ตำบลพิจิตร อำเภอนาหม่อมมี 6 หมู่บ้าน  มีประชากร 4,518 คน 1,337 ครัวเรือน เป็นสังคมชนบทที่ติดอยู่กับอำเภอหาดใหญ่  ผู้คนประกอบอาชีพการเกษตรเป็นส่วนใหญ่ โดยเฉพาะการทำสวนยางพารา  เพาะปลูก  มีบางส่วนที่ทำงานรับจ้าง  และค้าขาย   ปัจจุบันมีกองทุนสวัสดิการชุมชนที่มีสมาชิก1,665  คน พร้อมแผนสุขภาวะชุมชนและกองทุนกลางของตำบล

เส้นทางการพัฒนาสู่สวัสดิการชุมชน

          นายสรรเสริญบุญศรีรัตน์  ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 1 ตำบลพิจิตร  ประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนพิจิตร เล่าว่าตำบลพิจิตรนั้นมีพื้นฐานการทำกิจกรรมการรวมกลุ่มกันมานาน  โดยเฉพาะเรื่องจัดสวัสดิการชุมชนมีการทำมากว่า 35 ปีแล้ว  คือในปี พ.ศ.2521 มีกลุ่มออมทรัพย์ของหมู่กลุ่มบ้านต่างๆใน อ.นาหม่อมจำนวน 5 กลุ่มมารวมตัวกันเป็นเครือข่ายภายใต้ชื่อ “สหพันธ์ออมทรัพย์อำเภอนาหม่อม” โดยกลุ่มสมาชิกได้สมทบเงินเพื่อจัดเป็นสวัสดิการให้แก่สมาชิก ปีละ 500 บาทต่อกลุ่ม  และเพิ่มขึ้นปีละ 1,000 บาทในภายหลัง อย่างไรก็ตามเงินจำนวนนั้นยังถือว่าไม่มากเมื่อรวมกันแล้ว 5 กลุ่มก็มีเพียง 5,000 บาทต่อปี  จึงได้คิดกันต่อว่า นอกจากปันผลกำไรแล้ว ควรจัดสรรผลกำไรส่วนหนึ่งมาจัดเป็นสวัสดิการให้แก่สมาชิกด้วย จึงเริ่มมีการจัดสวัสดิการให้แก่สมาชิกตั้งแต่นั้นมา

           และในปี พ.ศ. 2547 ได้มีการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนร่วมกันนามสหกรณ์ออมทรัพย์   มีสมาชิก 129 คน มีเงินกองทุนแรกเริ่มจำนวน  4,800  บาทบริหารร่วมไปกับกลุ่มออมทรัพย์ จัดสวัสดิการชุมชน 3 ด้านคือ เกิด   เจ็บป่วย  และช่วยงานศพ

จัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลในปี 2549

              กลางปี 2549   มีการบริหารกองทุนสวัสดิการชุมชนออกมาจากกลุ่มออมทรัพย์เนื่องจากกองทุนโตขึ้น  สมาชิกเพิ่มเป็น 300  กว่าคน ในระหว่างนั้นแกนนำกองทุนฯได้เดินสายเปิดเวทีในหมู่บ้านต่างๆทั้ง 6 หมู่บ้าน เพื่อเชิญชวนเข้ามาร่วมเป็นสมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชน  รวมทั้งส่งแกนนำกองทุนไปเข้าร่วมกับเครือข่ายกองทุนสวัสดิการชุมชนอีกหลายตำบล  

