เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2557  เครือข่ายคนรักจังสตูล ที่ประกอบด้วยภาคีเครือข่าย ทั้งภาคประชาชน ภาคประชาสังคมและหน่วยงานภาครัฐ   28  องค์กร  ร่วมจัดงาน สมัชชาคนสตูลครั้งที่ 3  “เดินหน้าปฏิรูป สู่การจัดการตนเองอย่างสมานฉันท์”  ณ โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ ต.เกตรี อ.เมือง จ.สตูล โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล นายวีรนันท์ เพ็งจันทร์ เป็นประธานกล่าวเปิดงาน  พร้อมผู้ร่วมงานจากตัวแทนเครือข่ายองค์กรชุมชน ราชการ นักวิชาการ นักพัฒนาและภาคประชาสังคมกว่า 1,000 คน  โดยได้ร่วมประกาศเจตนารมณ์เดินหน้าปฏิรูป  ที่ให้ความสำคัญกับการการพัฒนาบนฐานทรัพยากรที่มีอยู่ในจังหวัด

         นายวีรนันท์ เพ็งจันทร์รองผู้ว่าราชการจังหวัดสตูลกล่าวว่า  สามัญชนคือผู้แบกรับภารกิจทางประวัติศาสตร์ เพื่อขับเคลื่อนงานประเด็นสาธารณะที่จะนำไปสู่การจัดการตนเอง อย่างสมานฉันท์ของคนสตูล

ภายในงานมีการเสวนาพื้นที่รูปธรรมจัดการตนเอง เพื่อพัฒนาและเติมเต็มข้อเสนอเพื่อการปฏิรูป โดยมีบุคคลสำคัญซึ่งเป็นตัวแทนจากพื้นที่ตำบลจัดการตนเองและประเด็นสาธารณะของจังหวัดสตูล ร่วมเสวนา อาทิ คือตำบลเกตรี โดยอตินันท์ สาดีน   ตำบลนาทอนโดยนายสมยศ ฤทธิ์ธรรมนาท นายกอบต.นาทอน ตำบลปากน้ำโดยนายฮุดดีน อุสมา ตำบลขอนคลานโดยนายอับดุลรอซัก เหมวัง ตำบลละงูโดยนายอารีย์ เต็งหวัง  ประเด็นการท่องเที่ยวชุมชนโดยนายยูหนา หลงหมัน ประเด็นการคุ้มครองผู้บริโภคโดยนายนราธร พินิจเสถียร    ประเด็นประมงและทรัพยากรธรรมชาติโดยนายสมบูรณ์ คำแหง ประเด็นสวัสดิการชุมชน โดยนายสุธา อินทร์ยอด  พร้อมกับมีการเสนอแนะแนวทางส่งเสริมตำบลการจัดการตนเอง และประเด็นสาธารณะดังกล่าว

ทั้งนี้วิทยากรที่ร่วมเสวนาคาดหวังให้ประชาชนในทุกตำบลของจังหวัดสตูล มีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนของตนเอง เนื่องจากเป็นประชาชนในพื้นที่ซึ่งรู้เรื่องภายในชุมชนมากที่สุด โดยในงานสมัชชาคนสตูลครั้งที่ 3 นี้ มีข้อเสนอเพื่อการปฏิรูปใน 8 ประเด็นสำคัญ คือการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน  การจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง  การคุ้มครองผู้บริโภคและความปลอดภัยทางอาหาร  การพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืน  การสนับสนุนสวัสดิการชุมชน การพัฒนาระบบดูแลคนพิการ การสนับสนุนพื้นที่ตำบลจัดการตนเอง และการจัดการอาหารสิ่งของสำหรับพระ  โดยมีตัวอย่างข้อเสนอในแต่ละประเด็นที่น่าสนใจดังนี้

    การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน   มีข้อเสนอให้สนับสนุนการท่องเที่ยวโดยชุมชน ภายใต้กรอบความต้องการหรือแผนงานร่วมระหว่างเครือข่ายชุมชนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  การผลักดันแผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวโดยชุมชนสู่แผนนโยบายระดับจังหวัด  และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยว  ควรววิเคราะห์การจัดการตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนอย่างแท้จริง

