เมื่อวันที่ 1 - 2 ธันวาคม 2553 สำนักงานปฏิบัติการภาคใต้ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน) พอช.ภาคใต้ และคณะอนุกรรมการภาคใต้ จัดกิจกรรมเวทีถอดบทเรียนขบวนจังหวัดภูเก็ต ณ ห้องประชุมโรงเรียนเทศบาลเมืองภูเก็ต อ.เมือง จังหวัดภูเก็ต

     การประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วม 46 คน ประกอบด้วย แกนนำชุมชนรุ่นแรก ภาคประชาสังคม กลุ่ม NGOs ผู้แทนขบวนชุมชนจากแต่ละประเด็นงานพัฒนา เช่น ตัวแทนจากสภาองค์กรชุมชน สวัสดิการ ขบวนเมือง การจัดการทรัพยากร คณะทำงานกองเลขานุการจังหวัด และผู้แทนภาคราชการที่ร่วมขบวนการขับเคลื่อนทางสังคม คณะอนุกรรมการภาคใต้ เจ้าหน้าที่ประจำสำนักงานปฏิบัติการภาคใต้

     กระบวนการในการถอดบทเรียนทบทวนอดีต มองปัจจุบัน กำหนดอนาคต แบ่งผู้เข้าร่วมเป็น 3กลุ่ม ตามจำนวนอำเภอในจังหวัดภูเก็ต นอกจากการแบ่งกลุ่มย่อยระดมความแล้ว ยังใช้เทคนิคบัตรคำให้ผู้เข้าร่วมประชุมได้เขียนคำตอบแต่ละคำถาม ก่อนที่จะมาจัดกลุ่มคำตอบ และให้ผู้เข้าร่วมให้คะแนะจัดอันดับความสำคัญ โดยมีนายปวัณ พรหมพิทักษ์ นายณรงค์ คงมาก นางสาวศยามล ไกรยูรวงศ์ อนุกรรมการภาคใต้ เป็นวิทยากรหลักในการจัดกระบวนการ

สรุปผลจากการระดมความคิด ประกอบด้วย
      กลุ่มอำเภอเมือง เรื่องทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมสถานการณ์ ได้แก่ ขยะล้นเมือง การจราจรติดขัดบุกรุกป่าชายเลน สาเหตุที่เกิด มีคนต่างถิ่นเข้ามาเยอะ ไม่มีระบบการจัดการที่ดี ขาดจิตสำนึก การเข้ามาทำธุรกิจของนายทุน นายทุนตัดไม้ทำลายป่า ปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อชุมชนในพื้นที่เกิดมลพิษทางอากาศ/สิ่งแวดล้อมไม่สวยงาม เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ เกิดภูมิทัศน์ไม่สวยงาม ทำลายสัตว์น้ำ ชาวประมงไม่มีที่ทำมาหากิน นักท่องเที่ยวน้อยจากขยะ เกิดโรคภัยไข้เจ็บ น้ำเน่าเสีย/สภาพแวดล้อมเป็นพิษ

     การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมในชุมชน สถานการณ์ที่เกิดขึ้นได้แก่ การลักเล็กขโมยน้อย เยาวชนติดเกมส์ ยาเสพติด/เพศสัมพันธ์ก่อนวัย ค่านิยมจากต่างชาติ /การแต่งกาย/ภาษา ครอบครัวแตกแยก การจราจร ปัญหาที่ดินฯ ภัยธรรมชาติ เศรษฐกิจ สาเหตุที่เกิดเนื่องจาก ระดับการศึกษาที่แตกต่างกัน ความหลากหลายผู้คนที่มาอยู่ในภูเก็ต ชาวภูเก็ตขาดจิตสำนึก ส่งผลให้เกิดปัญหาผู้สูงอายุถูกทอดทิ้ง/ขาดการดูแลเอาใจใส่ สตรีถูกกระทำความรุนแรง/ความเสมอภาพชาย-หญิง เด็กและเยาวชนขาดความอบอุ่น/มีค่านิยมไม่ถูกต้อง/มีพฤติกรรมก้าวร้าว การว่างงานและเลือกงาน

สิ่งที่อยากให้เกิดขึ้นกับชาวภูเก็ต ได้แก่
1.ทุกคนมีสวัสดิการ
2.มีระบบการจัดการขยะที่ดี มีการรณรงสร้างจิตสำนึกให้คนภูเก็ตลดขยะ
3.ทรัพยากรมีความอุดมสมบูรณ์
4.ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ชาวบ้านในพื้นที่กำหนดกติกา
5.ควรจะกำหนดกลุ่มของแรงงานต่างด้าว ให้มีความถูกต้อง
6.การอนุรักษ์วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่
7.การจัดตั้งและใช้สภาองค์กรชุมชนระดับตำบลเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อน
8.การจารจรไม่ติดขัด

