ หรือความพยายามที่จะเปลี่ยนสภาพขององค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญอันเป็นที่พึ่งของประชาชน อย่างเช่นการควบรวมคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเข้ากับผู้ตรวจการราชการแผ่นดิน ซึ่งมีความแตกต่างกันในบทบาทหน้าที่ และเจตนารมณ์ของการปกป้องสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน อันจะส่งผลกระทบต่อการเข้าถึงสิทธิของประชาชนในอนาคต
3. ที่มาขององค์กรอิสระ หรือบางกลไกที่ถูกกำหนดในรัฐธรรมนูญ มีเจตนาเพื่อการสืบทอดอำนาจของรัฐบาลปัจจุบันที่มีที่มาจากการรัฐประหาร ซึ่งจะเป็นกลไกที่มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศในอนาคต อย่างเช่นสภาปฏิรูปประเทศที่ได้กำหนดให้มีตัวแทนจากสภาที่ปฏิรูป และสภานิติบัญญัติแห่งชาติของรัฐบาลปัจจุบันเป็นส่วนใหญ่ เสมือนว่าจะเป็นอำนาจสำคัญหนึ่งที่จะเข้าไปกำหนด หรือเปลี่ยนแปลงการบริหารประเทศในระยะยาวต่อไป
4. ไม่มีรูปธรรมในการแก้ไขปัญหาสำคัญของคนภาคใต้ ที่กระทบกับปากท้องของชาวบ้านอย่างแท้จริง อย่างเช่นปัญหาราคาพืชผลผลผลิต ปัญหาในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปัญหาป่าไม้ที่ดินที่อยู่อาศัย ปัญหาชนเผ่า และคนไร้สัญชาติ ปัญหาการรุกของโครงการขนาดใหญ่ต่างๆที่กระจายอยู่ทั่วภาคใต้ และปัญหาสถานการณ์รุนแรงในพื้นที่ ๓ จังหวัดภาคใต้ เหล่านี้เชื่อว่าจะยังคงมีอยู่ต่อไป ถึงแม้จะมีการพูดถึงบ้างในวาระการปฏิรูปประเทศ แต่มิได้มีการกำหนดช่วงเวลาที่ชัดเจนในการแก้ไข หรือการกำหนดมาตรการป้องกันระหว่างรอการปฏิรูป
สภาประชาชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูปจึงขอเรียกร้องให้มีการทบทวนสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ก่อนที่จะมีการดำเนินการในขั้นตอนต่อไป โดยยึดหลักความเป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง และต้องนำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่แท้จริงของประชาชนภาคใต้ และของประชาชนทั้งประเทศได้อย่างแท้จริง ดังนี้
1.รัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะต้องแสดงถึงความเชื่อมั่นในระบอบประชาธิปไตยอย่างแท้จริง โดยจะต้องให้ความสำคัญกับกระบวนการการเลือกตั้งในทุกระดับ จะต้องไม่จำกัดสิทธิ์ของประชาชนที่ต้องการแสดงออกทางการเมืองทุกมิติ และต้องเปิดพื้นที่การมีส่วนร่วมทางการเมืองให้กับสตรีในสัดส่วนที่เหมาะสม ภายใต้สิทธิสภาพทางเพศที่เท่าเทียม
2.กลไกต่างๆที่จะเกิดขึ้นตามรัฐธรรมนูญฉบับนี้จะต้องจะต้องไม่เป็นไปเพื่อการสืบทอดอำนาจ หรือเป็นผลต่างตอบแทนของบุคคล หรือกลุ่มบุคคลในรัฐบาลชุดปัจจุบันนี้ ไม่ว่าจะเป็นองค์กรอิสระ หรือกลไกใดๆที่จะเข้าไปมีอำนาจในการบริหารประเทศ หรือเพื่อการปฏิรูปประเทศในอนาคต โดยจะต้องสร้างมาตรการป้องกันเรื่องดังกล่าวอย่างชัดเจน และต้องให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมในการกระบวนการเลือกสรรบุคคล และกลุ่มบุคคลที่จะเข้ามาอยู่ในกลไกต่างๆเหล่านี้อย่างสำคัญ
3.จะต้องไม่มีการควบรวมคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน เข้ากับผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งรัฐธรรมนูญฉบับนี้จะต้องแสดงออกถึงความจริงใจในการปกป้องสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน และชุมชนท้องถิ่นในทุกมิติ โดยการส่งเสริม หรือสร้างให้กลไกการติดตามตรวจสอบการละเมิดสิทธิ์เหล่านี้ให้มีประสิทธิภาพและเป็นที่พึ่งพาของประชาชน และต้องเป็นองค์กรอิสระที่ปลอดจากการแทรกแซงทางการเมือง ระบบราชการ
4.รัฐบาลจะต้องหยุดหรือชะลอการดำเนินการนโยบาย โครงการ หรือกิจกรรมที่จะส่งผลกระทบกับพื้นที่ผลิตอาหาร ชุมชน และประชาชนทั่วไป และจะต้องยึดแนวทางที่จะเกิดขึ้นจากการปฏิรูปประเทศเป็นสำคัญก่อนจะมีการดำเนินการใดๆเหล่านั้น อีกทั้งในร่างรัฐธรรมนูญจะต้องกำหนดเงื่อนไขเวลา และรายละเอียดที่ชัดเจนในวาระของการปฏิรูปในประเด็นต่างๆ โดยเฉพาะประเด็นที่จะส่งผลกระทบกับคนภาคใต้ในขณะนี้ การแก้ไขปัญหาป่าไม้ที่ดินที่กำลังเกิดผลกระทบจากนโยบายของรัฐในขณะนี้ ปัญหาการเกิดขึ้นจากนโยบาย โครงการขนาดใหญ่รวมถึงกิจกรรมต่างๆที่จะส่งผลกระทบกับชุมชน และกระทบกับพื้นที่ผลิตอาหาร ปัญหาสัญชาติของคนไทยพลัดถิ่น รวมถึงปัญหาความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
สภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูป จะยังเฝ้าติดตามการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ต่อไปอย่างใกล้ชิดต่อไป และยังยืนยันว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะต้องได้รับการยอมรับจากประชาชนไทยทั้งประเทศโดยจะต้องมีการลงประชามติ และจะต้องนำไปสู่ทางออกในการแก้ไขปัญหาของประชาชนคนไทยทั้งประเทศอย่างแท้จริง ทั้งนี้พวกเราจะร่วมกับเครือข่ายสภาประชาชนเพื่อการปฏิรูปทั่วทุกภาคเพื่อร่วมกันขับเคลื่อน ผลักดันให้สาระสำคัญที่เป็นความเดือดร้อนของประชาชน และข้อเสนอที่เป็นความห่วงใยที่ควรจะต้องบัญญัติในรัฐธรรมนูญจะต้องได้ถูกกำหนดในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้ด้วยต่อไป
ด้วยจิตคารวะ
สภาประชาชนภาคใต้เพื่อการปฏิรูป
10 มีนาคม 2558
