ย้อนกลับไปเมื่อเดือนตุลาคม ๒๕๕๓ พื้นที่ตำบลสระแก้ว อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์เป็นพื้นที่หนึ่งที่ประสบปัญหาภัยพิบัติน้ำท่วมใหญ่ ซึ่งเหตุการณ์น้ำท่วมในครั้งนั้นกินเวลาหลายวัน ทำให้ประชาชนได้รับความเดือนร้อนหนักทั้งด้านที่อยู่อาศัย เครื่องอุปโภคบริโภค และยารักษาโรค โดยหลังจากน้ำลดก็ยังมีปัญหาเรื่องบ้านเรือนที่อยู่อาศัยที่ได้รับความเสียหาย และปัญหาการประกอบอาชีพของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม
แม้ว่าภาครัฐจะได้ทยอยให้การช่วยเหลือเยียวยาพื้นที่และผู้ที่ได้รับความเสียหาย แต่เนื่องจากเหตุการณ์น้ำท่วมกินพื้นที่หลายจังหวัด จึงอาจทำให้การช่วยเหลือจากภาครัฐลงไปไม่ทั่วถึงหรือล่าช้า ทางองค์การบริหารส่วนตำบลสระแก้วร่วมกับกองทุนสวัสดิการชุมชนจึงได้หาแนวทางการแก้ไขปัญหาในรูปแบบการอนุมัติเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำเพื่อการซ่อมแซมบ้าน และการประกอบอาชีพ เพื่อฟื้นฟูความเสียหายให้กับผู้ได้รับผลกระทบจากภัยน้ำท่วม
“ตอนนั้นน้ำท่วม ช่วงหลังบ้านนี่สูงถึงเอว...น้ำปริ่มๆ เกือบจะเข้าห้องนอน ตอนน้ำท่วมพี่ไม่เดือนร้อนเรื่องของกินของใช้ เพราะบ้านพี่เป็นร้านขายของ แต่ลำบากเพราะเราขาดรายได้ บ้านก็เสียหาย พอรู้ข่าวว่ากองทุนสวัสดิการเขาให้กู้เงินซ่อมบ้านพี่ก็ไปกู้มาซ่อมบ้าน เปิดร้านขายของใหม่ แล้วก็แบ่งส่วนหนึ่งไปลงทำนาใหม่” ปัญญา ชัยโคตร สมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลสระแก้ว กล่าวถึงความช่วยเหลือที่ได้รับจากกองทุนสวัสดิการชุมชน
นอกจากปัญญา ชัยโคตร แล้วยังมีสมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนอีก ๑๒๑ คนที่ได้รับความช่วยเหลือโดยการให้สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ รวมมียอดวงเงินกู้ ๗๓๒,๐๐๐ บาท ตามคำบอกเล่าของวชิระ แรงกสิกร นายก อบต.สระแก้ว “ปีที่ผ่านมาเป็นปีแรกที่กองทุนได้ให้สวัสดิการกู้เงินแก่สมาชิกผู้ประสบภัยน้ำท่วม โดยส่วนใหญ่จะกู้เพื่อการประกอบอาชีพ รองลงมาเป็นเรื่องการซ่อมแซมบ้าน”
โดยปกติแล้ว กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลสระแก้วก็เหมือนกองทุนสวัสดิการชุมชนในพื้นที่อื่นทั่วไปที่มีการจัดสวัสดิการช่วยเหลือสมาชิกขั้นพื้นฐาน ได้แก่ การเกิด เจ็บป่วย และเสียชีวิต โดยกรณีเกิดเด็กจะได้รับเงินขวัญถุงคนละ ๕๐๐ บาท แม่ได้ค่านอนโรงพยาบาลคืนละ ๑๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๕ คืน เจ็บป่วยนอนโรงพยาบาลได้คืนละ ๒๐๐ บาท หรือไม่เกิน ๒,๐๐๐ บาทต่อปี กรณีที่แพทย์ส่งตัวไปตรวจหรือรักษาต่อที่โรงพยาบาลในจังหวัดนครสวรรค์ แล้วไม่ได้นอนโรงพยาบาลจ่ายให้ ๑,๐๐๐ บาท ต่อครั้ง แต่ไม่เกิน ๒ ครั้งต่อปี กรณีที่แพทย์ส่งตัวไปตรวจหรือรักษาต่อที่โรงพยาบาลต่างจังหวัด จ่ายให้ ๒,๐๐๐ บาท ต่อครั้งต่อปี กรณีเสียชีวิต ฝากครบ ๓๐ วัน มีอายุตั้งแต่ ๑-๖๐ ปี ได้รับเงินค่าทำศพ ๔,๐๐๐ บาท มีอายุตั้งแต่ ๖๑ ปีขึ้นไป ได้รับเงินค่าทำศพ ๒,๐๐๐ บาท