จัดทำแผนสุขภาวะชุมชนสู่กองทุนกลางระดับตำบลในปี 2550

  ปี 2550 ได้มีวาระร่วมกันที่จะทำแผนสุขภาวะตำบล   ร่วมสร้างสังคมไม่ทอดทิ้งกัน มีหน่วยงานภาคีพัฒนาลงมาช่วยทำกระบวนการในชุมชน  มีการจัดทำระบบฐานข้อมูลด้านต่างๆ เพื่อใช้ในการวางแผนการพัฒนาตำบลอย่างมีส่วนร่วม และมีเรื่องสำคัญที่เป็นรูปธรรมคือการสร้างกองทุนกลางระดับตำบลเพื่อช่วยเหลือและจัดสวัสดิการให้กับชุมชนอย่างครอบคลุม   สำหรับทุกคน ทุกวัย ตั้งแต่เกิดถึงตาย รวมทั้งส่งเสริมอาชีพ  การศึกษา  สุขภาพ  และการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน และเพิ่มทุนทางสังคม เติมเต็มกลุ่มและกิจกรรมต่างๆที่ดำเนินมาอยู่แล้ว เกาะกลุ่มขับเคลื่อนไปพร้อมกันอย่างมีพลัง ไม่ว่าทางด้านภัยธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมด้านวัฒนธรรม และช่วยเหลือกรณีเกิดภัยพิบัติให้เกิดประสิทธิภาพและทันท่วงที

ที่มาของเงินกองทุนนี้มาจากการบริจาคจากกองทุนต่างๆ  เงินอุดหนุนจาก อบต.  การบริจาคทั่วไป รวมทั้งการจัดกิจกรรมต่างๆ  ซึ่งข้อมูลการดำเนินงานของกองทุนในรอบ 6 เดือนที่ผ่านมา (ตุลาคม 2556-มีนาคม 2557) กองทุนกลางฯมีรายรับจำนวน 128,660 บาท จ่ายสวัสดิการไป 4 ด้าน ประกอบด้วยการทำบุญช่วยงานศพ ศพละ 2,000 บาทจำนวน 17 ราย เป็นเงิน 34,000 บาท   จ่ายเป็นทุนการศึกษาให้กับนักเรียน ทุนละ 500 บาท จำนวน 5 คน  ทุนละ 1,000 บาท จำนวน 16 คน  ทุนละ 2,000 บาท  จำนวน 16 คน และจำนวน 3,000 บาท จำนวน 13 คน ตามลำดับชั้นการศึกษา รวม 89,500 บาท  การช่วยเหลือฝากเงินให้เด็กแรกเกิดรายละ 500 บาทรวมค่าธรรมเนียมการสมัครอีกรายละ 20 บาท จำนวน 8 ราย เป็นเงิน 4,160 บาท และช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสในชุมชน 1 รายเป็นเงิน 1,000 บาท โดยในธรรมนูญกองทุนกลางฯจะมีการสบทบจากกองทุนต่างๆ รวมทั้งงบอุดหนุนจาก อบต.ทุกปี  กองทุนนี้จึงน่าจะยั่งยืน

รูปแบบและการบริหารจัดการกองทุนสวัสดิการชุมชน

สวัสดิการชุมชนตำบลพิจิตร ดำเนินการด้วยฐานคิดวันละบาท มีคณะกรรมการกองทุนจำนวน  20  คน มีการประชุมคณะกรรมการทุกเดือนประชุมใหญ่สมาชิกและเปิดรับสมาชิกใหม่ปีละ  1  ครั้งและส่งตัวแทนเข้าร่วมการประชุมเครือข่ายระดับจังหวัดในทุกวันที่ 16 ของเดือน

ผลการดำเนินสวัสดิการชุมชน

  กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลพิจิตร  มีสมาชิกเพิ่มขึ้นทุกปี ในปัจจุบันมีสมาชิกจำนวน1,665  คน จาก  6  หมู่บ้านแต่ยังคิดเป็นเพียงแค่ 31.65 % จากประชากรทั้งหมดในตำบลจำนวน  4,518  คน

