ข้อเสนอที่ประชุมในระดับชาติของสภาองค์กรชุมชนตำบล
- ข้อเสนอต่อรัฐธรรมนูญใหม่
- ข้อเสนอการปฏิรูปประเทศไทย
- ข้อเสนอเร่งด่วนให้รัฐบาล
- แก้ไขปัญหาที่ประชาชนประสบ
11-12 ธันวาคม 2557
สาระสำคัญรัฐธรรมนูญราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ........ (ฉบับใหม่)
เสนอโดยสภาองค์กรชุมชน
- - - - - - - - - - - -
สภาองค์กรชุมขนยืนยันหลักการเพิ่มอำนาจชุมชนและภาคประชาชน ลดอำนาจรัฐ เร่งปฏิรูปโครงสร้างในทุกระดับ โดยให้ชุมชนมีอำนาจ มีงบประมาณในตัดสินใจเพื่อจัดการชุมชนตนเอง สร้างการเปลี่ยนแปลงประเทศจากฐานราก กระจายอำนาจไปสู่จังหวัดจัดการตนเองให้บริหารการจัดการทั้งระบบอยู่ที่จังหวัด ยกเว้นเรื่องที่เกี่ยวกับการยุติธรรม ความมั่นคง นโยบายการเงิน และการต่างประเทศ แต่ถ้าหากว่าในภาวะปัจจุบันยังไม่สามารถบรรลุข้อเสนอนี้ได้ จึงกำหนดเนื้อหาและขั้นตอนไว้ในระยะแรก
1.ชุมชน สิทธิชุมชน
1) บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชน ท้องถิ่น หรือชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น และของชาติ และมีบทบาทสำคัญในการจัดการบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน
2) กระจายอำนาจและงบประมาณในการพัฒนาประเทศให้เกิดความสมดุลระหว่างงบบริหารของรัฐบาลกลางกับงบที่กระจายไปสู่องค์กรชุมชนระดับตำบล จังหวัด สัดส่วน 50:50 ของงบประมาณแผ่นดินทั้งหมด และให้องค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นสนับสนุนงบประมาณให้สภาองค์กรชุมชนขับเคลื่อนงานภาคประชาชนร้อยละ 5 ของงบประมาณองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น
3) ให้ประชาชนเป็นแกนหลักในการจัดทำแผนพัฒนาประเทศตั้งแต่ระดับหมู่บ้าน ตำบล จังหวัด และประเทศ โดยในพื้นที่มีการจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนแล้วให้สภาองค์กรชุมชนเป็นหน่วยงานหลักในการจัดทำแผนของภาคประชาชน หน่วยงานภาครัฐเป็นองค์กรสนับสุนน
4) ปรับโครงสร้างการบริหารและการปกครองของประเทศ โดยให้มีสภาพลเมืองเป็นอำนาจที่สี่ ระดับตำบล จังหวัด และระดับชาติ เพื่อใช้ประชาธิปไตยทางตรง ขับเคลื่อนงานภาคประชาชน ภาคพลเมือง และทำหน้าที่ในการถ่วงดุลและตรวจสอบ การบริหารในพื้นที่
5) เพิ่มอำนาจและบทบาทของชุมชนท้องถิ่น ให้มีสิทธิ ให้เป็นกลไกสำคัญระดับพื้นที่ ในการจัดการทรัพยากรทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พลังงาน เกษตร การศึกษา สุขภาพ สวัสดิการชุมชน ฯลฯ ตามวิถีชีวิต วัฒนธรรม ภูมิปัญญาดั้งเดิม
6) ให้ชุมชนมีสิทธิในการจัดสวัสดิการชุมชนของตนเอง โดยได้รับการคุ้มครองจากรัฐและท้องถิ่น และให้มี พ.ร.บ.สวัสดิการชุมชน ให้ชุมชนจัดสวัสดิการชุมชนด้วยตนเอง
7) เพิ่มสิทธิเสรีภาพ อำนาจของภาคประชาชน และผู้ด้อยโอกาส (ชนชาติพันธุ์ คนไร้รัฐ และคนไร้สัญชาติ) อย่างเท่าเทียมกัน ในการบริหารประเทศในฐานะเจ้าของอำนาจอธิปไตย ไม่น้อยกว่ารัฐธรรมนูญปี 2550
8) รัฐต้องสนับสนุน รับรองสิทธิในการชุมนุมโดยสงบ เนื่องจากเป็นการแสดงออกตามวิถีทางประชาธิปไตย
2.คณะรัฐมนตรี
1) ให้นายกรัฐมนตรีมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน
3.แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ
1) ให้มีจัดตั้งองค์กรอิสระ เช่น องค์กรอิสระด้านคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ องค์กรอิสระคุ้มครอง ผู้บริโภค องค์กรอิสระด้านการจัดการด้านยางพารา องค์กรอิสระประเด็นสาธารณะ ฯลฯ โดยมีภาคประชาชน องค์กรชุมชน เป็นองค์ประกอบหลัก
2) สนับสนุนการขับเคลื่อนงานและจัดสรรงบสนับสนุน องค์กรพัฒนาเอกชน องค์กรประชาชน ภาคประชาสังคม ให้มีการทำงานของภาคประชาชนคู่ขนานเชื่อมโยงกับองค์กรอิสระ เพื่อทำให้งานขององค์กรอิสระสอดคล้อง กับความต้องการของภาคประชาชน และ ประสบความสำเร็จเพิ่มขึ้น
3) รัฐต้องกระจายอำนาจ และงบประมาณ ให้ชุมชนท้องถิ่นมีความสามารถในการจัดการตนเอง กำหนดอนาคตตนเองได้อย่างแท้จริง และสนับสนุนให้มี พระราชบัญญัติจังหวัดจัดการตนเอง
4) รัฐต้องส่งเสริมให้ชุมชนท้องถิ่น กลุ่มองค์กรชุมชน และกลไก เช่น สภาองค์กรชุมชน มีขีดความสามารถในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนท้องถิ่น
5) รัฐต้องมีแผนและงบประมาณในการสนับสนุนการดำเนินงานของภาคประชาชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
6) รัฐต้องส่งเสริม คุ้มครอง ภัยคุกคามกับผู้ที่ต่อสู้เพื่อสิทธิชุมชนและจัดตั้งกองทุนภาคประชาชนและประชาสังคม
7) จัดสรรงบประมาณแผ่นดิน ให้กระจาย ไปยังคนทุกกลุ่ม ทุกพื้นที่ อย่างเท่าเทียมกัน และมีความสมดุล ระหว่างส่วนกลางและชุมชนท้องถิ่น
8) รัฐต้องกระจายอำนาจทางการคลัง และการจัดเก็บภาษี ให้องค์กรชุมชน ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้จัดเก็บภาษีและบริหารโดยตรง ในสัดส่วน 70:30
9) รัฐต้องจัดให้มีระบบบำนาญภาคประชาชน สำหรับเกษตรกรรายย่อย ผู้ใช้แรงงาน และคนทั่วไป
10) กระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญต้องสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกขั้นตอน และจัดทำประชามติ รัฐธรรมนูญใหม่ก่อนประกาศใช้
4. การเลือกตั้ง
1)ให้มีการเลือกผู้แทนราษฎร จากสัดส่วนอาชีพ โดยจำแนกนักธุรกิจ เช่น ธุรกิจเกษตร ธุรกิจประมง ออกไปอยู่ในกลุ่มนักธุรกิจ มิใช่กลุ่มเกษตรกร กลุ่มประมง
ข้อเสนอการปฏิรูปประเทศไทย
โดย สภาองค์กรชุมชน
- - - - - - - - - - - -
1. การปฏิรูปการเมือง
1.1 บัญญัติในรัฐธรรมนูญใหม่ให้มีสภาพลเมืองทุกระดับ เป็นกลไกของประชาชนที่ใช้อำนาจประชาธิปไตยทางตรง เพื่อทำหน้าที่ในการกำหนดทิศทางการพัฒนา เสนอแนะแนวทางการพัฒนาภาคประชาชนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และตรวจสอบ ถ่วงดุลการใช้อำนาจของรัฐ รวมทั้งการทำประชามติ
1.2 บัญญัติในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ให้สภาองค์กรชุมชน เป็นกลไกหลักของภาคประชาชน พัฒนาไปสู่สภาพลเมืองมีหน้าที่จัดทำแผนภาคประชาชน ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้อง ให้ข้อคิดเห็นต่อทิศทางการพัฒนาของชุมชนท้องถิ่นและระดับประเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาและจัดการตนเอง ด้วยภูมิปัญญา ทุนชุมชน วิถีชีวิต เป็นรากฐานที่มั่นคงของประเทศ
1.3 ให้นายกรัฐมนตรีมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน
