รวมพลังขบวนภาคประชาชน
ขับเคลื่อนงานสวัสดิการชุมชนและขจัดความยากจน
เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2550 ได้มีการสัมมนาร่วมกันระหว่าง คณะอนุกรรมการประสานงานการพัฒนาองค์กรชุมชน คณะกรรมการ ศตจ.ปชช. และคณะกรรมการสวัสดิการ 7 ภาค รวมทั้งสิ้นประมาณ 100 คน โดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ทำหน้าที่เป็นเลขานุการ วัตถุประสงค์ของการสัมมนาร่วมกันวันนี้ เพื่อกำหนดแนวทางขับเคลื่อนของขบวนภาคประชาชนให้เท่าทันกับนโยบายและยุทธศาสตร์ของรัฐบาล ในด้านการแก้ไขปัญหาสังคมและความยากจน โดยผู้เข้าร่วมสัมมนาได้แบ่งกลุ่มย่อย 7 กลุ่ม หารือใน 3 ประเด็น คือ
- การจัดขบวนการสวัสดิการระดับจังหวัด ซึ่งจะได้รับงบประมาณจากกระทรวงการพัฒนาสังคมฯ ประมาณ 200 ล้านในการขับเคลื่อน ทั้งนี้ ภาคประชาชนต้องหาข้อสรุปด้านกลไกการดำเนินงาน การวางแผนงานระดับจังหวัด และเป้าหมายที่จะทำใน 3 ปีนี้
- แนวทางการขับเคลื่อนศูนย์อำนวยการปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาชนบทตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ภาคประชาชน (ศจพ.ปชช.) ซึ่งจะเป็นสถานะใหม่ที่มาแทน ศตจ.ปชช. ชุมชนจะจัดขบวนอย่างไรให้เป็นหลักในการขับเคลื่อน โดยให้ ศจพ.ปชช.เป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงหน่วยงานและองค์กรชุมชนต่างๆ รวมไปถึงการไปเชื่อมกับยุทธศาสตร์อยู่ดีมีสุขระดับจังหวัดด้วย
- ภาคประชาชนจะดำเนินการในเรื่องใด ที่จะเป็นการสร้างพื้นที่ให้ภาคประชาชนขึ้นมาเป็นหลักในการจัดการ และให้เป็นระบบหลักในเชิงโครงสร้างที่ได้รับการยอมรับ
สาระสำคัญของการระดมความคิดเห็น
- การจัดขบวนสวัสดิการระดับจังหวัด มีข้อสรุปดังนี้
- จะตั้งคณะกรรมการสวัสดิการชุมชนท้องถิ่นจังหวัด ที่มีองค์ประกอบมาจากตัวแทนชาวบ้านที่ปฏิบัติการจริงในพื้นที่ และวางแผนพัฒนา 3 ปี โดยคณะกรรมการชุดนี้จะมีบทบาทในการกำหนดยุทธศาสตร์ จัดทำแผนงาน หนุนเสริมพื้นที่ให้เกิดรูปธรรม ประสานภาคี เชื่
- มีการกำหนดเป้าหมายการขับเคลื่อน 3 ปี ขยายผลเต็มพื้นที่จังหวัด โดยกำหนดเป็นสัดส่วนในแต่ละปีตั้งแต่ปี พ.ศ.2550, 2551, 2552 ซึ่งแต่ละภาคกำหนดไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และฐานงานงานเดิมในพื้นที่ เช่น ภาคเหนือกำหนด40:30:30, ภาคตะวันตก 20:40:40 เป็นต้น ส่วนเป้าหมายเชิงคุณภาพมีการกำหนดไว้หลากหลาย ได้แก่
- การขยายพื้นที่ออกไปสู่พื้นที่ข้างเคียงให้เต็มหมู่บ้าน ตำบล และเต็มพื้นที่จังหวัด
- การขยายกลุ่มเป้าหมายที่มาเข้าร่วม
- การขยายประเภทของสวัสดิการ
- การเชื่อมโยงการเรียนรู้กับภาคีภาครัฐ ได้แก่ อบต. อบจ. พมจ. เป็นต้น
- การเชื่อมโยงและบูรณาการกองทุนสวัสดิการ ทั้งระดับตำบลและในระดับจังหวัด
- แนวทางการดำเนินงาน ประกอบด้วย
- ค้นหาพื้นที่เป้าหมาย โดยจัดลำดับพื้นที่ที่จะดำเนินการใน 3 ระยะ (ปี 2550-2552 )
- รวบรวมข้อมูลและสถานะจริงของระบบสวัสดิการในพื้นที่
- จัดเวทีสร้างความใจและวางแผนจังหวัดร่วมกัน
- ใช้สื่อประชาสัมพันธ์ช่วยในการขับเคลื่อนขยายผล
- สรุปบทเรียนและถอดบทเรียน เพื่อเป็นชุดประสบการณ์สำหรับเผยแพร่
- พัฒนาศูนย์เรียนรู้ และพัฒนาคน
- การขับเคลื่อนงาน ศจพ.ปชช. จังหวัดมีข้อสรุปว่า ภาคประชาชนจะยังคงใช้ขบวนองค์กรชุมชนในจังหวัดเป็นหลักในการขับเคลื่อน ซึ่งเป็นขบวนที่มีคณะกรรมการมาจากงานประเด็นต่างๆ มีแผนงานและแนวทางอยู่แล้ว ดั้งนั้นการเปลี่ยนชื่อจาก ศตจ.ปชช. มาเป็น ศจพ.ปชช. จะเป็นเพียงสถานะและเครื่องมือในการเชื่อมโยงกับหน่วยงาน แต่จะขยายฐานงานให้ครอบคลุมพื้นที่และประเด็นอื่นมากขึ้น
- การเสนอประเด็นเพื่อสร้างพื้นที่หรือจัดระบบเชิงโครงสร้างให้ภาคประชาชนเป็นหลักในการจัดการ ประกอบด้วยหลายเรื่อง ทั้งเรื่องเดิมที่องค์กรชุมชนดำเนินการอยู่ และเรื่องใหม่ที่กำลังขับเคลื่อนอยู่ ได้แก่
- สภาองค์กรชุมชนท้องถิ่น
- การจัดสวัสดิการชุมชน
- การขยายงานด้านสถาบันการเงินชุมชน
- การแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย
