เมื่อวันที่ 21-23 มีนาคม 2558 ขบวนองค์กรชุมชนเมืองตำบลดอนแก้ว อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ได้มีการสำรวจข้อมูลเมืองแนวใหม่ ตำบลดอนแก้ว (11 หมู่บ้าน) โดยชุมชนและท้องถิ่น โดยมีขบวนพี่น้อง สอช. (สหพันธ์คนจนเมืองแห่งชาติ) เครือข่ายบ้านมั่นคง จ.น่าน จ.ตาก จ.เชียงราย จ.อุตรดิตถ์ มาร่วมเรียนรู้ แลกเปลี่ยน เพื่อจะได้นำแนวทางการสำรวจแนวใหม่ไปขับเคลื่อนในพื้นที่จังหวัดของตนเอง

การสำรวจข้อมูลเมืองครั้งนี้ ถือเป็นการพัฒนาระบบข้อมูลแนวใหม่ของขบวนองค์กรชุมชนเมือง เนื่องจากแต่ก่อนการสำรวจคนจนเมืองจะใช้วิธีการกรอกข้อมูล สอบถาม และเมื่อได้ข้อมูลความเดือดร้อนแล้ว จะนำข้อมูลเหล่านี้มาตอบโจทย์ความเดือดร้อนของพี่น้อง ว่าต้องการความช่วยเหลือด้านใดบ้าง (อาทิ สาธารณูปโภค หรือที่อยู่อาศัย) แต่ปัจจุบัน ระบบสารสนเทศได้พัฒนาไปมาก การจัดเก็บข้อมูล GIS จึงจะช่วยให้ฐานข้อมูลชุมชนมีความแม่นยำ น่าเชื่อถือ และชัดเจนต่อการพัฒนาชุมชน แผนที่ที่เกิดจากการสำรวจจะช่วยให้ท้องที่ท้องถิ่นมองเห็นถึงภาพล่าสุดของชุมชนและมีความรอบด้านมากขึ้น เพื่อจะได้นำข้อมูลไปพัฒนาคนจนเมืองในพื้นที่ได้อย่างครอบคลุมและตรงกับความต้องการ

ชุมชนตำบลดอนแก้ว เริ่มการสำรวจด้วยเครื่องมือบอกตำแหน่งบนพื้นโลกผ่านดาวเทียม ที่เรียกกันว่า GPS (เครื่องมือขนาดเล็ก คล้ายโทรศัพท์) คือ ระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้นโลกผ่านดาวเทียม (ย่อมาจาก Globle Positioning System) พร้อมกับกรอกข้อมูลแบบสอบถามประกอบกัน และนำเข้าสู่ฐานระบบ GIS

(GIS : Geographic Information System หรือ ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ คือกระบวนการทำงานเกี่ยวกับข้อมูลในเชิงพื้นที่ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ ที่ใช้กำหนดข้อมูลและสารสนเทศ ที่มีความสัมพันธ์กับตำแหน่งในเชิงพื้นที่ เช่น ที่อยู่ บ้านเลขที่ สัมพันธ์กับตำแหน่งในแผนที่ ตำแหน่ง เส้นรุ้ง เส้นแวง ข้อมูลและแผนที่ใน GIS เป็นระบบข้อมูลสารสนเทศที่อยู่ในรูปของตารางข้อมูล และฐานข้อมูลที่มีส่วนสัมพันธ์กับข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial Data) ซึ่งรูปแบบและความสัมพันธ์ของข้อมูลเชิงพื้นที่ทั้งหลาย จะสามารถนำมาวิเคราะห์ด้วย GIS และทำให้สื่อความหมายในเรื่องการเปลี่ยนแปลงที่สัมพันธ์กับเวลาได้ เช่น การแพร่ขยายของโรคระบาด การเคลื่อนย้าย ถิ่นฐาน การบุกรุกทำลาย การเปลี่ยนแปลงของการใช้พื้นที่ ฯลฯ ข้อมูลเหล่านี้ เมื่อปรากฏบนแผนที่ทำให้สามารถแปลและสื่อความหมาย ใช้งานได้ง่าย)

การจัดทำด้วยระบบฐานข้อมูลเช่นนี้ แต่ก่อนอาจคิดว่า เป็นเรื่องยากเกินไปสำหรับชาวบ้าน แต่หลายปีที่ผ่านมากับการเรียนรู้ของเครือข่ายที่ดินแนวใหม่(คทช.) ทำให้เห็นแล้วว่า ชาวบ้านมีศักยภาพที่จะเรียนรู้เครื่องมือนี้ได้ และสามารถสร้างฐานข้อมูลของตนเองให้มีความทันสมัยเพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนา ของชุมชนตนเอง จะได้เท่าทันกับสภาพปัจจุบันที่สังคมเมืองมีความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว) ดังนี้แล้ว การเริ่มต้นสำรวจข้อมูลด้วยระบบ GIS ครั้งนี้ของตำบลดอนแก้ว จึงหวังจะเห็นการขยายผลของขบวนคนจนเมืองในพื้นที่อื่นๆ ขยับปรับข้อมูลในพื้นที่ตนให้มีความทันสมัยยิ่งขึ้น (มีการอัพเดทข้อมูลเสมอ)

ชุมชนตำบลดอนแก้ว เริ่มการสำรวจด้วย GPS และนำเข้าสู่ฐานระบบ GIS เพื่อเป็นเครื่องมือในการพัฒนาชุมชนในลำดับต่อไป และหวังจะเห็นขบวนคนจนเมืองในพื้นที่อื่นๆ ขยับปรับข้อมูลให้ฐานข้อมูลมีความทันสมัย (การอัพเดทข้อมูล) อยู่เสมอ