เชียงราย/ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดเชียงราย สำนักงานส่งเสริมสุขภาพแห่งชาติ และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน) สำนักงานปฏิบัติการภาคเหนือตอนบน ร่วมกับ เครือข่ายภาคประชาสังคมจังหวัดเชียงราย 18 องค์กร จัดเวทีสมัชชาปฏิรูประดับจังหวัด : การเชื่อมประสานการพัฒนาแบบบูรณาการ สู่การปฏิบัติระดับพื้นที่ จังหวัดเชียงราย ในวันพฤหัสบดีที่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๕๔ ที่ ห้องดอยตุง โรงแรมดุสิตไอส์แลนด์ รีสอร์ท อ.เมือง จ.เชียงราย โดยมีผู้เข้าร่วม ๔๐๐ คน จากทุกภาคส่วนรวม ทั้งองค์กรชุมชน ภาคประชาสังคม สถาบันวิชาการ และหน่วยงานภาครัฐในจังหวัดเชียงราย
นายพินิจ หาญพาณิชย์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า “การที่จะปฏิรูปเชียงราย เพื่อลดความ เหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมนั้น จะต้องลด ความเหลื่อมล้ำ ลดความต่างศักดิ์ ซึ่งเป็นศักดิ์ศรี ของความเป็นมนุษย์ ลดความด้อยโอกาส ความ ด้อยทางเศรษฐกิจ และความด้อยทางสังคม กระบวนการ ที่จะขับเคลื่อนการปฏิรูปเชียงรายนั้น ต้องมีความรู้ ความเข้าใจ ร่วมมือกัน แบ่งหน้าที่กันทํา ร่วมกันทํา โดยเริ่มที่ตัวเราก่อน มีการพูดคุยกันกับผู้ที่เกี่ยวข้อง รวมกันขจัดปัญหาที่เป็นความเหลื่อมล้ำและไม่เป็นธรรม ปัญหาที่พบและเป็นอยู่ขณะนี้เป็นปลายเหตุของปัญหาเพราะเป็นเบื้องหลังของต้นเหตุแห่งปัญหา ดังนั้นถ้าจะขจัดปัญหาต้องไปขจัดที่ต้นเหตุ อาจจะทําได้ไม่ทุกเรื่อง ควรจะทําไปทีละเรื่องหรือทําในเรื่องที่เป็นปัญหาสําคัญเร่งด่วน ที่มีผลกระทบในวงกว้าง ปัญหามีไว้ให้แก้ เราต้องแก้ไขด้วยตัวเราเองก่อน ซึ่งเป็น“การจัดการตนเอง” นั่นหมายถึง ให้พึ่งตนเองก่อน ก่อนที่จะไปพึ่งคนอื่นหรือให้คนอื่นเขามาจัดการตัวเราและจัดการให้เรา ดังนั้น การที่จะจัดการตนเอง ได้นั้น ต้องเรียนรู้ รับรู้ ตื่นตัว และเข้าใจต่อปัญหาโดยให้ความสําคัญกับการช่วยกันคิด ช่วยกันทําร่วมกันกับภาคีเครือข่ายต่างๆ ที่หลากหลาย เพื่อให้เกิดความเท่าเทียมร่วมเสนอความคิดเห็น แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันที่มีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนมีกระบวนการที่จะลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมนําไปสู่เป้าหมายสุดท้าย คือ ประโยชน์ สุขแก่คนเชียงราย ทุกคน”
ศ.นพ.ประเวศ วะสี ประธานคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปประเทศไทย ให้ข้อคิดมุมมองว่า “ปัญหาความเหลื่อมล้ำและไม่เป็นธรรมในสังคม นําไปสู่ความขัดแย้ง รุนแรงและจลาจลในทุกแห่งทั่ว โลก ซึ่งแนวทางหนึ่งในการแก้ปัญหาจําเป็นต้อง “ปฏิรูปโครงสร้างอํานาจ” ที่แม้จะเป็นเรื่องยาก แต่สามารถ ทําได้โดยประชาชน ร่วมปฏิรูป ๓ ระดับ ได้แก่ ปฏิรูปตัวเอง ปฏิรูปประดับองค์กร/ พื้นที่ และปฏิรูป ระดับนโยบาย