1.4 ให้รัฐบาลและสภานิติบัญญัติแห่งชาติ สนับสนุนการแก้ไข พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน พ.ศ.2551 ให้มีความเป็นอิสระ เป็นนิติบุคคล สามารถเสนอแผนงานและงบประมาณต่อรัฐบาลได้โดยตรง สอดคล้องกับทิศทางการปฏิรูปโดยการกระจายอำนาจให้ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทที่สำคัญในการพัฒนาความเข้มแข็งของตนเอง
2. การปฏิรูปการแรงงาน
2.1 สร้างงานและรายได้ให้กับผู้ใช้แรงงาน ผู้ว่างงานในชุมชน มีกฎหมายค่าจ้างขั้นต่ำที่เหมาะสม มีสหภาพแรงงานหรือการต่อรอง การจ่ายค่าจ้างตามความสามารถของแรงงาน มีความมั่นคงในการทำงาน มีระบบการตอบแทน การคุ้มครองสิทธิแรงงาน ทั้งแรงงานที่ทำงานในประเทศ และแรงงานที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมในการไปทำงานต่างประเทศ
2.2 ขยายสิทธิในระบบประกันสังคมให้ครอบคลุมผู้ใช้แรงงานในระบบและนอกระบบ เพื่อสร้างหลักประกันสังคมแก่คนทุกกลุ่ม
2.3 ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สภาองค์กรชุมชน และชุมชนมีส่วนร่วม ในการสร้างข้อกำหนดการจ้างแรงงานต่างชาติ การกำหนดอาชีพที่เหมาะสม และบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดและเท่าเทียม เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
3. การปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภค
3.1 จัดตั้งองค์กรอิสระคุ้มครองผู้บริโภค ที่มีภาคประชาชน ผู้แทนองค์กรชุมชน เป็นองค์ประกอบที่สำคัญ และพัฒนากระบวนการได้มาซึ่งคณะกรรมการองค์กร ให้ได้คนที่เป็นกลาง มุ่งที่ผลประโยชน์ของประชาชนและสังคม
3.2 ต้องมีมาตรการควบคุมสื่อสาร/โฆษณา สินค้าและบริการให้มีความรับผิดชอบด้านจริยธรรมและศีลธรรม ที่สร้างผลกระทบต่อเด็ก เยาวชน และสังคม
3.3 ต้องมีมาตรการควบคุมสินค้าปลอดภัย และเปิดเผยข้อมูลต่อผู้บริโภคสามารถรับรู้ได้ เช่น อาหารปลอดภัยที่ปนเปื้อนสารเคมี จากโรงงานอุตสาหกรรม แหล่งผลิตสินค้าทางการเกษตร และการตัดต่อพันธุกรรม (GMO)
3.4 รัฐต้องคำนึงสิทธิในการการเข้าถึงอาหารของผู้บริโภคอย่างเป็นธรรม รวมทั้งการคุ้มครองผู้บริโภคเรื่องราคาสินค้าและบริการ
4. การปฏิรูปการศึกษา และพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
4.1 รัฐต้องสนับสนุนให้การศึกษาฟรีถึงระดับปริญญาตรี โดยให้มีเนื้อหาของหลักสูตรที่สอดคล้องกับสภาพของท้องถิ่น
4.2 รัฐต้องสนับสนุนให้เกิดการศึกษาแบบทางเลือกที่หลากหลาย โดยบุคคล กลุ่ม องค์กร ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถจัดการศึกษาได้ด้วยตนเองที่สอดคล้องกับสภาพบริบท วิถีชีวิต ฐานเศรษฐกิจชุมชน ศิลปะวัฒนธรรมของพื้นที่ รวมทั้งสามารถมีส่วนร่วมในการกำหนด ออกแบบ หลักสูตรการเรียนการสอน
4.3 เร่งรัดและกระจายอำนาจการจัดการศึกษาลงไปที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และมีการปฏิรูปกระบวนการเรียน การสอน และหลักสูตรที่เน้นให้มีการคิดและวิเคราะห์เพิ่มมากขึ้น
4.4 เน้นการจัดการศึกษาที่เด็กเป็นศูนย์กลาง และกำหนดหลักสูตรการเรียน การสอน ให้สมดุลระหว่างเนื้อหาที่เป็นสากลกับภูมิปัญญาชุมชนท้องถิ่น
