พังงาจังหวัดเล็กๆเมืองในหุบเขา มีพื้นที่การปกครอง  8 อำเภอ 51 พื้นที่ ( เทศบาลตำบลและเทศบาลเมือง 13 พื้นที่ อบต. 38  ตำบล)    เป็นจังหวัดที่ศูนย์เครือข่ายวิชาการเพื่อสังเกตการณ์และวิจัยความสุขชุมชน มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ ได้เปิดเผยผลวิจัยในปี 2556  เรื่อง“ผลการจัดอันดับจังหวัดแห่งความสุขของประเทศไทย”ว่า เป็นจังหวัดที่ประชาชนอยู่แล้วมีความสุขมากที่สุดเป็นอันดับสองของประเทศรองจากแม่ฮ่องสอน

             และ ในท่ามกลางกระแสการปฏิประเทศไทยซึ่งข้อเสนอของเครือข่ายองค์กรชุมชนในทุกภูมิภาค  ได้ส่งเสียงการการเพิ่มอำนาจของประชาชนให้ปรากฎในรัฐธรรมนูญ  เป็นอำนาจที่  4 ที่เพิ่มจากอำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร อำนาจตุลาการ  รูปธรรมคือสมัชชาสภาพลเมืองตำบลและจังหวัด  และการปฏิรูปต้องกระจายอำนาจสู่ชุมชนท้องถิ่น  

             ข้อเสนอของภาคประชาชนไม่ใช่เรื่องใหม่เสียทีเดียวสำหรับจังหวัดพังงา  ที่มีกระบวนการของภาคประชาชนซึ่งทำงานพัฒนามากว่า 20  ปี  และหลังเหตุการณ์สึนามิ มีหน่วยงานและองค์กรต่างๆเข้ามาสนับสนุนการทำงานพัฒนาของกลุ่มเครือข่ายองค์กรชุนในจังหวัดพังงามากขึ้น  มีเป้าหมายสวยงามคือชุมชนเข้มแข็ง 

เครือข่ายองค์กรชุมชนกับงานพัฒนาในจังหวัดพังงา

             ในระหว่างปี 2544  -ปัจจุบัน   มีการทำงานของเครือข่ายองค์กรชุมชนในพื้นที่ 50 ตำบล  ประกอบด้วยงานสำคัญได้แก่  กองทุนสวัสดิการชุมชนในพื้นที่  50 ตำบล  สภาองค์กรชุมชน  40 ตำบล   งานแก้ปัญหาที่ดินทำกินของชุมชนในชนบท 10 พื้นที่  งานจัดการภัยพิบัติโดยชุมชน   19 พื้นที่ งานแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยภายใต้โครงการบ้านมั่นคง   7 พื้นที่ ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนการพัฒนาของชุมชน    8 พื้นที่  งานจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม    6 พื้นที่  งานจัดการเรืองสุขภาพ-สุขภาวะของชุมชน ฯลฯ   โดยมีกลุ่มเครือข่ายองค์กรชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมกว่า....องค์กรกว่า...คน  รวมทั้งการสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย  ภายในจังหวัดได้แก่ผู้ว่าราชการจังหวัด  พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์  หอการค้า ท้องถิ่น ท้องที่ สื่อมวลชนและหน่วยงานสนับสนุนจากส่วนกลางได้แก่ พอช./สปสช./ สสส./ มูลนิธิชุมชนไท/สพม./สช. /สสท./ศพส.33/ท้องถิ่น/มูลนิธิเสถียรโกเสฐ

จุดเริ่มต้นของพังงาแห่งความสุข  สู่ธรรมนูญตำบลแห่งความสุข

           ในปี 2554 - 2555  กลุ่มเครือข่ายองค์กรชุมชนหรือขบวนงานพัฒนาของภาคประชาชน  มีการประสานงานและร่วมมือกันมากขึ้นจากที่ต่างคนต่างทำ   ได้หันหน้ามาร่วมกันวางยุทธศาสตร์ของภาคประชาชนระดับจังหวัด  คือ “พังงาแห่งความสุข”    ด้วยการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานพัฒนาทั้งภาครัฐ/เอกชน หอการค้า นักวิชาการ ภาคประชาสังคม และหน่วยราชการในจังหวัด

