สัมมนาเครือข่ายสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตก

“ ฝ่าวิกฤตสิ่งแวดล้อมด้วยพลังชุมชน”

เมื่อวันที่ 29-30 เมษายน 2550 ณ ชุมชนปลายโพงพาง อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เครือข่ายภาคประชาชนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตก ได้ร่วมกันจัดสัมมนาเครือข่ายสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตก “ ฝ่าวิกฤตสิ่งแวดล้อมด้วยพลังชุมชน” ซึ่งในการจัดเวทีครั้งนี้ได้มีหลายหน่วยงานทั้งหน่วยงานในส่วนขององค์กรภาคประชาชน องค์กรภาครัฐและภาคี ได้ร่วมกันจัดเวทีสัมมนาครั้งนี้ขึ้นมา โดยเครือข่ายสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตกกว่า 15 เครือข่ายที่เดินทางมาร่วมเวทีสัมมนา เช่น เครือข่ายป่าชุมชนจังหวัดกาญจนบุรี เครือข่ายอนุรักษ์ธรรมชาติเทือกเขาตะนาวศรี จังหวัดราชบุรี เครือข่ายลุ่มน้ำแม่กลอง จังหวัดราชบุรี เครือข่ายแม่น้ำท่าจีน กลุ่มอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ชุ่มน้ำทุ่งสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นต้น นอกจากนี้ในส่วนของหน่วยงานภาครัฐ เช่น กรมป่าไม้, สำนักงานสิ่งแวดล้อมเขต 8 , สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จ.สมุทรสงครามและสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนทั้งในส่วนของสำนักงานปฏิบัติการภาคตะวันตกและส่วนกลางได้เดินทางเข้าร่วมเวทีครั้งนี้ด้วย ซึ่งสามารถประมาณการผู้เข้าร่วมประมาณ 130 คน เวทีสัมมนาสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตกครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนการจัดเวทีโดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนและกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรับทราบสถานการณ์ การดำเนินงาน กิจกรรมที่ทำในแต่ละพื้นที่ การรับทราบถึงปัญหาอุปสรรคที่พบ และเพื่อเป็นการเชื่อมร้อยเครือข่ายสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตก การระดมความคิดหาแนวทางร่วมในการดำเนินการการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมร่วมกัน ตลอดจนการมุ่งไปสู่การนำเสนอแนวทางความร่วมมือระหว่างเครือข่ายฯ และภาคีทั้งในเชิงปฏิบัติการ รูปธรรมระดับพื้นที่และเชิงนโยบาย โดยจะดำเนินการรวบรวม สรุปสถานการณ์และข้อเสนอการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตกในเวทีครั้งนี้ไปนำเสนอยังเวทีสัมมนาเชิงปฏิบัติการระดับชาติ “ ฝ่าวิกฤตทรัพยากรด้วยพลังชุมชน รัฐหนุน-เสริมราษฎร์เพื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมยั่งยืน ที่จะจัดขึ้นในวันที่ 23-24 พฤษภาคม 2550 ณ อิมแพค เมืองทองธานีที่จะถึงภายในเร็ววันนี้

          สำหรับรายละเอียดเวทีสัมมนาฝ่าวิกฤตสิ่งแวดล้อมภาคตะวันตก ได้มีการดำเนินการจัดงานในรูปแบบที่น่าสนใจ กล่าวคือ มีการจัดแสดงนิทรรศการ การให้ความรู้ การนำเสนอรูปธรรมตัวอย่างกิจกรรมในระดับพื้นที่ การจัดทำเอกสารประกอบการสัมมนาที่บอกเล่าข้อมูลการก่อเกิดของเครือข่าย การดำเนินงาน การจัดเวทีเสวนาระหว่างหน่วยงาน ภาคีและเครือข่ายภาคประชาชน ซึ่งบทเริ่มต้นของการเปิดเวทีได้มีการเชิญ คุณ ปู่สงัด โปตะวัฒน์ อายุ 80 ปี ซึ่งท่านเป็นผู้รู้ มีภูมิปัญญาพื้นถิ่น เป็นผู้ที่อยู่กับชุมชนปลายโพงพางมานาน ได้มาบอกเล่าถึงสภาพแวดล้อมของปลายโพงพางในอดีตที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีน้ำใส สะอาด มีสัตว์ป่ามากมาย ซึ่งปัจจุบันคุณปู่เห็นว่าสิ่งแวดล้อม ธรรมชาติเริ่มหายไป คุณปู่อยากให้สิ่งแวดล้อมกลับมาเหมือนเดิม โดยคุณปู่เห็นว่าจำเป็นต้องอาศัยพลังของลูกหลานพวกเราทุกคนที่มาประชุมกันในวันนี้เป็นกำลังสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

          เมื่อการกล่าวเปิดเวทีจบลงโดยผู้รู้ ภูมิปัญญาของชุมชนแล้วได้มีการจัดเวทีเสวนาสถานการณ์และการจัดการทรัพยากรของเครือข่าย ซึ่งเป็นเวทีที่เชิญตัวแทนของแต่ละเครือข่าย/ภาคีที่มีประสบการณ์การจัดการทรัพยากรมานานและมีความโดดเด่น มาเล่าการก่อเกิดเครือข่าย/สถานการณ์ กิจกรรมการดำเนินงาน ตลอดจนปัญหาอุปสรรคที่กำลังเผชิญอยู่ให้พี่น้องได้ร่วมรับฟังซึ่งเป็นกิจกรรมตรวจสอบสถานการณ์ไปพร้อมๆ กัน