4.5 พัฒนาคุณภาพครู บุคลากรทางการศึกษา ให้มีคุณธรรมจริยธรรม และมีการกระจายบุคลากรอย่างทั่วถึงทั้งเมืองและชนบท
5. การปฏิรูปเศรษฐกิจการเงินและการคลัง
5.1 ชุมชนมีสิทธิในการกำหนดแผนพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนของตนเอง โดยรัฐต้องมีมาตราการปกป้อง คุ้มครอง ระบบเศรษฐกิจชุมชน ไม่ให้ถูกเอารัดเอาเปรียบจากระบบเศรษฐกิจมหภาค และส่งเสริม สนับสนุน เศรษฐกิจชุมชนให้ชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน
5.2 รัฐควรมีมาตรการเหมาะสม ในการควบคุม กำกับดูแลทุนขนาดใหญ่
5.3 รัฐต้องสนับสนุนให้ชุมชนท้องถิ่นสามารถผลิตสินค้าและบริการ ตามอัตลักษณ์ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และสามารถจัดการตนเองด้านพันธุกรรมพืชและสัตว์ โดยส่งเสริมสนับสนุนให้เกิดกลุ่มกองทุนคุ้มครองเมล็ดพันธุ์ และพันธุกรรมพืชและสัตว์ ตามภูมินิเวศน์ชุมชนในระดับตำบล
5.4 สนับสนุนการเชื่อมโยงธุรกิจเพื่อสังคมกับชุมชนท้องถิ่น โดยนำผลกำไรของผู้ประกอบการมาจัดตั้งกองทุนฯ เพื่อพัฒนาชุมชนท้องถิ่นตามแผนของชุมชน
5.5 กำหนดมาตรการ การประกันราคาผลิตผลการเกษตร รวมทั้งกำหนดมาตรการ การนำเข้าสินค้าทางการเกษตรที่จะเป็นผลกระทบต่อกระบวนการผลิตของเกษตรกรไทย
5.6 ให้รัฐบาลจัดสรรงบประมาณลงตรงสู่ชุมชน สภาองค์กรชุมชน เพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง สนับสนุนการขับเคลื่อนงาน การแก้ไขปัญหาและพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้สามารถจัดการตนเองได้
6. การปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน
6.1 ปฏิรูประบบบริหารราชการแผ่นดิน เพิ่มอำนาจประชาชน กระจายอำนาจให้ประชาชนจัดการตนเองทุกระดับ ผ่านกลไกสภาพลเมือง
6.2 ปรับปรุงระเบียบวิธีการงบประมาณส่วนกลางของรัฐบาล กระทรวง ทบวง กรม หน่วยงานของรัฐ องค์กรอิสระ ให้ชัดเจน เปิดเผยข้อมูล ตรวจสอบได้ มีภาคประชาชน สภาองค์กรชุมชน ขบวนองค์กรชุมชน เป็นองค์ประกอบของคณะกรรมการอนุมัติงบประมาณทุกระดับ
6.3 การปกครองท้องที่ ให้ประชาชนเป็นผู้เลือกกำนัน โดยกำหนดวาระ 5 ปี อายุ 35 ปีขึ้นไป อยู่ได้ไม่เกิน 2 วาระ
7. การปฏิรูปพลังงาน
7.1 ยุติแผนการสร้างเขื่อนเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า และโรงงานผลิตกระแสไฟฟ้าที่ใช้ถ่านหิน นิวเคลียร์ที่ก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม
7.2 ผลักดันให้มีพระราชบัญญัติพลังงานสะอาด
7.3 แก้ไขพระราชบัญญัติปิโตรเลียม พ.ศ. 2514 เพื่อให้ปิโตรเลียมเป็นของชาติ โดยการเปลี่ยนแปลงระบบสัมปทานเป็นระบบแบ่งปันผลผลิต
7.4 ทบทวนแผนการขุดเจาะปิโตรเลียมบนบกและในทะเล ในรอบที่ 20 และ 21 โดยต้องเปิดเผยข้อมูลสัญญาสัมปทาน ผลกระทบต่อพื้นที่
7.5 ทวงคืนการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท.) ให้กลับมาเป็นของรัฐ
8. การปฏิรูปการเกษตร อุตสาหกรรม พาณิชย์ การท่องเที่ยวและบริการ
8.1 ให้มีการควบคุมสารเคมีการเกษตร วัตถุอันตราย เป็นวาระแห่งชาติ
8.2 จัดตั้งกองทุนธนาคารที่ดินเพื่อการเกษตร และคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม
8.3 กำหนดมาตรการคุ้มครองเกษตรกรรายย่อย ยกเลิกเกษตรพันธะสัญญา รวมทั้งข้อตกลงทางการค้าและการนำเข้าสินค้าการเกษตรที่ไม่เป็นธรรม
8.4 แก้ไขปัญหาหนี้สินเกษตรกรและคนจน ทั้งหนี้ในระบบและนอกระบบ โดยพักชำระหนี้แบบปลอดดอกเบี้ย
8.5 จัดตั้งกองทุนแก้ไขปัญหาหนี้สินเกษตรกร
8.5 พัฒนา สนับสนุน และคุ้มครอง เกษตรกรรมแบบยั่งยืน
9. การปฏิรูปทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
9.1 เสนอให้มีการแก้ไขกฎหมายส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 เพื่อกำหนดให้รัฐต้องจัดทำผลกระทบสิ่งแวดล้อมและผลกระทบสุขภาพ ทั้งในระดับพื้นที่และนโยบาย โดยการทำวิจัยแบบมีส่วนร่วม การทำประชาคม ประชาพิจารณ์ ด้านการจัดการทรัพยากร ดิน น้ำป่า สิ่งแวดล้อม การทำเหมือง การขนส่ง การผลิตไฟฟ้า โรงงานอุตสาหกรรม การกำจัดของเสีย การจัดทำผังเมือง ฯลฯ ที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาและผลกระทบต่อวิถีชีวิต จิตใจ วัฒนธรรม เศรษฐกิจ ข้อตกลง และสุขภาพของชุมชน และมีมาตรการเพิ่มบทลงโทษ ผู้ฝ่าฝืน
9.2 จัดตั้งองค์กรอิสระด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีกองทุนสิ่งแวดล้อม ส่งเสริม สนับสนุน การจัดทำแผนและบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
9.3 การริเริ่มและดำเนินการโครงการด้านทรัพยากร อาทิ การจัดการน้ำ ภัยพิบัติ เหมืองแร่ การสร้างแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ฯลฯ ให้ปฏิบัติตามข้อตกลง กติกาขององค์กรทั้งในและระหว่างประเทศ จัดทำรายละเอียด แจ้งข้อมูลข่าวสาร สร้างการมีส่วนร่วมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรชุมชน ภาคประชาชนทุกขั้นตอน และเปิดเผยการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่จะเกิดขึ้นกับประชาชนทุกภาคส่วน
9.4 รัฐต้องแก้ไขปัญหาน้ำทะเลกัดเซาะชายฝั่ง ที่เกิดจากธรรมชาติ และการกระทำของมนุษย์ และใช้การปลูกป่าชายเลน การวิจัยชุมชน โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นข้อมูลการแก้ไขปัญหา
9.5 ให้รัฐสนับสนุนกองทุนภัยพิบัติ เพื่อจัดการปัญหาภัยพิบัติเกิดบ่อยครั้ง และทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น โดยให้สภาองค์กรชุมชน เข้ามาร่วมบริหารจัดการ ให้เกิดการแก้ไขปัญหาด้วยความรวดเร็ว ตรงกลุ่มเป้าหมาย ผู้เดือดร้อน
9.6 ตั้งคณะกรรมการร่วม 3 ฝ่าย ที่มีภาครัฐ สภาองค์กรชุมชน/ขบวนองค์กรชุมชน และตัวแทนผู้เดือดร้อน เพื่อแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยและชะลอการจับกุมหรือชะลอการบังคับคดี โดยพิสูจน์สิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดินทำกินของประชาชนที่อาศัยอยู่ก่อนการประกาศเขตป่า และที่ราชพัสดุ และใช้หลักฐานดั้งเดิม พิสูจน์ประวัติการครอบครองที่ดิน และรักษาสิทธิการทำเกษตรกรรมและการอยู่อาศัย
9.7 จัดตั้งกองทุนยุติธรรมชุมชน เพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากกรณีข้อพิพาทจนนำไปสู่การเป็นคดีความและจัดตั้งกองทุนสนับสนุนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยภาคประชาชนเป็นผู้บริหาร
