เมื่อวันที่ 8-9 พฤษภาคม 2551 ที่ผ่านมา ณ ห้องประชุมใหญ่ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน) ได้มีการจัดสัมมนา “สืบสานทายาทขบวนชุมชนคนรุ่นใหม่” ขึ้น เพื่อรายงานความเป็นมาและความคืบหน้าการสร้างและพัฒนาคนรุ่นใหม่ของขบวนชุมชน ตามโครงการสำนึกรักชุมชนคนรุ่นใหม่(บัณฑิตคืนถิ่น) โดยผู้เข้าร่วมสัมมนาประกอบด้วยบัณฑิตที่เข้าร่วมโครงการทั้งรุ่น 1 รุ่น 2 เครือข่ายพี่เลี้ยง และคณะกรรมการดำเนินโครงการ จำนวนกว่า 100 คน โดยการสัมมนาครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก นายไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม อดีตรองนายกรัฐมนตรีและอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ในฐานะผู้ประสานให้เกิดโครงการสำนึกรักชุมชนคนรุ่นใหม่ เป็นประธานและองค์ปาฐกในหัวข้อ “การสร้างคนรุ่นใหม่ของขบวนชุมชน ทิศทาง และนโยบายส่งเสริมในอนาคต”
นายไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม กล่าวในตอนหนึ่งของการปาฐกถาพิเศษ ว่า การดำเนินโครงการฯ ที่ผ่านมา ถือว่าเป็นการส่งสัญญาณของการพัฒนาชุมชนที่สามารถพัฒนาต่อไปได้ กล่าวคือ เป็นการสร้างบุคคลากรหรือทุนมนุษย์ด้านการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นโดยเฉพาะการสร้างคนในชุมชนให้มีจิตสำนึกรักบ้านเกิด นำความรู้ที่เรียนรู้จากสถาบันการศึกษากลับมาพัฒนาบ้านเกิดของตนเองร่วมกับพ่อแก่ แม่เฒ่า ปราชญ์ในชุมชน มีการค้นหา แลกเปลี่ยนและนำไปสู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรม
“การที่จะทำให้บัณฑิตรักถิ่นจะต้องมีสิ่งดึงดูดทำให้เขาอยากที่จะอยู่ เช่น วัฒนธรรม ประเพณี สิ่งดีงาม วิถีชีวิต บนพื้นฐานที่สามารถดำรงชีพอยู่ได้ในสังคม ไม่ต้องมาก แต่ต้องพอเพียง”
นางสาวสมสุข บุญญะบัญชา ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมน(พอช.) กล่าวว่า พอช.ได้มีการสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชนในด้านต่างๆ อย่างมากมาย โดยเฉพาะเรื่องของยุทธศาสตร์การฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น ซึ่งขบวนองค์กรชุมชนเป็นแกนหลักในการดำเนินการ แต่การฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นจะบรรลุเป้าหมายได้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีคนรุ่นใหม่เข้าร่วมในขบวน คนรุ่นใหม่เปรียบกับแสงสว่างของการฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น คนรุ่นใหม่สามารถร่วมแสดงความคิดเห็นได้อย่างภาคภูมิใจ ซึ่งจะทำให้คนรุ่นใหม่เกิดความรักในศักดิ์ศรีของตนเอง มีค่าประดุจเพชรที่ถูกเจียระไน ไม่ใช่เพียงแค่เม็ดทรายเล็กๆที่อยู่ชายหาดเท่านั้น
“บัณฑิตคืนถิ่นหรือชื่อใหม่คือบัณฑิตรักถิ่น เป็นการเปลี่ยนแปลงอนาคตของชุมชนท้องถิ่น ซึ่งทาง พอช. พร้อมให้การสนับสนุนในเรื่องนี้อย่างเต็มที่” ผอ.พอช. ระบุ
พ่อคำเดื่อง ภาษี ปราชญ์ชาวบ้านจากบุรีรัมย์ ในฐานะประธานกรรมการโครงการฯ กล่าวย้อนถึงที่มาที่ไปของโครงการว่า โครงการสำนึกรักชุมชนคนรุ่นใหม่ หรือบัณฑิตคืนถิ่น เริ่มต้นเมื่อ ปี 2548 โดยความร่วมมือระหว่าง สำนักงานโครงการส่วนพระองค์สมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาสยามกุฎราชกุมารี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน เพื่อเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ที่จบการศึกษาได้มีโอกาสกลับสู่ท้องถิ่นของตนเอง เรียนรู้งานของชุมชน โดยใช้ความรู้ความสามารถเสริมหนุนการทำงานของเครือข่ายองค์กรชุมชน ซึ่งที่ผ่านมาได้ดำเนินการผลิตบัณฑิตสู่ชุมชนมาแล้ว รุ่นที่ 1จำนวน 20 คน รุ่นที่ 2 จำนวน 32 คนและกำลังดำเนินการในรุ่นที่ 3 โดยเปิดโอกาสให้เยาวชนที่มีอายุตั้งแต่ 20-35 ปี ที่มีความตั้งใจจริงในการเป็นส่วนหนึ่งเพื่อพัฒนาชุมชนท้องถิ่น และสามารถที่จะพัฒนาเป็นผู้นำในอนาคตได้ เข้าร่วมโครงการดังกล่าว
