บ้านกว่าหมื่นหลังได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหว
เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๕๗ ที่ผ่านมาเกิดแผ่นดินไหวขนาด ๖.๓ ริคเตอร์ในหลายอำเภอของจังหวัดเชียงรายและมีผลกระทบไปยังหลายจังหวัดในภาคเหนือ เฉพาะจังหวัดเชียงรายมีผลกระทบกับอาคารบ้านเรือนใน ๕๐ ตำบล ๖๐๙ หมู่บ้าน จำนวน ๑๑,๑๗๓ หลัง โดยแบ่งเป็นสามกลุ่มตามระดับความเสียหายคือกลุ่มแดง เสียหายหนัก บางหลังต้องสร้างใหม่ กลุ่มเหลืองเสียหายบางส่วนและกลุ่มเขียวเสียหายเล็กน้อย บ้านที่เสียหายในกลุ่มแดงมีประมาณ ๕๐๐ หลัง นอกจากนั้นยังมีวัดเสียหาย ๑๔๗ แห่ง โรงเรียนและสถานศึกษาอื่น ๑๒๒ แห่ง และถนน ระบบสาธารณูปโภคอื่นๆจำนวนมาก
การขับเคลื่อนงานฟื้นฟูของขบวนชุมชนและประชาสังคม
เครือข่ายสภาองค์กรชุมชนจังหวัดเชียงรายซึ่งมีสมาชิก ๓๖ สภา สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนและเครือข่ายประชาสังคมในนาม “เครือข่ายการจัดการภัยพิบัติภาคประชาชน จังหวัดเชียงราย” ได้ร่วมกันทำงานฟื้นฟูชุมชนทางด้านต่างๆ ตั้งแต่หลังเกิดเหตุเป็นต้นมา โดยเครือข่ายฯเน้นการการซ่อมสร้างอาคารสาธารณะ(โรงเรียนฯลฯ) ส่วนขบวนชุมชนและพอช.เน้นการวางแผนฟื้นฟูของตำบลและการซ่อมสร้างบ้านเรือนที่พังเสียหาย
เครือข่ายสภาองค์กรชุมชนจ.เชียงรายร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนได้เริ่มทำงานมาตั้งแต่หลังเกิดเหตุการณ์ โดยสำรวจข้อมูลความเสียหายต่างๆ โดยมีเป้าหมายว่าทำอย่างไรให้องค์กรชุมชนในพื้นที่ภัยพิบัติสามารถลุกขึ้นมาจัดการฟื้นฟูชุมชนให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ กระบวนการทำงานคือการเชิญชวนผู้นำชุมชน ผู้เดือดร้อนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในตำบลประชุม วางแผนฟื้นฟูชุมชนทั้งในระยะสั้น ระยะยาว มีเป้าหมายที่จะทำงาน ๒๐ ตำบลที่มีความเสียหายมาก โดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนได้อนุมัติงบประมาณสำหรับการดำเนินการดังกล่าวเป็นจำนวนเงิน ๗ ล้านบาท
สนับสนุนแผนฟื้นฟู ๕ ตำบลแรก ๑.๑ ล้านบาท
เมื่อวันที่ ๑๖ มิถุนายน ที่ผ่านมา หลังจากการดำเนินการจัดเวทีตำบล สำรวจข้อมูลความเสียหายรายหลัง ประชาคมจัดลำดับผู้เดือดร้อนที่จะซ่อมสร้างบ้าน ได้มีการนำเสนอแผนงานของ ๕ ตำบล คือตำบลวาวี ต.แม่สรวย ต.แม่พริก (อ.แม่สรวย) ต.โป่งแพร่ (อ.แม่ลาว) ต.ป่าหุ่ง (อ.พาน) รวมบ้านที่ต้องการซ่อมสร้าง ๒,๒๒๙ หลัง งบประมาณที่จะซ่อมสร้าง ๑๖,๗๐๗,๕๖๘บาท ได้รับงบประมาณจากหน่วยงานต่างๆเช่น กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณะภัย กระทรวงการพัฒนาสังคมฯ ธกส. ฯลฯ รวม ๓,๕๗๗,๒๘๘ บาท (ร้อยละ ๒๑) ต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติมจำนวน ๑๓,๑๓๐,๒๘๐ บาท สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนได้อนุมัติงบประมาณสนับสนุนตำบลละ ๒๒๐,๐๐๐ บาท รวมเป็นเงิน ๑,๑๐๐,๐๐๐ บาท ทางอบต.และเทศบาลที่เกี่ยวข้องจะสนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติมอีกจำนวนหนึ่ง ที่เหลือจึงขอการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก
ช่วยคนด้อยโอกาสก่อนแล้วตั้งกองทุนภัยพิบัติทุกตำบล