9.8 ผลักดันให้มีการออกกฎหมายเพื่อจัดเก็บภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า ผู้ที่ถือครองที่ดินเกินกว่า 50 ไร่เพื่อให้เกิดการกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรม
9.9 กระจายอำนาจให้ชุมชนท้องถิ่นจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การวางผังเมือง และผังตำบล เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์พื้นที่ การคุ้มครองพื้นที่ทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า พื้นที่เกษตรกรรมและที่อยู่อาศัย
9.10 นำที่ดินสาธารณะของรัฐ ที่ดินที่หมดอายุสัมปทาน ที่ดินที่รัฐไม่ทำประโยชน์ มาจัดสรรให้กับประชาชนที่ขาดที่ดินทำกิน โดยจัดหาที่ดินเพื่อที่อยู่อาศัยให้ครัวเรือนละอย่างน้อย 2 ไร่ และจัดหาที่ดินที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินร่วมของชุมชนในรูปแบบโฉนดชุมชน โดยให้มีพระราชบัญญัติโฉนดชุมชน เพื่อให้ประชาชนที่รวมตัวกันเป็นชุมชนมีสิทธิใช้ประโยชน์ในที่ดินเดิม แก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน และเร่งรัดจัดตั้งกองทุนธนาคารที่ดิน
9.11 เร่งรัด ปรับปรุงแก้ไข ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 และกฎหมายอื่นๆ เกี่ยวกับที่ดินและป่าไม้ ที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญเรื่อง สิทธิชุมชน สิทธิเกษตรกร การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่ออนุรักษ์พื้นที่ เกษตรกรรม และ กฎหมายการอนุรักษ์หรือคุ้มครองวิถีนิเวศวัฒนธรรม พื้นที่เชิงวัฒนธรรม ชุมชนเก่า เมืองเก่า
9.12 การริเริ่มและดำเนินการโครงการด้านทรัพยากร การจัดการน้ำ ภัยพิบัติ เหมือง ให้ปฏิบัติตามข้อตกลง กติกาขององค์กรทั้งในและระหว่างประเทศ และเปิดเผยการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่จะเกิดขึ้นกับประชาชน
9.13 จัดทำ พ.ร.บ.น้ำ ให้เกิดการใช้ประโยชน์น้ำอย่างยั่งยืน โดยส่งเสริม สนับสนุน การบริหารจัดการน้ำของชุมชนด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น และให้ชุมชนท้องถิ่นร่วมบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ
9.14 ยุติการสำรวจ สัมปทาน และอาชญาบัตร เหมืองแร่ทุกประเภท โดยยกร่างพระราชบัญญัติแร่ของภาคประชาชน
9.15 สนับสนุนการออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องและส่งผลต่อชุมชนท้องถิ่นอาทิ พ.ร.บ.กองทุนยุติธรรม พ.ร.บ.การจัดเก็บภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า พ.ร.บ.ธนาคารที่ดิน พ.ร.บ.สิทธิชุมชุมชนในการจัดการที่ดิน พ.ร.บ.ประมงพื้นบ้าน
10. การปฏิรูปการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ
10.1 ปฏิรูปการสื่อสารมวลชน ให้เอื้อให้ประชาชนทุกกลุ่ม ทุกวัย สามารถเข้าถึงบริการและการสื่อสารได้เพื่อให้ระบบข้อมูลข่าวสารเกิดความเป็นธรรม โปร่งใส มีประสิทธิภาพ เป็นประโยชน์ต่อประชาชนส่วนใหญ่เพิ่มขึ้น
10.2 จัดตั้งกองทุนสื่อสารมวลชน ที่เปิดช่องทางให้ประชาชนสามารถเป็นเจ้าของช่องทางการสื่อสารและผลิตรายการ โดยให้รัฐกำหนดเป็นนโยบาย
