
บ้านมั่นคงชุมชนโต๊ะโสม จ.ปัตตานี มีสมาชิก 55 ครัวเรือน เป็นหนึ่งในสมาชิกเครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองบางปูซึ่งมีทั้งหมด 7 ชุมชน ในเขตเทศบาลตำบลบางปู อ.ยะหริ่ง จ.ปัตตานี สมาชิกส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้าง ค้าขายและทำประมงพื้นบ้าน สภาพชุมชนมีความแออัดและน้ำท่วมขังทุกปี
หลังจากได้รับการอนุมัติแผนงานและงบประมาณจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนหรือพอช. ภายใต้โครงการบ้านมั่นคงเมื่อปลายปี 2557 คณะทำงานของชุมชนจึงได้มีการหารือเรื่องการสร้างบ้านและปรับปรุงต่อเติมในชุมชนเดิม กับสถาปนิคชุมชนและเครือข่ายบ้านมั่นคงสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่มีประสบการณ์ในการสร้างบ้านมาก่อน
ในช่วงเดือนมีนาคม 2558 พี่น้องเครือข่ายบ้านมั่นคงสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ และเครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองบางปู ได้ช่วยกันสร้างบ้านตัวอย่างพร้อมกับชาวบ้านผู้เดือดร้อนคนอื่นๆในชุมชนที่ร่วมใจกันสร้างใหม่และซ่อมแซมต่อเติม เพื่อคืนความสุขให้กับสมาชิก โดยบ้านใหม่มีขนาด 6x 8 เมตร ใช้งบอุดหนุนจากพอช.หลังละ 60,000 บาท ทั้งนี้เจ้าของบ้านจะใช้เงินของตนเองสมทบตามกำลังของแต่ละครัวเรือน โดยช่วยกันสร้างพร้อมๆกันจำนวน 6 หลัง และบ้านที่ซ่อมแซมต่อเติมอีก 14 หลัง ปัจจุบันมีบ้านที่สร้างใหม่และปรับปรุงต่อเติมแล้วเสร็จพร้อมเข้าอยู่อาศัยแล้ว 18 หลังคาเรือน สำหรับบ้านของสมาชิกรายอื่นๆในโครงการฯจะทยอยสร้างจนกว่าจะแล้วเสร็จ
นอกจากการซ่อมสร้างบ้านแล้ว คณะทำงานของชุมชน ได้ใช้แนวคิดเรื่องการสร้างถนนมาสร้างคน โดยให้พี่น้องในชุมชนออกมาช่วยกันสร้างถนนในชุมชน และยังได้ใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านเอายางรถยนต์มาทำตอม่อ การใช้ท่อพีวีซี มาหล่อเสา การปฏิบัติการของชุมชนทั้งเรื่องบ้านและการทำถนนทางเดิน ทำให้คนในชุมชนตื่นตัวและเข้ามามีส่วนร่วมจำนวนมาก เจ้าหน้าที่ของท้องที่ ท้องถิ่นและเทศบาลได้เข้ามาร่วมดูแลและติดตามการทำงานในครั้งนี้ด้วย
นางวายะห์ ชัยสุวรรณ หนึ่งในสมาชิกของโครงการฯ ซึ่งบ้านของเธอเป็นบ้านตัวอย่างที่สร้างเสร็จแล้ว มีสมาชิกในบ้านจำนวน 7 คน เธอบอกว่าบ้านใหม่ทำให้ทุกคนในครอบครัวมีความสุขมาก และตนเองได้อาศัยอยู่ในชุมชนนี้มากว่า 40 ปีและพ่อแม่ที่มีอายุกว่า 70 ปี ก็เป็นคนที่เกิดและเติบโตมากับชุมชนโต๊ะโสม ซึ่งเป็นชุมชนที่มีความแออัด น้ำท่วมขังทุกปีๆละหลายเดือน รายได้ของครอบครัวมาจากการทำประมงและค้าขายเล็กๆน้อยๆ
เช่นเดียวกับบ้านของนางเกษม รอดปิ่น บ้านของเธอมีสมาชิกทั้งหมด 7 คน เดิมเป็นคนเพชรบุรี แต่สามีเป็นคนชุมชนโต๊ะโสมที่อยู่ในชุมชนนี้มาสามสิบปี ปัจจุบันครอบครัวของเธอประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านเช่นเดียวกัน
ทั้งนี้การดำเนินงานบ้านมั่นคงชุนโต๊ะโสม ในระดับชุมชนจะมีคณะทำงานที่ประกอบด้วยประธาน และคนทำงานด้านบัญชี ด้านการเงิน ด้านเลขานุการ และงานช่าง รวมทั้งคณะทำงานของกลุ่มย่อยจำนวนสองกลุ่ม ซึ่งมีบทบาทในการดำเนินงานทั้งเรื่องบ้านและสาธารณูปโภคให้แล้วเสร็จตามแผนงานและงบประมาณที่ได้รับการสนับสนุนวงเงิน 3,025,000 บาท
ส่วนเครือข่ายระดับเมืองคือเครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองบางปู ระดับจังหวัดคือเครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองปัตตานี และระดับสามจังหวัดคือเครือข่ายบ้านมั่นคงสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยการทำงานของเครือข่ายในทุกระดับจะมีการช่วยเหลือและแลกเปลี่ยนรู้ร่วมกันทั้งเรื่องบ้านและสาธารณูปโภค รวมทั้งประสบการณ์ด้านอื่นๆ บ้านมั่นคงชุมชนโต๊ะโสมจึงเป็นพื้นที่หนึ่งของการเรียนรู้ของการพัฒนาที่อยู่อาศัยของชาวชุมแออัดในชุมชนเดิม ในที่ป่าชายเลนที่ชุมชนจะร่วมกันปรับปรุงบ้าน ปรับภูมิทัศน์ และสร้างชุมชนให้สะอาดน่าอยู่ เป็นบ้านที่มากกว่าคำว่าบ้านต่อไป