     กลุ่มอำเภอกะทู้ เรื่องการไหลมาของคนต่างถิ่น ต่างด้าว ต่างชาติ สถานการณ์ที่เกิดขึ้นคือ ขาดแคลนสาธารณูบริโภค น้ำ/ไฟฟ้า การบุกรุกทำลายสิ่งแวดล้อม โรคระบาย อาชญากรรม/การลักขโมย ยาเสพติด พฤติกรรมเสี่ยงในวัยรุ่น วัฒนธรรมเสื่อมโทรมลง ขยะล้นเมือง ขาดความร่วมไม้ร่วมมือในชุมชน แก่งแย่งอาชีพ เกิดความเห็นแก่ตัว สาเหตุที่เกิดมาจากนโยบายของรัฐเปิดให้คนต่างชาติ/ต่างด้าวเข้ามาขุดทอง การที่ภูเก็ตมีฐานทรัพยากรสิ่งแวดล้อมที่ส่งเสริมธุรกิจการท่องเที่ยว วัฒนธรรมคนภูเก็ตที่เสื่อมลง ส่งผลกระทบต่อเยาวชนประพฤติตัวไม่เหมาะสม ระบบเศรษฐกิจเปลี่ยนไปทำให้การประกอบอาชีพ การทำมาหากินแข่งขันมากขึ้น ส่งผลต่อความเป็นอยู่ของแต่ละครัวเรือน สังคมภูเก็ตเปลี่ยน ทรัพยากรสิ่งแวดล้อมเสื่อมลง วัฒนธรรมท้องถิ่นหมดคุณค่า

สิ่งที่อยากให้เกิดขึ้น
1.การขึ้นทะเบียนคนต่างด้าวอย่างครอบคลุม
2.กำหนดกฎระเบียนที่ชัดเจนโดยชุมชน/สภาองค์กรชุมชนท้องถิ่น
3.ผู้นำชุมชน-ประชาชนต้องทำงานร่วมกัน มีกิจกรรมที่ต่อเนื่องและสม่ำเสมอ
4.สร้างจิตสำนึก “อยู่ร่วมภาคใต้ศาสนา วัฒนธรรม ประเพณีที่แตกต่างอย่างสงบสุขและมีส่วนร่วม”

     กลุ่มอำเภอถลาง เรื่องการท่องเที่ยว/ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม สถานการณ์ที่เกิดขึ้นขณะนี้ได้แก่ ชาวบ้านเห็นแก่รายได้ ค่านิยมเปลี่ยนแปลง วัฒนธรรมเสื่อมโทรม ยึดติดในตัวเงิน ค่านิยมตามชาวต่างชาติ แรงงานคนต่างด้าว เหตุที่เกิดปัญหาได้แก่ การซื้อที่ดินชายฝั่งทะเลเพื่อทำรีสอร์ท โรงแรม การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามดึงดูดชาวต่างชาว ผู้นำท้องถิ่นเปิดให้นายทุนเข้ามาทำธุรกิจโดยไม่คำนึงถึงผลกระทบต่อชุมชน ปัญหาประชากรล้นเมือง และปัญหาแรงงานต่างด้าว สถานการณ์นี้ส่งผลกระทบต่อ ประชาชนในพื้นที่ โดยเฉพาะเยาวชน การทำลายทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม แย่งชิงทรัพยากรน้ำ การปล่อยน้ำเสีย ระบบเศรษฐกิจได้แก่ สินค้าราคาแพง ถูกกดค่าแรง เกิดปัญหายาเสพติด ปัญหาการจราจรติดขัด
สิ่งที่อยากให้เกิดขึ้นคือ คนในพื้นที่มีสวัสดิการชุมชน การพัฒนาสภาองค์กรชุมชน การจัดการทรัพยากรชุมชน

ที่ประชุมได้ร่วมกันกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดภูเก็ต ได้แก่
1.สังคมอยู่ดีมีสุข การสร้างครอบครัวอบอุ่น การส่งเสริมสุขภาพ
2.อนุรักษ์และส่งเสริมพัฒนาวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
3.บูรณาการสวัสดิการชุมชนอย่างยั่งยืน
4.เศรษฐกิจและทุนชุมชน วีถีพอเพียง
5.อนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรสิ่งแวดล้อม
6.ส่งเสริมความเข้มแข็งสภาองค์กรชุมชน และใช้สภาองค์กรชุมชนในแกนกลางในการพัฒนา
7.ยุทธศาสตร์การสร้างการมีส่วนร่วมภาคประชาชน
8.แรงงานต่างด้าว ต่างถิ่น และต่างชาติ

กลไกในการขับเคลื่อนสู่ยุทธศาสตร์
1.แผนแม่บทชุมชน
2.การทำข้อตกลงร่วมกันระหว่างชุมชนกับนายทุนและชุมชนกับชุมชน
3. แผนทรัพยากรการท่องเที่ยวโดยชุมชน (แหล่งอาหารและการท่องเที่ยว)
4.การจัดสวัสดิการ จากฐานทุนทรัพยากรทุกพื้นที่ในจังหวัดภูเก็ต
5.จัดตั้งสภาเยาวชนแก้ปัญหายาเสพติดและวัฒนธรรม
6.การพัฒนาสื่อให้เยาวชน/ชาวบ้านรู้ทันเหตุการณ์
7.นำแผนงานเข้าสู่สภาฯและ อบต.
8.ส่งเสริมหลักคุณธรรมจริยธรรมในการดำรงชีวิต