หนองผำเป็นชุมชนหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี ที่ไม่เพียงทำงานเพื่อความเข้มแข็งของชุมชนตนเองเท่านั้น แต่ยังมีน้ำใจแบ่งปันประสบการณ์ทำงานร่วมกับเพื่อนชุมชนทั้งจังหวัดอุบลฯ และทั้งประเทศ โดยมี “แฮงแม่” เป็นพลังสำคัญ 
 
นางมยุรี หยาดทอง เครือข่ายชุมชนเมืองอุบลชุมชนหนองผำ กล่าวว่า หนองผำเดิมชื่อหนองสระ สมัยก่อนมี ชาวบ้านเข้ามายึดอาชีพทำประมง ช่วงหลังจึงหันมาปลูกผักจนเป็นแหล่งปูกผักส่งขายทั่วเมืองอุบล

หนองสระมีพื้นที่กว่า 15 ไร่ อยู่อาศัย 110 ครอบครัว ชาวบ้านมาจากอำเภอพิบูลมังสาหารและตำบลตาลสุม อดีตที่ดินบริเวณชุมชนเช่าจากนายทุน ช่วงหลังเกิดข้อพิพาทระหว่างนายทุนกับเทศบาลเรื่องกรรมสิทธ์ในที่ดิน จนเมื่อปี 2539 ศาลตัดสินให้ที่ดินแปลงนี้เป็นของนายทุน และต้องการที่ดินคืนจากชาวบ้าน จนมีเรื่องฟ้องร้องทำให้ชาวบ้านไม่มีที่อยู่อาศัยและไม่รู้จะย้ายไปอยู่ที่ไหน

ดูเหมือนวิถีชีวิตของคนจนเมืองอุบลที่ต้องต่อสู่กับปัญหารอบด้าน หมดหนทางต่อสู้ แต่พลังแห่งความสามัคคี ที่เกิดจากผู้หญิงกลุ่มแม่บ้าน ที่มีอาชีพเสริฟ์โต๊ะจีนใฝ่ฝันที่จะเปลี่ยนแปลงชีวิต เพื่ออนาคตที่มั่นคง โดยออกแรงทำงานหาเงินอย่างหนักแล้วเก็บออมเงินกันทุกวัน

จนมีการตั้งกลุ่มออมทรัพย์เริ่มแรกมีสมาชิกอยู่ 25 คน ปัจจุบันมีสมาชิก 33 คน เงินออมทรัพย์ 70,000 บาท แล้วเขียนโครงการเสนองบสนับสนุนจาก พอช. เพื่อปรับปรุงที่อยู่อาศัยในที่ดินเดิม แต่ก็ยังมีปัญหาจากนายทุนเช่นเดิม ชาวบ้านบางส่วนจึงตัดสินใจย้ายออกไปซื้อที่ดินเพื่อตั้งชุมชนใหม่ ชื่อว่าชุมชนหนองผำ ในปี 2549 ภายใต้ความช่วยเหลือจากเครือข่ายชุมชนแออัดเมืองอุบลฯ

การย้ายไปตั้งชุมชนใหม่หนองผำ ชาวบ้านได้ช่วยกัน สร้างกติกาขึ้นมา ช่วยกันปรับปรุงสาธารณูปโภค และออกแบบบ้าน สร้างบ้านโดยใช้แรงงานจากช่างในชุมชน 15 คน โดยมีช่างกลางสนับสนุนการสร้างบ้านและร่วมกันต่อตั้งธนาคารคนจน และขยายเป็นสหกรณ์เครือข่ายชุมชนแออัดเมืองอุบล

พ่อเฉย บุญพา ช่างกลางเครือข่ายฯ บอกว่า พวกเราช่วยกันตั้งแต่เริ่มก่อสร้าง ใครมือฝีมือก็มาช่วยกัน รวมช่างและกรรมกรจากทุกชุมชนประมาณ 20-30 คน ทำงานเป็นเครือข่ายช่วยกันไม่มีการจ้างเหมา

“เราช่วยกันตั้งแต่วางผัง แบ่งแปลง สาธารณูปโภคทุกอย่างตอนสร้างบ้าน ทุกคนจะช่วยกันดีมาก โดยเฉพาะผู้หญิงเขาออกแรงเยอะกว่านะเพราะทั้งเลี้ยงลูก ทำงาน สร้างบ้าน เรียกว่าทำกิจกรรมทุกอย่าง แต่พอเขามีบ้านเป็นของตนเองเขาก็รู้สึกภูมิใจ”

ประพันธ์  สีดำ