วันที่ 12 กันยายนที่ผ่านมา มีการประชุมของคณะกรรมการศูนย์ต่อสู้เพื่อเอาชนะความยากจน ภาคประชาชน (ศตจ.ปชช.) จังหวัดอุบลราชธานี

     นายประยุทธ ชุ่มนาเสียว ประธานองค์การพัฒนาเอกชน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เปิดเผยว่า จากการดำเนินงานยุทธศาสตร์ด้านการต่อสู้ความยากจน ของภาคประชาชนพบว่า ปัจจุบันชาวบ้านมีกระบวนการดำรงชีวิตที่ถูกปัจจัยภายนอก เช่น อำนาจของรัฐ อิทธิพลทางการเมือง บริโภคนิยม เข้ามาครอบงำ ทำให้เกิดปัญหาชุมชนไม่ได้ผลิตปัจจัยในการดำรงชีวิตทั้งที่ผลิตได้ในอดีต ซึ่งสิ่งที่ผลิตได้ในชุมชนได้ถูกระบบการผลิตระบบใหญ่เข้ามาครอบงำ การประกอบอาชีพตามฐานทรัพยากรธรรมชาติ ไม่สามารถเป็นที่พึ่งของคนในท้องถิ่นต่อไปได้ ส่งผลให้มีการอพยพแรงงานออกจากชุมชนเพื่อแสวงหาปัจจัยดังกล่าว

     แนวทางแก้ไขของ ศตจ.ปชช. จังหวัดอุบลราชธานี นั้นคือเข้าไปสนับสนุนให้คนในชุมชนต้องบริหารจัดการกันเอง ไม่ใช่ให้ปัจจัยที่จำเป็นสำหรับชีวิตของพวกเขา ถ้าหากเป็นเช่นนี้การจัดการปัญหาจะไม่ยั่งยืน

     ปัญหาที่เกิดขึ้นเพราะนโยบายภาครัฐต้องการให้ประเทศของเราเป็นประเทศอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นนโยบายที่มาจากศูนย์กลาง ไม่ได้ถามถึงความต้องการของประชาชนในพื้นที่ ซึ่งสังคมที่ด้อยพัฒนามักจะถูกรัฐใช้อำนาจเช่นนี้เสมอ ทำให้บริหารจัดการโดยให้ชาวบ้านอยู่ใต้กฎกติกา ก่อให้เกิดปัญหายืดเยื้อ คลายปมเงื่อนปัญหาไม่ได้ แต่ในทางสัจธรรมทุกสิ่งย่อมมีทางออก แต่จะต้องอาศัยระยะเวลา โดยมีเป้าหมายให้ชุมชนอยู่ดีมีสุข ให้เกิดเป็นสังคมการอยู่ร่วมกันแบบเดิม คือ ข้าวเต็มเล้า ปลาแดกเต็มไห กล้วยอ้อยเต็มสวนเต็มกอ ขี้วัวขี้ควายเต็มคอก

     “การว่ายากหรือไม่ที่จะเปลี่ยนแนวคิดของชาวบ้านนั้น จะเห็นว่ากระบวนการวิธีคิดที่อยู่ภายใต้กรอบสังคมสมัยใหม่ มันเสมือนว่าเข้าไปเปลี่ยนโปรแกรมในสมองทั้งหมด ซึ่งถ้าเราคิดจะไปเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางความคิดดังกล่าว ถือว่าเป็นการต่อสู้ของกระบวนการความคิดของคนในปัจจุบัน แต่ว่าเราจะไปบอกว่ามันยากหรือไม่นั้นไม่ใช่ แต่มันเป็นเรื่องว่าจะทำหรือไม่เท่านั้น” นายประยุทธ กล่าว

     นายอำนวย หาญปราชญ์ ตัวแทนชุมชนบ้านหัวเหว่ ต.โขงเจียม อ.โขงเจียม กล่าวว่า ปัญหาของชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากจากสร้างเขื่อนปากมูลนั้น เป็นปัญหาเรื้อรังมานานกว่า 12 ปี ซึ่งก็เห็นว่ารัฐบาลไม่เข้าใจถึงปัญหา โดยปัจจุบันชาวบ้านได้รับความเดือดร้อนมาก จากที่เคยมีอาชีพทำการประมง ซึ่งมีรายได้ส่งลูกเรียนได้ แต่ในวันนี้ชาวบ้านต้องอพยพแรงงานไปทำงานในต่างถิ่น ซึ่งการแก้ไขปัญหานั้น ชาวบ้านเองก็มีความพยายามที่จะพึ่งพาตนเอง โดยหันมาทำการเกษตรทดแทนการทำอาชีพการประมง ซึ่งภาครัฐจะต้องมีความชัดเจนในการแก้ไขปัญหา และสนับสนุนในการเคลื่อนไหวของคนในชุมชนให้มีการบริหารจัดการกันเอง

 รายงาน โดย
 ศูนย์ข่าวประชาสังคมจ.อุบลราชธานี

 สำนักข่าวประชาไท