ปฏิรูปตัวเอง คือ ต้องมีสํานึกในศักดิ์ศรี และคุณค่าความเป็นคน ปฏิรูปประดับองค์กร ต้องร่วมกันคิดร่วมกันทํา ในระดับชุมชน ใช้ชุมชน ตําบล ท้องถิ่น เป็นฐานการพัฒนา ปฏิรูป มีสภาผู้นําชุมชน และองค์กรเครือข่ายชุมชนต่างๆ เพื่อเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาของพื้นที่ ชุมชน ตําบล การที่ชุมชน ตําบล ท้องถิ่น จะสามารถจัดการตัวเองได้นั้น ต้องเป็น กระบวนการประชาธิปไตยชุมชน ซึ่งเป็นประชาธิปไตยทางตรง” การปฏิรูปนโยบาย ซึ่งนโยบายบริหารประเทศส่วนใหญ่ ที่คิดมาจากข้างบน ไม่สามารถเข้าถึง และแก้ปัญหาของประชาชนได้ อย่างแท้จริง ดังนั้นการร่วมคิดแผน ร่วมคิดนโยบายที่มาจากข้างล่าง จะเป็นการกําหนดอนาคตของทุกคน โดยคนทั้งประเทศ ก็จะแก้ปัญหาได้จริง
นพ.อําพล จินดาวัฒนะ รักษาการผู้อํานวยการสํานักงานปฏิรูป ให้ข้อคิดเพิ่มเติมว่า “สาเหตุที่ต้องปฏิรูป เพราะประเทศไทยที่ผ่านมาเกิดวิกฤติสุดๆ ทั้งในด้านเศรษฐกิจ ช่องว่างทาง เศรษฐกิจ มีคนจน คนรวย มีรายได้ห่างกันหลายเท่า สังคมมีความไม่เป็นธรรมในวงกว้าง สิ่งแวดล้อม ถูก ทําลายเสียสมดุล ทําให้เกิด น้ำท่วม น้ำแล้ง ด้านการเมือง เกิดความขัดแย้ง รุนแรง แตกแยก แบ่งสีแบ่งฝ่าย อย่างไม่เคยมีมาก่อน ทั้งหมดทั้งมวล ล้วนเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างทางจิตสํานึกของสังคมที่เป็นแนวดิ่ง อํานาจรัฐรวมศูนย์ กฎหมายมีช่องโหว การจัดสรรทรัพยากรที่ไม่ทั่วถึง เป็นธรรม เป็นต้น การแก้ปัญหา รัฐบาลมักแก้ปัญหาตามอาการ แก้ที่ปลายเหตุ ดังนั้น ถ้าจะปฏิรูปประเทศไทย ปฏิรูปเชียงราย จะต้องแก้ปัญหาในเชิง โครงสร้าง จะต้องทําการปฏิรูปโครงสร้างสังคมใหม่
เรื่องที่ต้องปฏิรูปก่อน ก็คือ การปฏิรูป ความคิด วิธีคิด และจิตสํานึก เช่น มีจิตสํานึกในการพึ่งตนเอง มีจิตสํานึกในการมีจิตอาสา มีจิตสํานึกต่อต้านคอรัปชั่น ต้องปฏิรูประบบการบริหารประเทศ จากการเอากรม กระทรวง เป็นตัวตั้ง ให้เป็นการเอาพื้นที่ชุมชน ตําบล จังหวัด เป็นตัวตั้ง เช่น การปฏิรูปการจัดสรรทรัพยากร ที่ดิน การจัดเก็บภาษีอากร ต้องกระจายรายได้จากภาษี เป็นระบบ สวัสดิการ การศึกษา การสาธารณสุข สวัสดิการชุมชน ปฏิรูปกฎหมายเพื่อคนจน จัดตั้งศูนย์ยุติธรรมชุมชน และปฏิรูประบบอํานาจรัฐ ที่รวมศูนย์ กระจายอํานาจไปให้กับชุมชน สามารถจัดการพัฒนาพื้นที่ตนเอง จังหวัดจัดการตนเองได้ ให้เข้มแข็ง ดังนั้น การจะปฏิรูป จัดรูปสังคมบ้านเมืองใหม่ คนเชียงราย จะต้องรวมพลังกันขับเคลื่อนการปฏิรูป ในทุกระดับ เพราะสังคมไทยมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน เพื่อสร้างความเป็นธรรม ลดความ เหลื่อมล้ำในสังคม ให้กว้างขวาง”
