กองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลหนองพ้อ อ.ควนขนุน จังหวัดพัทลุง เป็นกลุ่มกองทุนที่มีสมาชิกมากเกิน ๕๐% ของคนในตำบล คือจำนวน ๔,๙๕๒ คน จากประชากรทั้งหมด ๕,๘๑๔ คนมีเงินกองทุนสะสม ๘,๐๐๕,๑๖๕ บาท  จัดสวัสดิการชุมชนจำนวน ๑๘ ประเภท  โดยในปี  ๒๕๕๖   มีการจ่ายสวัสดิการให้กับสมาชิก ๑๐ ประเภทวงเงิน ๑,๔๓๖,๒๐๐ บาท ผู้รับประโยชน์โดยตรง ๕๙๓ ราย  งานที่โดดเด่นได้แก่การมีที่ดินเป็นของตนเองเพื่อสร้างบ้านให้คนยากจนในตำบล และส่งเสริมจัดตั้งธนาคารขยะเพื่อแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมและขยะล้นตำบล   

            นายวิรุณ สุขนวล อดีตผู้ใหญ่บ้าน ประธานกองทุน เปิดเผยว่า ได้เริ่มงานสวัสดิการชุมชนมาตั้งแต่ปี ๒๕๓๙ จากแนวคิดการสงเคราะห์ราษฎรประจำหมู่บ้านและพัฒนามาเป็นกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบล ปัจจุบันมีการจัดสวัสดิการให้กับสมาชิกและชุมชน ๑๘ ประเภทได้แก่

  ๑.สวัสดิการเกิด โดยจ่ายเด็กเกิดใหม่ครั้งละ ๕๐๐ บาทและให้แม่ ๑,๐๐๐ บาท

 ๒.สวัสดิการ ค่าเฝ้าไข้ครั้งละ ๑๐๐ บาท และไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท/ปี

๓.สวัสดิการค่ารักษาพยาบาล

  ๔.สวัสดิการค่าปลงศพ จ่ายตามระเบียบของกองทุนระหว่าง ๓,๐๐๐- ๓๐,๐๐๐ บาท/คน ตามอายุของการเป็นสมาชิก

 ๕.สวัสดิการทุนการศึกษาเด็กให้กับสมาชิกที่เป็นเด็กและเยาวชน กรณีเด็กประถม ๕๐๐ บาท ระดับมัธยม ๑๐๐๐ บาท ระดับปริญญาตรี ๑,๐๐๐ บาท

 ๖.สวัสดิการส่งเสริมการพัฒนาอาชีพ เป็นสมาชิก ๓ ปี ให้กู้ไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท  เป็นสมาชิก ๓-๘ ปี กู้ได้ระหว่าง ๑๕,๐๐๐- ๓๐,๐๐๐ บาท กู้เพื่อประกอบอาชีพพิเศษวงเงินไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท เช่นซื้อรถไถนา ตัดข้าว ฯลฯ

๗.การบวชพระ/บวชสามเณรเข้าพรรษา   สามเณรจ่ายสวัสดิการ ๕๐๐  บาท บวชพระ ๑,๐๐๐ บาท

๘.สวัสดิการเกณฑ์ทหาร  ๑,๐๐๐ บาท/คน

๙.ค่าปลงศพผู้ยากไร้/ผู้ด้อยโอกาสรายละ ๑,๐๐๐ บาท (ไม่ต้องเป็นสมาชิกกองทุน)

๑๐.สวัสดิการช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ  ด้วยการจัดตั้งกองทุนช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ

๑๑.สวัสดิการปลดหนี้ ให้สมาชิกกู้ยืมเพื่อปลดหนี้ธนาคาร

๑๒.สวัสดิการซ่อมสร้างบ้านให้ผู้ยากไร้ วงเงิน ๒๐,๐๐๐ –๕๐,๐๐๐ บาท

๑๓.สวัสดิการส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียง ให้สมาชิกปลูกผักสวนครัวไว้รับประทานในครัวเรือน ส่งเสริมทั้ง ๙ หมู่บ้าน สวัสดิการ/คน/ไม่เกิน ๑๐ ต้นๆละ ๑๐๐ บาท

๑๔.สวัสดิการส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณีที่ดีงามของชุมชม วงเงิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท เช่นงานวันสงกรานต์ วันปีใหม่ วันพ่อ วันแม่

๑๕.สวัสดิการส่งเสริมการแก้ปัญหาสาธารณะประโยชน์ของชุมชน เช่นการสร้างศาลาหมู่บ้าน การขุดท่อน้ำ ฯลฯ

๑๖.สวัสดิการดูแลทรัพยากร/สิ่งแวดล้อมในชุมชน เช่นการดูแลรักษาแม่น้ำลำคลอง  การจัดการขยะในชุมชน มีกองทุนจัดการขยะวงเงิน  ๓๐๐,๐๐๐ บาท