10.3 ให้รัฐสนับสนุนระบบการสื่อสารของชุมชนท้องถิ่นในหลายรูปแบบ เช่น วิทยุชุมชน ฯลฯ เพื่อเป็นช่องทางในการสื่อสารการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาชุมชน ศิลปะ วัฒนธรรม ระหว่างคนในชุมชนด้วยกันเอง
11. การปฏิรูปสังคม ชุมชน เด็กเยาวชน เด็กสตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ด้อยโอกาส
11.1 ให้รัฐตระหนักถึงสิทธิเด็กและเยาวชน สร้างโอกาสการมีส่วนร่วมและการเรียนรู้ ของเด็กและเยาวชน ทั้งเด็กเยาวชนในเมืองและชนบท ในกิจกรรมของสังคมทุกระดับอย่างกว้างขวาง และสร้างความเป็นธรรมต่อสตรี โดยการตระหนักของสังคมที่ลดความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติต่อสตรี
11.2 รัฐต้องออกกฎหมายรับรองความเท่าเทียม ศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ ความแตกต่างหลากหลายในวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของคนไร้รัฐ ไร้สัญชาติ รับรองสถานะสิทธิบุคคล และยอมรับการคงอยู่เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย ตามหลักสิทธิมนุษยชน ความมั่นคงของมนุษย์ และหลักมนุษยธรรม อาทิ คนไทยพลัดถิ่น คนต่างด้าวผลัดถิ่น ที่เข้ามาอยู่ในพื้นที่ติดต่อกันเป็นเวลาถึง 30 ปี ไม่มีการย้ายถิ่นฐานไปที่อื่น ควรให้สถานะและสิทธิต่างๆ เท่าเทียมกับคนไทย
11.3 รัฐต้องคุ้มครองสิทธิประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง ที่อาศัยติดต่อกันยาวนานไม่ต่ำกว่า 20 ปี ให้ได้รับสิทธิและการปฏิบัติเท่าเทียมกับบุคคลอื่น ๆ ที่อยู่อาศัยในพื้นที่นั้น ๆ
11.4 ออก พ.ร.บ. สวัสดิการชุมชน ที่เป็นการเกื้อกูลกันระหว่างคนในชุมชน ดูแล พึ่งพาซึ่งกันและกัน เพื่อการพึ่งตนเอง เป็นทางเลือกใหม่ ของการทำเพื่อสังคม ที่สามารถสร้างความมั่นคงในการดำเนินชีวิตของคนในชุมชนและสังคม โดยในระหว่างที่ยังไม่มีกฎหมายให้สนับสนุนการขยายพื้นที่และพัฒนาความเข้มแข็งขององค์กรสวัสดิการชุมชน ให้มีกองทุนสวัสดิการชุมชนทั่วประเทศ
11.5 ให้รัฐสนับสนุนการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยของคนจนเมืองและชนบท คนไร้บ้าน ในรูปแบบโครงการบ้านมั่นคงให้ครอบคลุมทุกเมือง และสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง
11.6 ยุติการไล่รื้อชุมชน ทบทวนโครงการขนาดใหญ่ที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคม เช่น โครงการรัฐสภาแห่งใหม่ โครงการขนส่งมวลชน ฯลฯ
12. การปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม
12.1 ปฏิรูปกฎหมาย ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมทุกระดับ ให้มีระบบตรวจสอบ ถ่วงดุล ให้กลไกในกระบวนการยุติธรรมทำงานด้วยความโปร่งใส มีประสิทธิภาพ สามารถตรวจสอบได้
12.2 แก้ไขกฎหมายเพื่อปฏิรูปทางการเมืองให้ประชาชนมีสิทธิและอำนาจในการจัดตั้งองค์กรภาคประชาชน อาทิ องค์กรด้านป้องกันและปราบปรามการทุจริตคอรัปชั่น ที่เป็นอิสระ เป็นกลาง มีขีดความสามารถที่จะตรวจสอบนักการเมือง เจ้าหน้าที่รัฐ และมีสิทธิในการยับยั้งนโยบายรัฐที่มีผลกระทบทางลบกับประชาชน
13. การปฏิรูปการท้องถิ่น
13.1 ให้มีโรงเรียนพัฒนาความรู้ความสามารถ คุณธรรม จริยธรรม นักการเมืองและผู้บริหารท้องถิ่น
13.2 ให้สภาองค์กรชุมชนทำหน้าที่เชื่อมโยงกลุ่มคน องค์กร เสนอปัญหา แนวทางการพัฒนาระดับตำบลและจังหวัด และขับเคลื่อนไปสู่สภาพลเมือง