   การจัดทรัพยากรทางทะเล  และประมงชายฝั่ง มีข้อเสนอให้ทรัพยากรทะเลและชายฝั่ง เป็นทรัพย์สินส่วนรวมที่ทุกคนสามารถใช้ประโยชน์ได้   โดยไม่สร้างความเสียหายหรือผลกระทบที่เลวร้ายให้กับชุมชน หรือทำลายภาพลักษณ์ที่สำคัญของสตูล  การบริหารจัดการทะเลและชายฝั่ง  ต้องอยู่ภายใต้กระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนอย่างเหมาะสมเท่าเทียม  และทะเลและชายฝั่งเป็นแหล่งทรัพยากรที่สำคัญของจังหวัดสตูล  และเป็นทรัพย์สินที่ใช้ประโยชน์ร่วมกันทั้งการประมง การท่องเที่ยว และนันทนาการ ซึ่งสร้างมูลค่ามหาศาลให้ประชาชนโดยทั่วไป   หากจะมีการปรับเปลี่ยนสภาพ หรือกิจกรรมจากโครงการใดๆ ที่จะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อชุมชน หรือภาพรวมของทะเลและชายฝั่งจังหวัดสตูล ถือว่ากระทำมิได้

   การจัดการด้านเกษตรกรรม  มีข้อเสนอให้มีการส่งเสริมให้ความรู้แก่เกษตรกรเพื่อลดต้นทุนการผลิต  การรณรงค์เกษตรปลอดภัย อาหารสุขภาพ  การส่งเสริมและพัฒนาตลาดสีเขียว และตลาดฮาลาล  เพื่อเป็นทั้งเป้าหมายและกระบวนการในการขับเคลื่อนเกษตรกรรมยั่งยืน  การส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการตั้งกองทุนเกษตรและอาหารสุขภาพจังหวัดสตูลเป็นต้น

    โดยในช่วงท้ายของงานฯ  ได้มีการประกาศเจตนารมณ์ร่วมกันของผู้เข้าร่วมงานดังนี้

 คำประกาศเจตนารมณ์สมัชชาคนสตูล ครั้งที่ 3/2557

ด้วยเจตจำนงค์ของการประชุมสมัชชาคนสตูล ครั้งที่ 3 ว่าด้วย “การเดินหน้าปฏิรูปสู่การจัดการ ตนเองอย่างสมานฉันท์” เรามีผู้เข้าร่วมทั้งสิ้น 1,121 คน  มีองค์กรภาคีร่วมงาน ประกอบด้วย องค์กรประชาชนสาขาต่างๆ องค์กรปกครองส่วนจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานราชการ องค์กรพัฒนาเอกชน โรงพยาบาลประจำอำเภอทุกอำเภอ เครือข่ายอาสาสมัคร สาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เครือข่ายเยาวชน คณะกรรมการอิสลาม ประจำจังหวัด  รวม 41 องค์กร/หน่วยงาน  มีการประชุม หารือร่วมกันจำนวน 15 ประเด็น  

การประชุมครั้งนี้ ได้ทำให้พวกเราตระหนักว่าคนสตูลหรือประชาชนในท้องถิ่นใดๆ ต่างมีสิทธิ อันชอบธรรม อย่างเต็มที่ ในการ คิดค้น ร่วมมือ พัฒนาและจัดการตนเอง การประชุมครั้งนี้ ได้ตอกย้ำความเชื่อของเราว่า การพัฒนาสตูลและพื้นที่ท้องถิ่นใดๆ ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมมีความเข้มแข็ง ยั่งยืน และสมดุลนั้น จำเป็นต้องเรียนรู้ จากรากฐาน ประวัติศาสตร์ของสังคม ต้องตระหนักถึงทุนที่ท้องถิ่นนั้นๆมีอยู่ ต้องตระหนักถึง ศักยภาพของพื้นที่ ศักยภาพของผู้คนอย่างแท้จริง

นอกจากนั้น สมัชชาคนสตูลครั้งที่ 3 นี้ ได้ทำให้เราเห็นสิ่งที่เราได้ดำเนินการกันมาชัดเจนมากขึ้น และยิ่งเชื่อมั่นว่า จังหวัดสตูลมีทุนและศักยภาพทางทรัพยากรธรรมชาติ บุคคล สังคมวัฒนธรรม ที่สามารถพัฒนาให้เติบโตได้อย่างเข้มแข็งในอนาคตได้ หากมีทิศทางการพัฒนาที่ถูกต้อง และยืนบน ฐานผลประโยชน์ของคนท้องถิ่นเป็นหลัก

สมัชชาคนสตูลครั้งที่ 3 เราได้มีฉันทามติรับรอง ว่า ฐานทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง ฐานทรัพยากรธรรมชาติที่ดินและการเกษตรในจังหวัดสตูล มีศักยภาพพอที่ จะเป็นแหล่งสร้าง “ความมั่นคงทางอาหาร” เป็นทั้งแหล่งรายได้ แหล่งเศรษฐกิจและมีหลักประกัน ความปลอดภัย ในการผลิตและบริโภคอาหารได้อย่างมั่นคง  / รับรองว่ายุทธศาสตร์การจัดการท่องเที่ยว โดยชุมชน เป็นแนวทางที่ภาคส่วนต่างๆต้องให้การหนุนเสริมให้ชัดเจน มากยิ่งขึ้น /รับรองว่าทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับประเด็นสมัชชาสุขภาพ ในประเด็นคนสตูลลดเสี่ยงความดันเบาหวาน, คนสตูลไม่กินหวาน, การดูแลสุขภาพเบื้องต้น การจัดการอาหารและสิ่งของ (สังฆทาน)ถวายพระ, การเข้าถึงสิทธิด้านสวัสดิการสังคมของเด็กและเยาวชน ผู้ด้อยโอกาส คนพิการ และผู้สูงอายุจังหวัดสตูล จะบูรณาการการทำงานอย่างมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน

สมัชชาคนสตูลครั้งที่ 3 เราได้ฉันทามติ เรียกร้องให้ ให้ท้องที่ ท้องถิ่น องค์กร หน่วยงาน ทั้งรัฐและเอกชน ควรให้ความร่วมมือและหนุนเสริม การดำเนินงานของ กองทุนสวัสดิการ ชุมชนทั้งระดับตำบลและระดับจังหวัด / หนุนเสริมและรณรงค์เรื่อง สิทธิประโยชน์ ของคนพิการ เพื่อให้คนพิการรับรู้ และเข้าถึงสิทธิ ตลอดจนพัฒนาองค์กร คนพิการในพื้นที่ / สนับสนุนกองทุน หลักประกันสุขภาพระดับตำบล  และเร่งจัดตั้งกลไก คณะทำงานคุ้มครองผู้บริโภคระดับตำบล ให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ / หนุนเสริม และสร้างการเรียนรู้ แก่กลุ่มองค์กรชุมชนด้านต่างๆในชุมชนและ สภาองค์กรชุมชนตำบลอย่างเป็นระบบ / เรียกร้องให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับการงานด้านสุขภาพ  นำมติข้อเสนอสมัชชาสุขภาพเสนอเป็นนโยบายระดับจังหวัด

สมัชชาคนสตูลครั้งที่ 3 เรามีข้อกังวลร่วมกันว่า การกำหนดแผนพัฒนาโดยรัฐ และหน่วยงานเพียงฝ่ายเดียวอาจไม่สอดคล้องกับทิศทางและศักยภาพของพื้นที่จริง และจะนำไปสู่การบ่อนทำลายต้นทุนทางทรัพยากร และศักยภาพทางเศรษฐกิจ ตลอดจนนำไปสู่ การล่มสลายทางวิถีชีวิตวัฒนธรรมของคนอิสลาม, คนพุทธ, คนจีนและอื่นๆ ในพื้นที่อย่างประเมินค่าไม่ได้

หลังการเปลี่ยนแปลงอำนาจการปกครอง เราทราบว่า รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว ได้กำหนดให้มี คณะกรรมการปฏิรูปแห่งชาติ ทำหน้าที่ในการคิดค้น ออกแบบและเสนอ แนวทางการปฏิรูป ประเทศไทยมิติต่างๆ โดยมีกลไกและตัวแทน จากพื้นที่และสาขาอาชีพต่างๆ แต่อย่างไรก็ตาม เราเชื่อว่ากระบวนการทำงานของสมัชชาคนสตูล ถือเป็นช่องทางหนึ่ง ที่จะหนุนเสริมและ เป็นรากฐานในการปฏิรูปประเทศ ได้อย่างเข้มแข็ง และสามารถเป็นข้อเสนอ สู่การปฏิรูป ประเทศอย่างสมานฉันท์ได้ เราจึงหวังว่าข้อเสนอ ของสมัชชาคนสตูลในครั้งนี้ จะเป็นหนึ่งในเสียงของการปฏิรูปประเทศไทย.

เราทราบดีว่า ภาคีสมัชชาคนสตูลยังมีอุปสรรคและสิ่งที่ต้องปรับปรุงเรียนรู้เพิ่มเติมอีกมากมาย ในวันนี้ เราขอประกาศว่า เราทั้งหลาย จะยังร่วมมือกันอย่างแข็งขัน ทำงานอย่างจริงจัง ตามมติที่ได้ประกาศรับรองไว้ เราขอรับรองเอกสารประกอบการสมัชชาแต่ละประเด็นว่า เป็นมติของพวกเราร่วมกัน และคาดหวังว่าจะได้รับสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ เพื่อทำให้ แนวทาง การพัฒนา ของเราบรรลุผลตามสมควร

เราขอให้สัญญาต่อกันว่า จะตั้งใจคิดค้นงานใหม่ๆ ให้การหนุนช่วยกันและกัน เพื่อสร้างสตูลน่าอยู่ และเราจะกลับมาพบกันใหม่อีกครั้งใน “สมัชชาคนสตูล ครั้งที่ 4”

วันที่ 11 กันยายน 2557   ณ โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 42