          ในส่วนสรุปสาระของวันที่ 30 เมษายน 2550 ได้มีตัวแทนจากเครือข่ายป่า-ลุ่มน้ำ มานำเสนอ” ข้อเสนอเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม” ซึ่งได้มีการหารือใน 3 ประเด็นสำคัญ ดังนี้

          ประเด็นที่ 1 มีแนวทางและวิธีการจัดการให้เป็นรูปธรรมอย่างไร ซึ่งในประเด็นนี้ ภาคประชาชนได้เสนอการร่วมกันผลักดัน พรบ.ป่าชุมชน การสร้างความรู้ความเข้าใจ การสร้างจิตสำนึก เป็นต้น

           ประเด็นที่ 2 จะมีวิธีขยายหรือมีทิศทางที่จะขยายสู่พื้นที่อื่นๆ ให้เป็นรูปธรรมได้อย่างไร ในประเด็นนี้เครือข่ายภาคประชาชนเสนอว่า จะใช้ทั้งสื่อภาครัฐและภาคประชาชนเป็นตัวกลางในการประชาสัมพันธ์ การจัดเวทีเล่าสู่กันฟัง การจัดเวทีเรียนรู้สู่กลุ่มเยาวชน การจัดค่าย เป็นต้น

           ประเด็นที่ 3 จะมีวิธีการเชื่อมโยงเครือข่ายได้อย่างไร ประเด็นนี้เครือข่ายภาคประชาชน เสนอว่า มีการจัดเวทีกลางในการประสานงาน จัดคณะทำงานเครือข่ายระดับ ตำบล อำเภอ จังหวัด และภาคที่ชัดเจน การเปิด web site www .trnlab .org /forest ..com หรือ www .forest forlove .com เป็นต้น

           บทสรุปการนำเสนอแนวคิด วิธีการและข้อเสนอขององค์กรภาคีภาคตะวันตก ได้มีหลายหน่วยงานที่มีข้อเสนอการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมที่น่าสนใจ เช่น จากตัวแทนเครือข่ายป่าต้นน้ำได้เสนอในด้านปัจจัยการผลิต การจัดสรรพื้นที่เกษตรกรรมหรือระบบการตลาดให้อยู่ในมือของเกษตรกรหรือในเรื่องการจัดการทรัพยากรยังขาดความเข้าใจระหว่างภาครัฐกับภาคประชาชนให้มีการสร้างความเข้าใจทั้งภาครัฐ/หน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้มีการเชื่อมโยงและการทำความเข้าใจร่วมกัน ให้มีหรือบัญญัติกฎหมายท้องถิ่น การมีกองทุนสนับสนุนเกษตรกร เป็นต้นหรือในเรื่องการจัดการน้ำ จากตัวแทนเครือข่ายภาคประชาชนประเด็นน้ำภาคตะวันตกได้เสนอในเรื่องของการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าต้นน้ำ,การจัดการขยะ การรณรงค์ให้แต่ละครัวเรือนมีบ่อบำบัดขยะควบคู่ไปกับการสร้างจิตสำนึก และใน ด้านข้อเสนอจากตัวแทนภาคประชาชนเครือข่ายประมงชายฝั่งได้เสนอการกำหนดพื้นที่ในการทำการประมงชายฝั่ง การกำหนดพื้นที่ป่าชายเลน การให้ความสำคัญกับเรื่องที่อยู่อาศัยที่ทำกินของชาวประมง การมีมาตรการควบคุมการใช้สารเคมี และการปล่อยสารพิษลงในแม่น้ำอย่างจริงจัง เป็นต้นในส่วนข้อเสนอของภาครัฐ เช่น จากตัวแทนจากสำนักงานสิ่งแวดล้อม เขต 8 ได้มีการดำเนินการ จัดสรรทั้งทางด้านงบประมาณ การรณรงค์และการตรวจสอบคุณภาพน้ำ การเก็บข้อมูลข้อเท็จจริงโดยมีการทำงานควบคู่กับสิ่งแวดล้อมจังหวัด ทำเรื่องคลองสวยน้ำใส การปรับภูมิทัศน์และจะมีการสร้างเครือข่ายการติดตามเฝ้าระวัง การจัดอบรม การเก็บฐานข้อมูลระบบสารสนเทศ มีการจัดทำเป็นองค์ความรู้ไว้ให้ภาคประชาชนสามารถเข้าไปใช้ข้อมูลได้ การจัดรณรงค์รวมใจภักดิ์รักสิ่งแวดล้อมโดยกรมควบคุมมลพิษ โดยในส่วนกรมควบคุมมลพิษและสำนักงานสิ่งแวดล้อมเขต 8 จะเน้นการรณรงค์รักษาสิ่งแวดล้อมยังพื้นที่ภาคตะวันตกและการทำงานร่วมกับภาคประชาชนด้วย