             รวมทั้งโครงการรัฐร่วมราษฎร์ที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากผู้ว่าราชการจังหวัดพังงาในปี 2556-2557   เป็นเครื่องมือสำคัญของการขับเคลื่อนพังงาแห่งความสุข   ที่ต่อยอดงานพัฒนาของภาคประชาชนซึ่งได้ดำเนินการมาแล้วกว่าสิบปี   ด้วยการสร้างความพื้นที่รูปธรรมให้เข้มแข็งในพื้นที่ 8 ตำบล 8  อำเภอ และรูปธรรมบ้านแห่งความสุข 400 ครัวเรือน  ในปี 2556  และในปี 2557 ได้ขยายพื้นที่รูปธรรมแห่งความสุขในอีก 8 ตำบล    ด้วยการยกระดับงานพัฒนา  สู่การกำหนดกติกาว่าด้วยความสุขของคนในตำบล  หรือธรรมนูญตำบลแห่งความสุข  ที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่    ในส่วนของขบวนองค์กรชุมชนในระดับจังหวัด  ได้ร่างธรรมนูญพังงาแห่งความสุขเป็นร่างแรกในปี 2556 

สมัชชาพังงาแห่งความสุข สู่พื้นที่กลางและสภาพลเมือง

            จากการทำงานพัฒนาของภาคประชาชนในจังหวัดพังงา ที่ร่วมขับเคลื่อนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข  รวมทั้งการดำเนินโครงการรัฐร่วมราษฎร์  จึงเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เกิดพื้นที่กลาง และเชื่อมโยงเป็นคณะทำงานสมัชชาในระดับจังหวัด ซึ่งประกอบด้วยภาคประชาชน คือเครือข่ายองค์กรชุมชนอาทิ เครือข่ายการจัดการภัยพิบัติ  เครือข่ายที่ดินทำกิน เครือข่ายสวัสดิการชุมชน  เครือข่ายที่อยู่อาศัย   เครือข่ายเด็กและเยาวชน  เครือข่ายกลุ่มชาติพันธ์  ภาคราชการ  ภาคประชาสังคม นักวิชาการ  หอการค้า และหน่วยงานสนับสนุน  รวมแล้วจำนวน 47 องค์กร   ได้ร่วมกันจัดงานสมัชชาพังงาแห่งความสุขในปี 2556 -2557

กระบวนการทำงานของสภาพลเมืองจ.หวัดพังงา 

          เวทีสภาพลเมืองพังงาแห่งความสุข พัฒนามาจากเวทีสภาองค์กรชุมชน กับสมัชชาสุขภาพจังหวัดพังงารวมกัน และเพิ่มเติมภาคีในจังหวัดอีก ๔๗ องค์กร เข้าร่วมในนามสมาชิกสภาพลเมืองพังงา ซึ่งบทบาทหลัก คือเป็นพื้นที่กลางของคนพังงา ที่จะวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหา หรือการพัฒนาในพังงาที่สอดคล้องกับคนพังงา  และหากมีข้อสรุป หรือมีมติใดๆที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงาน สภาพลเมืองพังงาก็จะออกหนังสือไปถึงหน่วยงานนั้นๆ ให้ดำเนินการตามความเห็นของสภาพลเมืองต่อไป

          สภาพลเมืองพังงา คือจุดก่อเกิดจากกระบวนการพังงาแห่งความสุข ที่ลงไปสร้างกระบวนการในพื้นที่ ทำให้พัฒนากระบวนการเรียนรู้ไปพร้อมกันของแกนนำในระดับตำบล  ยกระดับเข้าสู่เวทีกลางของจังหวัดในฐานะสมาชิกสภาพลเมืองพังงา  การลงปฏิบัติการในระดับพื้นที่อย่างเหมาะสมลงตัว และมีทรัพยากรสนับสนุนอย่างเพียงพอ จะสามารถขยายพื้นที่ตำบลสภาองค์กรชุมชนให้เกิดการเรียนรู้ได้เพิ่มขึ้นอีกในอนาคต ซึ่งการทำซ้ำๆจะเป็นการเรียนรู้ไปพร้อมกัน ทั้งคณะทำงานและแกนนำพื้นที่

แผนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข  3  ปี (2556-2558)

               คณะทำงานขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ได้วางแผนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุขเป็นแผนสามปี 2556-2558   ภายใต้วิสัยทัศน์ ”เครือข่ายร่วมใจ ใช้กลไกสภา เชื่อมโยงและพัฒนา จังหวัดพังงาแห่งความสุข”   ทั้งนี้มีสภาพลเมืองจังหวัดพังงาที่ประกอบด้วยภาคีเครือข่ายจำนวน 47 องค์กร  ซึ่งมาจากเครือข่ายองค์กรชุมชน  หน่วยราชการ ภาคประชาสังคม หอการค้า นักวิชาการ ท้องถิ่น ท้องที่ และหน่วยงานพัฒนาที่เป็นภาคีสนับสนุน  เป็นผู้ขับเคลื่อนงานแผนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข

งานสำคัญที่ขับเคลื่อนภายใต้ยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข  (2556-2558)

ตัวชี้วัดการจัดการตนเองระดับจังหวัด

-           ปี 2556  เป็นปีแห่งการสื่อสารเพื่อพัฒนาเป้าหมายและทิศทางร่วม การประสานทุนทั้งภายในและภายนอก  การพัฒนากลไกการขับเคลื่อน  การปฏิบัติการในพื้นที่รูปธรรมตำบล  การพัฒนานโยบายและการรับรองนโยบาย “พังงาแห่งความสุข” โดยมีตัวชี้วัดสำคัญคือ 1. มีมตินโยบายสาธารณะพร้อมการขับเคลื่อนในสามเรื่องโดยใช้พื้นที่เป็นตัวตั้ง ใน 1 อำเภอ 1 ตำบล  โดยใช้สภาองค์กรชุมชนเป็นกลไกเชื่อมโยง และกระบวนการสมัชชาเป็นเครื่องมือ 2.มีระบบการทำงานขององค์กรเครือข่ายทั้งด้านยุทธศาสตร์ การปฏิบัติการ และการติดตามรายงานผล 3.มีพื้นที่กลางของขบวนองค์กรชุมชนและเครือข่าย ที่สามารถคิดค้นและกำหนดยุทธศาสตร์ร่วมกัน 4.มีการผนึกกำลังจากภาคีที่หลากหลาย ร่วมขับเคลื่อนการการพัฒนาสู่เป้าหมาย “พังงาแห่งความสุข)

-          ปี 2557  เป็นปีแห่งการสร้างรูปธรรมความสุขในพื้นที่เดิมและพื้นที่ขยาย  ขับเคลื่อนเรื่องการสร้างความร่วมมือ การประสานทุน ตัวชี้วัดสำคัญคือ เกิดแผนพัฒนายุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข และเกิดสภาพลเมือง

-          ปี 2558   เป็นปีแห่งการสร้างพื้นที 100 รูปธรรมแห่งความสุข  24 พื้นที่ธรรมนูญแห่งความสุขจัดการตนเอง และร่างธรรมนูญจังหวัดพังงาแห่งความสุข  ตัวชี้วัดสำคัญคือ ธรรมนูญจังหวัดพังงา  แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดพังงา

             ตัวชี้วัดการจัดการตนเองระดับพื้นที่/ประเด็น     

ผลจากการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข

1.เกิดการประสานความร่วมมือในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุขของเครือข่ายชุมชนและภาคส่วนอื่นๆจำนวน 47  องค์กร

2.เกิดพื้นที่กลางในการขับเคลื่อนงานพัฒนาแลกเปลี่ยนความรู้ ยกระดับงานพัฒนา ยกระดับความร่วมมือ เพื่อการพัฒนาความแข้มแข็งและคืนความสุขให้กับประชาชนในจังหวัดพังงา  ที่เริ่มจากขบวนองค์กรชุมชนในจังหวัด สู่คณะทำงานสมัชชาจังหวัดและสภาพลเมืองระดับจังหวัด

3.เกิดการพัฒนาพื้นที่รูปธรรมเข้มข้น 1 ตำบลใน 1 อำเภอ จำนวน 16 ตำบล    คือการส่งเสริมให้มีธรรมนูญแห่งความสุขของคนในตำบล จำนวน  8 ตำบล  ที่เป็นร่างแรกของธรรมนูญ คือ ตำบลลำภี ตำบลแม่นางขาว  ตำบลบางม่วง ตำบลเหมาะ ตำบลท่าอยู่  เทศบาลเมืองพังงา ตำบลโคกเจริญ ตำบลเกาะยาวน้อย และเกิดข้อตกลงของตำบลแห่งความสุขอีก 8 ตำบล คือตำบลรมณีย์ ตำบลบางนายสี ตำบลทุ่งมะพร้าว ตำบลตากแดด ตำบลคุระ ตำบลมะลุ่ย ตำบลคลอเคียน ตำบลเกาะยาวใหญ่