เพื่อให้การช่วยเหลือเยียวยาผู้ประสบภัยมีความยั่งยืน คณะทำงานทุกตำบลที่เสนอแผนการฟื้นฟูมีแผนการจัดตั้งกองทุนภัยพิบัติตำบล โดยเริ่มจากเงินสนับสนุนในครั้งนี้ โดยจะแบ่งการช่วยเหลือสมาชิกในชุมชนเป็นสามกลุ่ม กลุ่มแรกเป็นคนด้อยโอกาสที่เวทีประชาคมตกลงจะให้การช่วยเหลือเต็ม ๑๐๐% ไม่ต้องคืนเงิน เช่น คนพิการ คนชราที่ไม่มีใครดูแล คนยากจน ฯลฯ กลุ่มที่สองพอช่วยเหลือตนเองได้ กองทุนช่วยร้อยละ ๕๐ อีกร้อยละ ๕๐ ของเงินช่วยเหลือต้องคืนกองทุน เช่นซ่อมสร้าง ๒๐,๐๐๐ บาท กองทุนจะช่วย ๑๐,๐๐๐ บาท อีก ๑๐,๐๐๐ บาท จะต้องทะยอยคืนกองทุนภายในระยะเวลาที่เหมาะสม กลุ่มที่สามช่วยเหลือตนเองได้ กองทุนจะให้ยืมเงินซ่อมสร้างบ้านโดยไม่มีดอกเบี้ย แต่ต้องคืนเงินกลับกองทุนทั้งหมด ชุมชนจะช่วยเหลือเรื่องแรงงานก่อสร้างบางส่วน
การซ่อมสร้างบ้านจะมีการสำรวจรายละเอียดรายหลังว่าต้องใช้งบประมาณเท่าไหร่ วัสดุอุปกรณ์อะไร เท่าไหร่ หักด้วยเงินที่ได้รับจากแหล่งอื่นแล้ว จึงเป็นเงินคงเหลือที่กองทุนจะช่วยตามหลักเกณฑ์ข้างต้น การซ่อมสร้างจะเน้นการใช้แรงงานในชุมชนช่วยเหลือกัน ประกอบกับการช่วยเหลือจากภายนอก ดำเนินการร่วมกันทั้งชุมชนให้ได้บ้าน ไม่ใช่การแจกเงินรายบุคคล
ในระยะต่อไป กองทุนภัยพิบัติตำบลจะมีการระดมทุนทั้งภายใน ภายนอกเพื่อสร้างความมั่นคง ให้สามารถช่วยเหลือผู้ประสบภัยอื่นๆได้ในระยะยาว เช่น การขอเงินบริจาคจากงานศพ ทอดผ้าป่า ฯลฯ
แผนงานต่อไป ขับเคลื่อน ๒๐ ตำบล
ตั้งแต่วันที่ ๒๓ มิถุนายน เป็นต้นไปจะมีงานขับเคลื่อนในสองลักษณะคือ จะเริ่มการอบรมช่าง การซ่อมสร้างใน ๕ ตำบลที่ได้รับการอนุมัติงบประมาณสนับสนุนแล้ว และจะมีการจัดเวทีวางแผน สำรวจข้อมูล เวทีประชาคมจัดลำดับผู้เดือดร้อน พร้อมกัน ๑๕ ตำบล ใช้เวลาประมาณหนึ่งสัปดาห์ แล้วจะมานำเสนอแผนในวันที่ ๓๐ มิถุนายน ถ้างบประมาณสนับสนุนไม่เพียงพอก็จะระดมทุนกับหน่วยงานภายนอกอื่นๆต่อไป การซ่อมสร้างบ้านใน ๒๐ ตำบลจะดำเนินการในเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม ๒๕๕๗
เครือข่ายชุมชนช่วยชุมชน
จากเหตุภัยพิบัติในช่วงสิบปีที่ผ่านมาตั้งแต่สึนามิในปี ๒๕๔๗ น้ำท่วมหลายครั้งในทุกภูมิภาคจนถึงครั้งล่าสุดท่วมกรุงเทพและภาคกลางปี ๒๕๕๔ ดินโคลนถล่ม พายุ ฯลฯ เครือข่ายองค์กรชุมชนทั่วประเทศได้จัดเตรียมตนเองเพื่อรับมือภัยพิบัติตามแนวคิด ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง ภัยพิบัติแต่ละครั้งก็จะได้รับการช่วยเหลือจากหน่วยงานและเพื่อนในที่อื่นๆ ภัยพิบัติแผ่นดินไหวครั้งนี้เครือข่ายบ้านมั่นคง ส่งช่างชุมชนไปร่วมทำงานสำรวจข้อมูล เครือข่ายการจัดการที่ดินประกาศระดมทุนจากสมาชิกตำบลละ ๑,๐๐๐ บาท เครือข่ายสวัสดิการชุมชนและเครือข่ายอื่นๆในระดับจังหวัด ระดับภาคกำลังส่งข่าวระดมทุนจากสมาชิกมาช่วยชาวเชียงราย
ผู้สนใจช่วยเหลือผู้ประสบภัยแผ่นดินไหวเชียงราย สามารถส่งเงินบริจาคมายังบัญชีของคณะอนุกรรมการประสานงานองค์กรชุมชนภาคเหนือ
ชื่อบัญชี โครงการฟื้นฟูภัยพิบัติแผ่นดินไหว จังหวัดเชียงราย
ธนาคาร กรุงไทย สาขาท่าแพ หมายเลขบัญชี ๕๐๑-๐-๔๓๖๕๘-๒
หรือจะมาร่วมทำงานอาสาสมัครในช่วงเวลาที่กำหนด สมทบวัสดุอุปกรณ์ก่อสร้าง ฯลฯ
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่
สำนักงานภาคเหนือตอนบน สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน โทร.๐๕๓๓๐๖๗๒๓-๔ ต่อ ๒๑
คุณภานิชา (เบน) ๐๘๑-๘๘๗๗๖๕๑ คุณสิโรชิน (จิ๊บ) ๐๘๑-๓๗๖๘๕๓๑
