เมื่อวันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๕๕ มีการจัดเวทีร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้โครงการศึกษาผลการดำเนินงานและทิศทางการขับเคลื่อนโครงการสนับสนุนการจัดสวัสดิการชุมชน ณ ห้องไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ผู้เข้าร่วมกว่า ๕๐ คนจากตัวแทนชุมชนพื้นที่กรณีศึกษา ทีมวิจัย นักวิชาการ และเจ้าหน้าที่พอช.เพื่อสะท้อนข้อมูล ข้อค้นพบเบื้องต้นจากการทำวิจัยในระยะแรก และเติมเต็มข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำวิจัย นำเสนอข้อมูลโดย ผศ.ดร.จิตติ มงคลชัยอรัญญา และคณะ จากข้อมูลและข้อค้นพบเบื้องต้นในกลุ่มเป้าหมายจากชาวบ้านที่เป็นสมาชิกกองทุน ๒๑ ตำบล ๔๓๓ คน และที่ไม่เป็นสมาชิกกองทุน ๒๒ ตำบล ๒๒ คน พบว่า
- สมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนมีทัศนคติต่อกองทุนสวัสดิการชุมชนสูงในเรื่องกองทุนสวัสดิการชุมชนมั่นคงหมายถึงชุมชนน่าอยู่ คนอยู่ดี มีสุข สิ่งแวดล้อมดี เศรษฐกิจดี เอื้ออาทรต่อกัน รวมทั้งการจัดสวัสดิการชุมชนที่ดีต้องเปิดโอกาสให้ทุกคนในชุมชนร่วมเป็นเจ้าของและร่วมจัดการ สวัสดิการชุมชนสร้างหลักประกันความมั่นคงของนในชุมชนได้ และระบบสวัสดิการชุมชนเป็น “การให้อย่างมีคุณค่า และการรับอย่างมีศักดิ์ศรี”
- ความรู้ความเข้าใจของสมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนด้านการจัดสวัสดิการชุมชนนั้นมีความรู้มากเกี่ยวกับเรื่อง การจัดสวัสดิการชุมชนที่มุ่งส่งเสริมการช่วยเหลือเผื่อแผ่คนในชุมชน เป้าหมายการจัดสวัสดิการชุมชนคือการดูแลตั้งแต่เกิดจนตาย การคำนึงถึงกลุ่มผู้ด้อยโอกาสในชุมชนไปพร้อมกัน และการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติเพื่อให้ชาวบ้านไปใช้ประโยชน์ได้ถือว่าเป็นการจัดสวัสดิการชุมชนรูปแบบหนึ่ง
- ส่วนกลุ่มที่ไม่ใช่สมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนให้เหตุผลในการให้ความสนใจเข้าร่วมเป็นสมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนว่า ต้องการเห็นผลที่เป็นรูปธรรมของสวัสดิการชุมชน มีการชี้แจงรายละเอียดการวางแผนการใช้งบประมาณที่ชัดเจน สวัสดิการชุมชนที่ตอบสนองปัญหาของตนเองได้มากกว่าเรื่องพื้นฐาน เช่น กองทุนกู้ยืม ทุนการศึกษา การส่งเสริมอาชีพ การลดค่าครองชีพ เป็นต้น เพื่อเป็นการออมเงินและสร้างวินัยการออมให้กับตนเอง รวมถึงการดูแลอย่างทั่วถึงเมื่อเข้าเป็นสมาชิกกองทุน
- ตัวชี้วัดความสำเร็จของกองทุนสวัสดิการชุมชนเบื้องต้น ได้แก่ ประสิทธิภาพประสิทธิผลของกองทุน(Performance)ในด้านระบบการบริหารจัดการที่ดี ความเข้าใจเรื่องหลักการและอุดมการณ์ในการจัดสวัสดิการชุมชนของสมาชิก การตอบสนองความต้องการเบื้องต้นด้านความมั่นคงของชีวิต นวัตกรรมใหม่ๆ(Innovation)ที่สามารถเชื่อมโยงประเด็นอื่นที่เกิดขึ้นในชุมชน ความมั่นคง(Stability)ในการบริหารจัดการกองทุนและการขยายฐานสมาชิก ความเป็นอิสระและสามารถจัดการตนเอง(Autonomy)ทั้งเรื่องงบประมาณ ความรู้ เทคโนโลยีในการจัดการกองทุน และความต่อเนื่องและยั่งยืน(Sustainability) ของการจัดสวัสดิการชุมชน
ประเด็นสำคัญที่แลกเปลี่ยนกันต่อเนื่องในครั้งนี้ ได้แก่
บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับสวัสดิการชุมชนซึ่งควรจะเป็นการหนุนเสริมไม่ใช่ทำแทนชุมชนหรือเป็นผู้บริหารกองทุนเอง การบูรณาการทุนภายในชุมชนที่นอกเหนือจากการสมทบวันละบาท ความยั่งยืนของกองทุนสวัสดิการทั้งในมิติการบริหารจัดการการเงินกองทุนและการคิดค้นริเริ่มสวัสดิการต่างๆในรูปแบบหลากหลาย สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และฐานวัฒนธรรม (ไม่เฉพาะเกิดแก่ เจ็บตาย ไม่เฉพาะที่เป็นตัวเงิน) การใช้โอกาสการศึกษาวิจัย/เครื่องมือที่ใช้ครั้งนี้เข้าไปติดตามการดำเนินงานทุกกองทุน ที่นอกเหนือจากตำบลเป้าหมายในโครงการวิจัย การร่วมสร้างอุดมการณ์สวัสดิชุมชนให้เข้มข้นอย่างเป็นขบวนการ ฯลฯ
หลังจากการนำเสนอความคืบหน้าวันนี้แล้วทีมวิจัยจะจัด focus group ในระดับจังหวัด และจัดเวทีคืนข้อมูลตำบลและจังหวัดในเวทีระดับจังหวัด เพื่อให้นำไปใช้ในการพัฒนาการทำงานโดยไม่ต้องรอรายงานผลโครงการโดยรวม และจะจัดเวทีกลางร่วมกันอีกครั้งประมาณกลางเดือนพฤศจิกายน ๒๕๕๕ เพื่อนำเสนอข้อค้นพบ ผลการศึกษาที่เป็นภาพรวม รวมทั้งข้อเสนอแนะในการพัฒนาสวัสดิการชุมชนร่วมกันต่อไป