นอกจากนี้ยังมีการสนับสนุนด้านการศึกษา และวัฒนธรรม แต่ยังเป็นการสนับสนุนในภาพรวม เช่น การมอบงบประมาณสนับสนุนการจัดกิจกรรมวันเด็ก งบประมาณสนับสนุนการจัดกิจกรรมสงกรานต์ เป็นต้น
ส่วนสาเหตุหรือความเป็นมาที่ทำให้กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลสระแก้วมีการจัดตั้งสวัสดิการให้แก่ผู้ประสบภัยน้ำท่วมเพิ่มขึ้นเป็นกรณีพิเศษ เนื่องจากทางนายก อบต.และประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนมีความเห็นร่วมกันว่า เหตุการณ์น้ำท่วมที่เกิดขึ้นทำให้ประชาชนได้รับความเสียหาย ซึ่งประชาชนจำเป็นต้องได้รับการเยียวยาแก้ไขผลกระทบโดยเร็ว เพื่อให้สามารถดำรงชีพได้ตามปกติ โดยก่อนหน้านี้ทางกองทุนสวัสดิการก็เคยมีโครงการให้สมาชิกกู้ยืมเงินเพื่อนำไปใช้หนี้นอกระบบ ดังนั้นเมื่อมีเหตุการณ์ภัยพิบัติเกิดขึ้นจึงควรจะจัดสรรเงินส่วนหนึ่งมาเป็นสวัสดิการเงินกู้พิเศษให้แก่สมาชิก เพื่อช่วยบรรเทาความเดือนร้อน “ขอเพียงประชาชนที่ได้รับความเดือนร้อนและต้องการจะกู้เงินรวมตัวกันอย่างน้อย ๓ คน มาทำเรื่องขอกู้เงินโดยให้ประธานกองทุนหรือคณะกรรมการกองทุนรับรองว่าเป็นผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจริง เพียงเท่านี้ก็สามารถทำเรื่องขอกู้เงินได้ โดยไม่ต้องมีบุคคลค้ำประกัน” สุรีพร ศิริอ่อน รองนายก อบต.และประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลสระแก้วกล่าว
ปัจจุบันกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลสระแก้วมีสมาชิกจำนวน ๓,๗๐๖ คน มีเงินกองทุนรวม ๑,๙๗๔,๑๓๘.๕๕ บาท รวมมีผู้ได้รับสวัสดิการแล้วประมาณ ๘๕๐ คน คิดเป็นเงินสวัสดิการที่ได้จ่ายไปแล้วจำนวน ๑,๐๒๓,๒๖๑ บาท
ในปี ๒๕๕๔ ทางกองทุนมีเป้าหมายที่จะเพิ่มจำนวนสมาชิกขึ้นอีกร้อยละ๑๐ และมีโครงการจะจัดประเภทสวัสดิการเพิ่มขึ้น โดยจะเพิ่มสวัสดิการด้านการศึกษาให้แก่เยาวชน เมื่อจบการศึกษาก็จะได้รับเงินเป็นทุนการศึกษาในระดับชั้นต่อไป รวมทั้งหากมีภัยพิบัติเกิดขึ้นอีกก็จะยังคงมีการให้สวัสดิการเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำแก่สมาชิกที่สนใจต่อไป
สวัสดิการชุมชนตำบลสระแก้วเป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงมิติของการพัฒนางานด้านสวัสดิการชุมชน ที่ไม่ใช่แค่การช่วยเหลือในเรื่องเกิด แก่ เจ็บ ตาย อันเป็นเรื่องพื้นฐานของชีวิตเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องที่ครอบคลุมถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชน เพื่อให้ชุมชนรู้จักการพึ่งพาตนเอง สร้างความแข็งแกร่งให้กับชุมชน ซึ่งจะเป็นรากฐานที่สำคัญของการพัฒนาประเทศชาติให้เจริญมั่นคงต่อไป
ภัทราภา เพชรแก้ว รายงาน
