โครงการบ้านมั่นคง รายงายผลการดำเนินการสะสมจากปี ๒๕๔๖ถึงเดือนมกราคม ๒๕๕๕ ว่ามีการอนุมัติโครงการแล้ว ๙๐๐ โครงการ ใน ๒๘๕ เมือง มีครัวรือนเข้าร่วมโครงการ ๙๕,๐๓๒ ครัวเรือน จาก ๑,๖๖๔ ชุมชนแออัด มีการอนุมัติงบประมาณสนับสนุนการปรับปรุงสาธารณูปโภค อุดหนุนที่อยู่อาศัย การบริหารจัดการและการพัฒนากระบวนการชุมชนในเมืองรวม ๔,๙๗๓ ล้านบาทและมีการอนุมัติสินเชื่อเพื่อซื้อที่ดินและสร้างบ้านไปแล้ว ๕,๑๘๘ ล้านบาท สำหรับ๒๙,๕๔๑ ครัวเรือนใน ๑,๓๗๕ ชุมชน
โครงการบ้านมั่นคงเป็นโครงการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยตามนโยบายรัฐบาลและข้อเรียกร้องต้องการของชาวชุมชนแออัด เริ่มดำเนินการในปี ๒๕๔๖ คณะรัฐมนตรีอนุมัติแผนงานโครงการให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(พอช.)ดำเนินการ ระหว่างปีงบประมาณ ๒๕๔๖-๒๕๕๕ จำนวนงบประมาณรวม ๖,๓๓๙ ล้านบาท เป้าหมายการดำเนินงาน ๙๐,๓๖๕ ครัวเรือน ซึ่งสามารถดำเนินการได้แล้วกว่า ๙๕,๐๐๐ ครัวเรือนดังกล่าวแล้ว
การดำเนินงานของโครงการจะเน้นให้เครือข่ายองค์กรชุมชนผู้เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัยในเมืองดำเนินโครงการเองและต้องดำเนินการทั้งชุมชนและทั้งเมือง ตั้งแต่การสำรวจข้อมูลชุมชนและครัวเรือน การจัดหา/เจรจากับเจ้าของที่ดิน การวางผังชุมชนและ
ออกแบบก่อสร้างบ้าน โดยชุมชนจะมีการออมทรัพย์และจดทะเบียนเป็นสหกรณ์เคหะสถานเพื่อบริหารจัดการโครงการ รัฐบาลจะสนับสนุนการปรับปรุงชุมชนแออัดในสองส่วนคือ งบอุดหนุนการปรับปรุงสาธารณูปโภค/ที่อยู่อาศัย/การบริหารจัดการรวม ๘๐,๐๐๐ บาทต่อครัวเรือน และงบสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ(๔%ต่อปี) ระยะเวลาผ่อนส่ง ๑๕ ปี โดยพอช.เป็นหน่วยงานดำเนินการและให้สินเชื่อ
การออมทรัพย์เป็นเงื่อนไขสำคัญของโครงการที่ทุกชุมชนที่เข้าร่วมโครงการต้องดำเนินการ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการรวมคนและออมเงินเพื่อที่อยู่อาศัย ในจำนวน ๙๐๐ โครงการที่ดำเนินการนั้น มีเงินออมทรัพย์รวม ๒๓๓ ล้านบาท
การดำเนินงานของโครงการบ้านมั่นคง จะไม่ใช่แค่เรื่องที่อยู่อาศัยแต่จะสนับสนุนให้ชุมชนทำกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านอื่นๆทุกด้าน ซึ่งมีการดำเนินการกันหลายหลากเช่นการสร้างกองทุนเมือง กองทุนสวัสดิการชุมชน การใช้พลังงานทดแทน การพัฒนาเมืองอนุรักษ์ การพัฒนาอาชีพ การสร้างบ้านกลางเพื่อคนไร้บ้านและผู้สูงอายุ (มี ๘๐ แห่ง) การส่งเสริมสุขภาพ การจัดตั้งสภาองค์กรชุมชน การพัฒนาศูนย์เรียนรู้และการฟื้นฟูวัฒนธรรมประเพณี เป็นต้น
เป้าหมายการแก้ปัญหาชุมชนแออัดที่ชุมชนต้องการคือให้มีความมั่นคงในที่อยู่อาศัย ไม่ต้องถูกไล่รื้อ สามารถอยู่ในทิ่ดินเดิมหรือใกล้เคียงเพื่อที่จะประกอบอาชีพได้สะดวก ไม่ต้องมีค่าใช้จ่ายในการเดินทาง โครงการที่อยู่อาศัยที่อยู่ไกลแหล่งประกอบอาชีพของชาวบ้านจึงมักจะล้มเหลว ไม่มีใครไปอยู่ จากการดำเนินการที่ผ่านมาทั้งหมดพบว่าชุมชน ที่เข้าร่วมโครงการ ๗๑% สามารถปรับปรุงที่อยู่อาศัยที่ทิ่เดิมหรือใกล้เคียง มีเพียง๒๘% เท่านั้นที่รื้อย้ายจากที่เดิมไปอยู่ใหม่ ส่วนใหญ่เนื่องจากอาศัยอยู่ในที่บุกรุกของที่ดินเอกชน
ทางด้านความมั่นคงของที่ดินที่สร้างบ้านซึ่งเป็นความวิตกกังวลของคนชุมชนแออัดส่วนใหญ่นั้นครัวเรือน ๘๐% ของโครงการมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินหรือมีสัญญาเช่าระยะยาว(ส่วนใหญ่เป็นการเช่าที่ดินสาธารณะในความดูแลของหน่วยงานรัฐ) มีเพียงประมาณ ๗% เท่านั้นที่เป็นสัญญาเช่าระยะสั้น โครงการนี้จึงสร้างความมั่นคงในที่อยู่อาศัยให้คนจนอย่างชัดเจน
อย่างไรก็ตาม การสำรวจในปี ๒๕๕๑ โดยพอช.และขบวนองค์กรชุมชนใน ๘๔๐ เมืองทั่วประเทศพบว่ามีชุมชนแออัดทั้งสิ้น ๖,๓๓๔ ชุมชนมีผู้อยู่อาศัยรวม ๔.๒ ล้านครัวเรือน เป็นครัวเรือนที่มีรายได้น้อย ๑.๖ ล้านครัวรือน ในจำนวนนี้เป็นครัวเรือนที่เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัย ๗๒๘,๖๓๙ ครัวเรือน การดำเนินการของโครงการบ้านมั่นคงในช่วง๙ ปีที่ผ่านมา จึงแก้ปัญหาได้เพียงประมาณ ๑๓% ของครัวรือนที่เดือดร้อนทั้งหมดเท่านั้น