ข้อเสนอปัญหาและแนวทางการแก้ไขที่ประชาชนในระดับพื้นที่ประสบ
เพื่อให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาสั่งการ
1.ปัญหาที่ประชาชนในระดับพื้นที่ประสบในระยะเร่งด่วน
1) ยุติการไล่รื้อ จับกุม ดำเนินคดีกับประชาชน ที่อาศัยและทำกินในที่ดินของรัฐ ที่ดินสาธารณะ ที่ดินของเอกชน โดยจัดให้มีกลไกกลางระงับข้อพิพาทและไกล่เกลี่ยการไล่รื้อชุมชน รวมทั้งปล่อยตัวชาวบ้านที่ถูกจับกุมในระหว่างการแก้ปัญหากรณีพิพาท โดยเฉพาะคำสั่ง คสช. ฉบับที่ 64/2557 66 / 2557 และ คำสั่ง คสช. เรื่องการจัดการน้ำที่มีผลกระทบ และแผนแม่บทพิทักษ์ป่าไม้แห่งชาติ
2) ยุติการไล่รื้อชุมชน ทบทวนโครงการขนาดใหญ่ที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคม เช่น โครงการรัฐสภาแห่งใหม่ โครงการขนส่งมวลชน โครงการปรับปรุงคูคลองในกรุงเทพมหานคร
3) ผลักดันให้มีการออกกฎหมายเพื่อจัดเก็บภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า ผู้ที่ถือครองที่ดินเกินกว่า 50 ไร่เพื่อให้เกิดการกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรม และเร่งรัด ปรับปรุงแก้ไข ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 และกฎหมายอื่น ๆ เกี่ยวกับที่ดินและป่าไม้ที่ขัดต่อสิทธิชุมชน สิทธิเกษตรกร การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่ออนุรักษ์พื้นที่ เกษตรกรรม และ กฎหมายการอนุรักษ์หรือคุ้มครองวิถีนิเวศวัฒนธรรม พื้นที่เชิงวัฒนธรรม ชุมชนเก่า เมืองเก่า
4) ผลักดันให้มีการออกกฎหมายเพื่อคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม โดยจัดตั้งกองทุนธนาคารที่ดินเพื่อการเกษตร ซื้อที่ดินของเกษตรกรที่นำไปจำนอง รวมทั้งจัดซื้อที่ดินจากธนาคารหรือ สถาบันการเงิน ทั้งของรัฐและเอกชน มาบริหารให้กระจายไปยังเกษตรกรที่ไร้ที่ดินและที่มีที่ดินไม่พอทำกิน
5) สนับสนุนการแก้ไข พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน พ.ศ. 2551 ให้มีความเป็นอิสระ เป็นนิติบุคคล สามารถเสนอแผนงานและงบประมาณต่อรัฐบาลได้โดยตรง สอดคล้องกับทิศทางการปฏิรูปโดยการกระจายอำนาจให้ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทที่สำคัญในการพัฒนาความเข้มแข็งของตนเอง
6) ผลักดัน พ.ร.บ. สวัสดิการชุมชน ที่เป็นการเกื้อกูลกันระหว่างคนในชุมชน ดูแล พึ่งพาซึ่งกันและกัน เพื่อการพึ่งตนเอง เป็นทางเลือกใหม่ ของการทำเพื่อสังคม ที่สามารถสร้างความมั่นคงในการดำเนินชีวิตของคนในชุมชนและสังคม โดยในระหว่างที่ยังไม่มีกฎหมายให้สนับสนุนการขยายพื้นที่และพัฒนาความเข้มแข็งขององค์กรสวัสดิการชุมชน ให้มีกองทุนสวัสดิการชุมชนทั่วประเทศ
7) สนับสนุนการออกกฎหมายที่เอื้อประโยชน์ต่อคนจน คนไม่มีที่ดินทำกินและส่งผลต่อชุมชนท้องถิ่น อาทิ พ.ร.บ.กองทุนยุติธรรม พ.ร.บ.การจัดเก็บภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า พ.ร.บ.ธนาคารที่ดิน พ.ร.บ.สิทธิชุมชุมชนในการจัดการที่ดิน พ.ร.บ.ประมงพื้นบ้าน
8) รัฐต้องศึกษาการใช้ประโยชน์พื้นที่ชายหาด ในรายละเอียด เพื่อจัดการให้เป็นระบบ ยุติธรรมแก่คนทุกกลุ่ม
