คณะอนุกรรมการ ศูนย์อำนวยการขจัดความยากจนและพัฒนาชนบทตามปรัชญาเศษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) เดินหน้าดำเนินการแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่ดินเพื่อการอยู่อาศัยของประชาชนผู้มีรายได้น้อยและยากจน ให้บรรลุผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมชัดเจน ประชาชนสามารถพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน

          เมื่อวันศุกร์ที่ 14 กันยายน 2550 พลเอก สุรินทร์ พิกุลทอง ประธานอนุกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดิน กล่าวในที่ประชุม “คณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดิน โดยชุมชนเป็นแกนหลัก” ที่จัดขึ้น ณ โรงแรมบุษราคัม อ.เมือง จ.ขอนแก่น ถึงทางออกในการแก้ไขปัญหาที่ดินทั่วประเทศ โดยในแต่ละจังหวัดแต่ละพื้นที่ต้องประสานความร่วมมือร่วมกันทั้งภาครัฐที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ เพื่อเกิดความคล่องตัว ทั้งนี้จึงได้แต่งตั้งคณะทำงานแก้ไขปัญหาที่ดิน ทั้งในระดับจังหวัด อำเภอ ตำบล ไปจนถึงระดับชุมชน เพื่อการดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม

          นายเดโช ไชยทับ อนุกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดินภาคเหนือ กล่าวว่า การแก้ไขปัญหาที่ดินมีมานานแล้ว ทุกรัฐบาลก็พยายามแก้ไขปัญหาแต่ก็ยังติดขัดเรื่อยมา ดังนั้นเพื่อให้การแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและตรงกับสภาพปัญหาในแต่ละพื้นที่ ภาคประชาชนจึงได้จับมือกับภาครัฐเพื่อแก้ไขปัญหาให้หมดไป จึงได้มาระดมแนวคิดในการแก้ไขปัญหาร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยยึดหลัก ความเดือดร้อน กฏหมาย ทางออก และความเป็นธรรมร่วมกัน

          เพื่อการแก้ไขปัญหาให้เป็นไปอย่างบูรณาการร่วมกับชุมชนในพื้นที่ จึงได้ร่วมกันจัดทำข้อมูลสำหรับผู้เดือดร้อนเรื่องที่ดิน โดยการจัดทำประวัติชุมชน ข้อมูลที่ดินทั้งที่อยู่อาศัยและพื้นที่ทำกินของครัวเรือน หรือพื้นที่ถือครองการทำประโยชน์ร่วมกันของชุมชน เพื่อหาทางแก้ไขปัญหาที่ดิน ตลอดจนการป้องกันการบุกรุกพื้นที่ป่าในอนาคต

          ดังนั้นเพื่อส่งเสริมให้ชุมชนมีศักยภาพในการดูแลรักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติร่วมกัน ได้อย่างเหมาะสม ทั้งนี้จึงได้จัดทำเครื่องหมาย แผนที่ 1:4000 แสดงขอบเขตพื้นที่ทำกิน ที่อยู่อาศัย และพื้นที่ชุมชนได้ใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างเหมาะสมกับระบบภูมินิเวศ พร้อมทั้งตรวจสอบข้อเท็จจริงให้ถูกต้องและชัดเจนรวมถึงรูปแบบการรองรับสิทธิที่สอดคล้องกับการจัดการแก้ไขปัญหาที่ดินอย่างยั่งยืนของแต่ละพื้นที่

          เพื่อให้การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบภาคประชาชนจึงได้เชื่อมโยง จนเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และรวมกันเป็นเครือข่าย ขบวนการองค์กรชุมชนทั่วประเทศ มีการกำหนดยุทธศาสตร์ ยุทธวิธีการทำงานร่วมกัน แล้วขับเคลื่อนขบวนไปพร้อมกันภายใต้ยุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาที่ดินโดยภาคประชาชนเป็นแกนหลัก เพื่อให้ผู้เดือดร้อนเรื่องที่ดินได้อย่างแท้จริง

          นายสุชาติ นิลเมือง อนุกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดินภาคตะวันตก กล่าวว่า แม้ที่ผ่านมาปัญหาที่ชาวบ้านประสบจะมีมาก ทั้งปัญหาที่ชาวบ้านอาศัยทับที่ดินของกรมอุทยาน ปัญหาที่ดินสาธารณประโยชน์ ผลกระทบที่เกิดจากการปลูกสวนป่า และปัญหาที่ชาวบ้านไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน หากทุกฝ่ายหันหน้าร่วมกันแก้ปัญหาด้วยความจิงใจแล้ว เชื่อว่าปัญหาดังกล่าวน่าจะหมดไป

          อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ชาวบ้านยังมีปัญหาเรื่องที่ดิน ให้มีการจัดตั้งคณะทำงานแก้ไขปัญหาเรื่องที่ดิน ได้เข้ามากำกับดูแล ตรวจสอบ ติดตามประเมินผลการดำเนินงานให้ถูกต้องชัดเจน แล้วให้ ศจพ. รับรองสิทธิ จากนั้นจึงส่งเรื่องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินงาน ซึ่งจะทำให้แนวทางแก้ไขปัญหาได้อย่างแท้จริงทั่วประเทศ จากนั้นจึงนำแนวทางไปสู่การปฎิบัติต่อไป

          การที่ภาคประชาชนและภาครัฐได้มาระดมแนวคิดการแก้ไขปัญหาที่ดินร่วมกันในครั้งนี้ จะเป็นมิติใหม่ในการแก้ไขปัญหาร่วมกันทั่วประเทศ และในการประชุมครั้งนี้ยังได้ร่วมกันนำเสนอเพื่อพิจารณาภาพรวมของการแก้ไขปัญหาที่ดินภาคตะวันออกเฉียงเหนือภายใต้โครงการบูรณาการแก้ไขปัญหาที่ดินระดับอำเภอ ทั้ง 19 จังหวัด ครอบคลุม 45 อำเภอ 87 ตำบล จำนวนพื้นที่ 106,150 ไร่