ในช่วงบ่ายเป็นกลางแบ่งกลุ่มย่อย ๖ ห้องเรียน เพื่อระดมข้อเสนอแนวทางการขับเคลื่อนการปฏิรูป สู่ การปฏิบัติในพื้นที่จังหวัดเชียงราย และร่วมกันประกาศเจตนารมณ์ร่วมเพื่อการขับเคลื่อนจังหวัดปฏิรูป จัดการตนเอง ดังนี้
ประกาศเจตนารมณ์ สมัชชาปฏิรูป พื้นที่จังหวัดเชียงราย
ของภาคีเครือข่ายสมัชชาปฏิรูป พื้นที่จังหวัดเชียงราย
หมู่เฮา ภาคีเครือข่ายสมัชชาปฏิรูป พื้นที่จังหวัดเชียงราย ทุกคน ทุกเครือข่าย จะร่วมกันขับเคลื่อนการ ปฏิรูป “เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างความเป็นธรรม” ในสังคมจังหวัดเชียงราย ให้มี ความอยู่เย็นเป็นสุขอย่างยั่งยืน ดังต่อไปนี้
ข้อที่ ๑ หมู่เฮา จะร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกัน สร้างความเข้มแข็งให้กับคนเจียงฮาย ในการจัดการตนเอง ให้มีความมั่นคงของชีวิต มีความมั่นคงทางอาหาร การคุ้มครองที่ดินทํากิน มีศีลธรรมดี สังคมดี ปัญญาดี มีธนาคารความดี ฮักฮีตฮอยวัฒนธรรมภูมิปัญญาล้านนา ด้วยการแต่งกาย ภาษาพูดล้านนา(กําเมือง) สร้างสวัสดิการชุมชน ฟื้นวิถีชุมชนดั้งเดิมในการช่วยเหลือเอื้ออาทรต่อกัน สร้างความร่วมมือกับภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และมีความรับผิดชอบต่อสังคม
ข้อที่ ๒ หมู่เฮา จะร่วมกันพัฒนา คน ชุมชน ท้องถิ่น และการจัดการทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า เป็นแบบหน้าหมู่ ด้วยภูมิปัญญาพื้นบ้าน ธนาคารที่ดิน ธนาคารน้ำ และธนาคารต้นไม้ ใช้มาตรการทางภาษีที่ดินที่เป็นธรรมโดยองค์กรภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน
ข้อที่ ๓ หมู่เฮา จะร่วมกันผลักดัน ขับเคลื่อนข้อเสนอนโยบาย ของประเด็นต่างๆ ไปสู่การจัดการตนเอง โดยการปฏิบัติอย่างบูรณาการ ให้เกิดเป็นรูปธรรม ทั้งในระดับชุมชน ท้องถิ่น จังหวัด และระดับประเทศ
ข้อที่ ๔ หมู่เฮา จะร่วมกันส่งเสริมสนับสนุนให้ เด็ก สตรี ผู้ด้อยโอกาส และผู้สูงอายุ ได้มีบทบาทและมีส่วนร่วม ในการปฏิรูปสังคมเจียงฮาย อย่างเท่าเทียม และเสมอภาค
ข้อที่ ๕ หมู่เฮา จะร่วมกันปฏิรูปสื่อสาธารณะอย่างสร้างสรรค์ ให้สื่อมีบทบาทในการปฏิรูปสังคม เชียงราย และการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารท้องถิ่นถึงประชาชน อย่างกวางขวาง และทั่วถึง
ประกาศ ณ วันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
ภาพและข่าว : นภาพร สุวรรณศักดิ/วิไล คำเงิน
เรียบเรียง : ดวงมณี เครื่องร้อน