๑๗.สวัสดิการผู้สูงอายุ ดูแล ซื้อของเยี่ยมเยียนผู้สูงอายุในวันสงกรานต์

๑๘.สวัสดิการดูแลช่วยเหลือผู้ยากไร้

           ทั้งนี้ในปี  ๒๕๕๖  มีการจ่ายสวัสดิการให้กับสมาชิก ๑๐ ประเภทวงเงิน ๑,๔๓๖,๒๐๐ บาท ผู้รับประโยชน์โดยตรง ๕๙๓ ราย ตามรายละเอียดดังนี้

๑.สวัสดิการการศึกษา ๓๗ ราย วงเงิน ๑๕,๐๐๐ บาท

๒.สวัสดิการภัยพิบัติ ๑๘ ราย วงเงิน ๕๔,๐๐๐ บาท

๓.สวัสดิการจัดการหนี้ ๑๐ รายวงเงิน  ๑๐๐,๐๐๐ บาท

๔.สวัสดิการดูแลทรัพยากร/สิ่งแวดล้อม ๓๐ ราย วงเงิน ๓๐,๐๐๐ บาท

๕.สวัสดิการค่ารักษาพยาบาล ๒๗๕ ราย วงเงิน ๒๗๒,๒๐๐ บาท

๖.สวัสดิการปลงศพ ๖๐ รายวงเงิน ๖๕๐,๐๐๐ บาท

๗.สวัสดิการผู้สูงอายุ  ๔๒ รายวงเงิน ๒๑,๐๐๐ บาท

๘.สวัสดิการผู้ยากไร้ ๑๒ ราย วงเงิน ๑๒,๐๐๐ บาท

๙.สวัสดิการสาธารณะ ๓๑๒ รายประโยชน์ วงเงิน ๒๕๐,๐๐๐ บาท

๑๐.สวัสดิการส่งเสริมประเพณีอันดีงาม  ๗๒ ราย วงเงิน ๓๒,๐๐๐ บาท

ผลของการจัดสวัสดิการชุมชน

• ทำให้สมาชิกกองทุนได้รับผลประโยชน์โดยตรงจากสวัสดิการชุมชนทั้ง  ๑๘ ประเภท
• ช่วยส่งเสริมจัดตั้งและพัฒนาแผนงานสำคัญของสภาองค์กรชุมชน ได้แก่ แผนการพัฒนาขีดความสามารถของคณะกรรมการสภาองค์กรชุมชน แผนการจัดการสิ่งล้อม การจัดทำธนาคารขยะ โดยมีสมาชิกสภาองค์กรชุมชน ๕๕ องค์กร

• ร่วมกับเทศบาลตำบลหนองพ้อและสภาองค์กรชุมชน จัดตั้งธนาคารขยะด้วยเงินจากกองทุน ๑๑๕,๐๐๐ บาท จากเดิมมีถังขยะที่เทศบาลจัดให้ ๒๐ ถัง  แต่ไม่สามารถรองรับขยะที่มีเป็นจำนวนมากได้ไม่สามารถจัดรถมาเก็บได้บ่อย ส่งผลให้เกิดภาวะขยะเน่าเหม็น เมื่อมีการจัดตั้งธนาคารขยะ มีการรับซื้อขยะในทุกวันเสาร์ โดยขยะทุกประเภทมีราคาที่เป็นมาตรฐาน ทุกครอบครัวนำมาขายได้ รวมทั้งมีการรณรงค์ให้มีการคัดแยก มีผู้ซื้อมารับซื้อถึงที่ก่อให้เกิดรายได้เข้าธนาคารเดือนละ ๒,๐๐๐-๓,๐๐๐ บาท และแก้ปัญหาขยะสิ่งแวดล้อมเน่าเหม็นในตำบลได้ โดยได้จัดให้มีรถซาเล้งให้เด็กๆ ใจอาสาออกไปรับขนขยะมาขายที่ธนาคารขยะของชุมชน สำหรับบ้านที่ไม่พร้อมจะนำขยะมาด้วยตนเองสร้างความพอใจให้กับผู้ใหญ่และเด็กที่ช่วยทำงาน นอกจากนี้ธนาคารขยะได้ให้สมายืมเงินได้ไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท/ราย ชำระคืนเป็นขยะจนครบจำนวนเงินที่ยืม
• แก้ปัญหาที่อยู่อาศัยให้คนยากจนในตำบล ภายใต้โครงการบ้านพักผู้ยากไร้เอื้ออาทร โดยใช้เงินกองทุนสวัสดิการชุมชน ซื้อที่ดินจำนวน ๑ ไร่ เพื่อเป็นที่สร้างบ้านให้กับคนที่ยากลำบากและนิสัยดีในตำบล ซึ่งได้สร้างไปแล้ว ๕ หลัง โดยเลือกจากคนที่มีคุณธรรม ไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับสังคม ชอบช่วยเหลืองานส่วนรวมและเป็นผู้ที่ไม่มีที่ดินทำกิน
• โครงการป้องกันครอบครัวที่มีความเสี่ยงหรือครอบครัวที่มีความเปราะบาง ร่วมกับพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด ปีละ ๙ ครอบครัว (หมู่บ้านละ ๑ ครอบครัว)
• การรักษาลำคลองและเลี้ยงปลาในวังปลาด้วยกองทุนสวัสดิการชุมชน ในปีที่ผ่านมา มีการปล่อยปลาในวังปลาในวันพ่อ
• การจัดตั้งกองทุนภัยพิบัติของชุมชน
• เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชน   เพื่อการพัฒนาชุมชนและสวัสดิการชุมชนไปพร้อมๆ กันคณะทำงานกองทุนได้ใช้กิจกรรมต่างๆ เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วม อย่างน่าสนใจดังนี้

        - ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชน ในทุกวันเสาร์ที่สองของเดือน ได้ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนได้ฝึกพูด กล้าออกในที่สาธารณะโดยที่คณะทำงานได้จัดเครื่องเสียงให้ เด็กได้ฝึกการเป็นวิทยากร และฝึกเขียนด้วยการประกวดเรียงความในเรื่องที่ดีงามของชุมชน

         -  ศิลปินพื้นบ้านช่วยงานสวัสดิการชุมชน ประธานกองทุนเล่าว่า การบรรยายให้ชาวบ้านฟังถึงประโยชน์และการจัดตั้งบางครั้งเป็นเรื่องที่เข้าใจยากและน่าเบื่อ จึงใช้คณะลิเกป่าที่มีอยู่แล้วในตำบล เป็นคนพูด เป็นคนแสดงในเทศกาลหรืองานต่างๆ ของชุมชน รวมทั้งการส่งเสริมการเล่นกีฬาพื้นบ้าน เช่นหมากเก็บ  ชักกะเย่อ การเล่นขี่ม้าหางแดงของเด็กๆ กิจกรรมเหล่านี้สร้างความสนุกสนานและทำให้เด็กได้มารวมกลุ่มกัน

          - จัดสวัสดิการและให้กำลังใจผู้สูงอายุ ในตำบลมีผู้สูงอายุ ๗๐ ปีขึ้นจำนวน ๔๓ คน   กองทุนได้จัดของขวัญและดูแลให้กำลังใจในช่วงวันปีใหม่ วันสงกรานต์ และวันพ่อ เพราะต้องการให้เด็กและผู้สูงอายุมีความผูกพันธ์ ผู้น้อยมีความกตัญญูต่อผู้ใหญ่

         ด้านการบริหารจัดการกองทุน มีการบริหารกองทุนในรูปแบบของเครือข่าย โดยคณะทำงานทั้งหมดรวมประธาน ๑๙ คนจากตัวแทน ๙ หมู่บ้านๆละ ๒ คน และประธานที่มีการคัดเลือกอีก ๑ คน ซึ่งคณะกรรมการมีการประชุมทุกเดือน มีการทำรายงานเรื่องรายรับ-รายงาน การสรุปบทเรียนผลการจัดสวัสดิการที่มากกว่าการออมเงิน การพัฒนาสวัสดิการชุมชนในรูปแบบอื่นๆ ที่เป็นภูมิปัญญาของท้องถิ่น เพื่อการดูแลรักษาทรัพยากร ทั้งดิน น้ำ ป่า การรักษาสิ่งแวดล้อม และมีการประชุมใหญ่สมาชิกปีละ ๒ ครั้ง

       สำหรับเป้าหมายของการพัฒนากองทุนให้ยั่งยืนนอกเหนือจาการร่วมพัฒนาชุมชนในมิติอื่นๆ แล้วภายในปี ๒๕๖๐ มีเป้าหมายในการเพิ่มสมาชิกให้ได้ ๑๐๐% ของประชากรในเทศบาลตำบลหนองพ้อ

       ด้านเงินกองทุนสะสมจำนวน  ๘,๐๐๕,๑๖๕ บาท มาจากเงินออมของสมาชิก ๓,๙๘๙,๘๑๕ บาท  เงินสมทบจากรัฐบาล ๓,๘๖๕,๓๕๐ บาท   เงินบริจาค ๑๔๐,๐๐๐ บาท  การสนับสนุนจากเทศบาล ๑๐,๐๐๐ บาท  และสำหรับบุคคลในตำบลที่มีการบริจาค ๑๐,๐๐๐ บาท  จะได้รับสวัสดิการค่าปลงศพสำหรับคนในครอบครัวรวมสามคนวงเงิน ๑๐,๐๐๐ บาท/ราย