จัดรูปที่ดินใหม่โดยชุมชน โครงการบ้านมั่นคงชุมชนแสมดำ

          เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2550 คณะอนุกรรมการโครงการบ้านมั่นคง ได้มีการอนุมัติงบประมาณสำหรับดำเนินการโครงการบ้านมั่นคงชุมชนแสมดำ กรุงเทพฯ เพื่อจัดสภาพที่อยู่อาศัยของชุมชนใหม่ โดยการปรับสภาพที่อยู่อาศัยของโครงการนี้ เป็นลักษณะของการจัดรูปที่ดินที่กระจัดกระจายของ 3 ชุมชน คือ เชื่อมสัมพันธ์ ทรัพย์สินพัฒนา และฟอร์โมสต์ รวม 1027 ครอบครัว นางสาวสมสุข บุญญะบัญชา ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน กล่าวว่า กระบวนการจัดที่ดินของชุมชนในโครงการนี้ คือ ชุมชนมาจัดผังชุมชนร่วมกันทั้งในด้านการตัดถนน การจัดตำแหน่งของที่อยู่อาศัย และการก่อสร้างบ้านใหม่ ซึ่งกล่าวได้ว่าเป็นการจัดรูปที่ดินของชุมชนใหม่ ( Land Re-adjustment ) ซึ่งกรมการผังเมืองเองก็มีโครงการในลักษณะนี้ แต่ก็ยังทำได้ไม่มากนัก ในขณะที่องค์กรชุมชนดำเนินจัดรูปที่ดินชุมชนผ่านโครงการบ้านมั่นคง ด้วยงบประมาณ 25.67 ล้านบาท สำหรับโครงการนี้ ในกระบวนการของชุมชนได้เกิดระบบออมทรัพย์ การสร้างกลุ่มย่อย การแบ่งปันที่ดิน การประชุมหารือร่วมกัน นอกจากนี้ ยังมีระบบดูแลกันเองในชุมชน คนจนทุกคนในละแวกนี้สามารถอยู่ได้ในโครงการร่วมกันได้ ซึ่งเป็นระบบสังคมที่เกื้อกูลกัน เป็นมิติสำคัญของการอยู่ร่วมกัน และนำไปสู่การเจรจาต่อรองเรื่องที่ดินกับเจ้าของที่ดิน คือ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ระบบการจัดแบบนี้จะส่งผลดี คือ 1.ทำให้เกิดระบบสาธารณูปโภค เกิดถนนที่เข้าไปถึงในบล็อกขนาดใหญ่ 2. เจ้าของที่ดินสามารถนำที่ดินบางส่วนไปใช้ประโยชน์ได้ 3. ทำให้ชาวบ้านมีสัญญาเช่าระยะยาว และสามารถปรับสภาพชุมชนต่อไปได้ แนวทางแบบนี้เป็นการแก้ไขปัญหาที่ไม่มีใครเสียผลประโยชน์ และยังมีภาคีความร่วมมือที่หลากหลาย เช่น สำนักงานเขต การไฟฟ้า ประปา สถานีตำรวจ สถานีรถไฟ ฯลฯ การที่ พอช. เข้าไปสนับสนุนระบบการจัดปรับที่อยู่อาศัยในโครงการนี้ และมีภาคีมาร่วมทำด้วย ทำให้ชุมชนมีสถานะที่สำคัญ เกิดการจัดปรับสภาพที่อยู่อาศัยใหม่ และสามารถจัดการชุมชนของตนเองได้ ซึ่งหลังจากได้รับการอนุมัติงบประมาณแล้ว ชุมชนก็จะมาดูผังร่วมกันและเสนอสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยต่อไป