  ปัจจุบันมีเงินกองทุนสะสมรวม 2,721,539 บาท  มาจาก  3  ส่วนคือจากสมาชิกออมสัจจะลดรายจ่ายวันละ  1  บาท จำนวน 1,302,384 บาท เงินที่รัฐบาลสนับสนุนผ่านสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(พอช.) จำนวนเงิน 1,047,440  บาท เงินสมทบจาก อบต.พิจิตร จำนวน  371,715  บาท โดยในงบสมทบจากภายนอกจำนวน   1,469,155  บาทนั้นได้แยกบัญชีออกมา และได้จ่ายเป็นสวัสดิการไปแล้ว จำนวน 223,799 บาท และยังคงเหลือเงินที่สนับสนุนจากภายนอกจำนวน   1,245,365  บาท   ทำให้ปัจจุบันกองทุนฯมีเงินทุนหมุนเวียนทั้งหมดจำนวน 2,547,752  บาท

ด้านการจัดสวัสดิการชุมชนตั้งแต่ปี พ.ศ.2547 ถึงปัจจุบัน 16 มี.ค. 2557 มีการจ่ายสวัสดิการไปแล้ว 626 ราย เป็นเงิน 1,099,020 บาท คือเงินค่าคลอดบุตรจำนวน  43  รายเป็นเงิน  25,000  บาท จ่ายค่าเจ็บป่วยนอนโรงพยาบาลจำนวน  505  รายเป็นเงิน  344,400  บาทจ่ายค่าทำศพสมาชิกที่เสียชีวิตจำนวน  58  รายเป็นเงิน  563,500 บาท และจ่ายเป็นค่าสวัสดิการให้กับคนทำงานที่เสียสละมาเป็นระยะเวลานับสิบปีแล้วจำนวน  20  คนเป็นเงิน  169,120  บาท

ทิศทางการพัฒนากองทุนคือการเพิ่มสมาชิก

ผู้ใหญ่สรรเสริญ  บุญศรีรัตน์  ประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลพิจิตร  ระบุว่าทิศทางสำคัญคือการขยายสมาชิกเพิ่ม เพราะปัจจุบัน มีคนเข้าร่วม 31.65% จากประชากรทั้งหมดในตำบล    แม้ว่าจะมีกองทุนกลางของตำบลช่วยสงเคราะห์อยู่ด้วยแล้วก็ตาม   งานหลักของคณะกรรมการกองทุนสวัสดิการชุมชนงานหนึ่งที่สำคัญ ก็คือการรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ ในทุกรูปแบบ  โดยกรรมการหนึ่งคนจะพยายามชวนเชิญสมาชิกให้ได้ 50 คน ซึ่งคาดว่ากองทุนจะมีสมาชิกเพิ่มขึ้นทุกๆปี เพื่อมาสร้างกองบุญช่วยเหลือดูแลกัน

         ทางด้านนฤชา ชนะถาวร   รองนายก อบต.พิจิตร กล่าวว่าอบต.ได้สมทบเงินเข้ากองทุนสวัสดิการชุมชน โดยปีนี้ได้ระบุไว้ในข้อบัญญัติงบประมาณของตำบลประมาณ 600,000 บาท อาจต้องเลือกใช้วิธีจัดทำเป็นงบอุดหนุนกลุ่มองค์กรชุมชนที่ถูกต้องตามกฎหมาย เช่นกลุ่มที่ได้จดแจ้งกับสภาองค์กรชุมชน  รวมทั้งอาจผ่านกรรมการหมู่บ้านเป็นต้นเพื่อสนับสนุนกิจกรรมขององค์กรชุมชนในการช่วยกันสร้างชุมชนที่เข้มแข็ง  สร้างสังคมไม่ทอดทิ้งกัน

          และนี่เป็นอีกหนึ่งรูปธรรมของชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองด้านสวัสดิการชุมชนและสังคม 

ผู้ประสานงาน  นายสรรเสริญ บุญศรีรัตน์ ประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลพิจิตร  44 หมู่ 1 ตำบลพิจิตร อ.นาหม่อม จ.สงขลา 90310 โทร.093-7390370