องค์กรชุมชนจังหวัดอำนาจเจริญ มีพัฒนาการจากอดีตที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมาหลายช่วง นับตั้งแต่ยุคประชาธิปไตยเบ่งบานปี 2516 ถึงปัจจุบัน ขบวนองค์กรชุมชนยังคงทำงานอย่างเข้มข้น
ปี 2544-2546 มีหน่วยงาน ต่างๆ ร่วมสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชน ได้แก่ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และสถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา (LDI) โดยมีภารกิจหลักเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของขบวนองค์กรชุมชนที่สำคัญคือ โครงการวิจัยเศรษฐกิจชุมชน 200 อำเภอ โครงการชีวิตสาธารณะ และโครงการจัดทำแผนชุมชน ฯลฯ
มีการจัดตั้งกลไกการทำงานพัฒนาท้องถิ่นในระดับจังหวัดและเชิงประเด็น ใน ปี 2547-2549 ด้วยการสนับสนุนทรัพยากรด้านต่างๆ จากศูนย์ต่อสู้เพื่อเอาชนะความยากจนภาคประชาชน (ศตจ.ปชช.) ผ่านประเด็นงานต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานเครือข่ายแผนชุมชน มีการพัฒนา และเสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้แก่แกนนำระดับตำบล รวมทั้ง ผู้ว่าราชการจังหวัดอำนาจเจริญ ในขณะนั้นได้ให้การสนับสนุนงบประมาณการศึกษาดูงาน และการฝึกอบรมพี่เลี้ยงหน่วยงานราชการเรื่องการจัดทำแผนชุมชน จนกระทั่งได้เกิดกลไกระดับจังหวัดที่มาจากประเด็นงานต่างๆ ในท้องถิ่น
ตั้งแต่ปี 2550 เป็นต้นมา ขบวนองค์กรชุมชนได้ใช้ยุทธศาสตร์การฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น โดยการจัดระบบโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างองค์กรชุมชนแนวราบ งานพัฒนาที่ดำเนินการในระยะนี้ ได้แก่การแก้ปัญหาที่อยู่อาศัย การแก้ปัญหาที่ดิน การพัฒนา เด็กและสตรี เศรษฐกิจ กองทุนชมชน สื่อชุมชน ฯลฯ
เมื่อ พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชนตำบล ประกาศใช้ในปี 2551 ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดอำนาจเจริญ ได้ดำเนินการจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนตำบลในพื้นที่จังหวัดอำนาจเจริญ รวม 25 ตำบล มีการวิเคราะห์สถานการณ์ และจัดทำแผนงานระดับตำบล และจังหวัด ซึ่งมีงานพัฒนาที่ดำเนินการอยู่แล้วใน 8 ประเด็นครอบคลุมพื้นที่ 56 ตำบล 8 เทศบาล 7 อำเภอ รวม 73 เครือข่าย 1,410 องค์กร คือ สวัสดิการชุมชน(กองบุญไทบ้าน) ครอบคลุมพื้นที่ 48 ตำบล 7 อำเภอ งานแก้ปัญหาด้านสังคม (เด็ก ผู้หญิง บ้านมั่นคงและป้องกันยาเสพติด) สามารถแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย 9 ชุมชน 40 ครัวเรือน เกษตรอินทรีย์ ในพื้นที่ 18 ตำบล 6 อำเภอ งานแก้ปัญหาที่ดินที่ทำกิน รวม 3 ตำบล 28 หมู่บ้าน งานทรัพยากร ที่ดำเนินการโดย ชุมชนครอบคลุมพื้นที่ 93 กลุ่ม/องค์กร 5 ตำบล 3 อำเภอ งานแผนแม่บทชุมชนในพื้นที่ 64 หมู่บ้าน 7 อำเภอ งานสื่อภาคประชาชน และงานด้านเศรษฐกิจและทุนชุมชน
งานพัฒนาของขบวนชุมชนทั้ง 8 ประเด็นดังกล่าว ตั้งแต่ปี 2551 เป็นต้นมาได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธในการทำงาน โดยใช้กลไกสภาองค์กรชุมชนตำบลเป็นหัวใจสำคัญในการบูรณาการ สการพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืนร่วมกับภาคีพัฒนาทุกภาคส่วน ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดอำนาจเจริญจึงได้กำหนดยุทธศาสตร์การทำงานพัฒนาท้องถิ่นไว้ 4 ด้าน ดังนี้
ยุทธศาสตร์ที่ 1 การจัดทำข้อมูล และพัฒนาองค์ความรู้ของท้องถิ่น โดยมีแนวทางการทำงานที่สำคัญ คือ การศึกษารวบรวมข้อมูล และสั่งสมองค์ความรู้ การจัดการองค์ความรู้ การพัฒนาองค์ความรู้ และการเผยแพร่องค์ความรู้
ยุทธศาสตร์ที่ 2 การพัฒนาศักยภาพผู้นำทุกระดับ โดยมีแนวทางการทำงานที่สำคัญ คือ จัดทำและพัฒนาหลักสูตรพัฒนาผู้นำอย่างต่อเนื่อง จัดตั้งสถาบันพัฒนาผู้นำ จัดกระบวนการพัฒนาผู้นำตามหลักสูตร การสรุปและทบทวนบทเรียน
ยุทธศาสตร์ที่ 3 การจัดตั้ง และพัฒนากลไกสภาองค์กรชุมชนตำบล และเครือข่ายอย่างบูรณาการ โดยมีแนวทางการทำงานที่สำคัญ คือ จัดตั้งกลไกสภาองค์กรชุมชนตำบลให้มีการเชื่อมโยงงานพัฒนาร่วมกับทุกภาคส่วน และครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัด เร่งพัฒนากลไกสภาองค์กรชุมชนตำบล และจังหวัดให้เป็นกลไกการพัฒนาท้องถิ่นทุกระดับ
ยุทธศาสตร์ที่ 4 การศึกษาและขยายผลรูปแบบการพัฒนาเชิงประเด็นและสภาองค์กรชุมชนท้องถิ่น ที่เหมาะสมกับท้องถิ่น โดยมีแนวทางการทำงานครอบคลุมประเด็นงานที่สำคัญ คือ การพัฒนาระบบสวัสดิการชุมชน การจัดการปัญหาทางสังคม การพัฒนาเกษตรอินทรีย์ การจัดการที่ดินทำกิน การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน และการจัดทำแผนแม่บทชุมชน
จากบทเรียนที่เป็นรูปธรรม และแนวทางการพัฒนาของขบวนการองค์กรชุมชนดังกล่าว ตัวแทนคณะทำงานของชุมชน ได้มีการประสานงานกับผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อให้มีการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐกับภาคประชาชน ในอันที่จะหนุนเสริมการขับเคลื่อนงานพัฒนาของภาคประชาชนให้เป็นเป็นไปตามเป้าหมาย ปัจจุบันมีการจัดตั้งกลไกการประสานงานความร่วมมือระหว่างภาคประชาชน กับหน่วยงานภาคีภาครัฐในจังหวัด ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ลงนามคำสั่งแต่งตั้ง เพื่อทำหน้าที่ประสานงาน บูรณาการแผนงานยุทธศาสตร์ของจังหวัดกับแผนงานยุทธศาสตร์ภาคประชาชน เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของจังหวัดต่อไป




