“คืนชีวิตให้สายน้ำ” กับ โครงการพลิกฟื้นคืนป่า ด้วยพระบารมี สู่ปีที่ 5 จัดขึ้นที่โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 97 (บ้านหนองบอน) อ. กระบุรี จ. ระนอง เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2551 ที่ผ่านมา โดยความร่วมมือจากเครือข่ายองค์กรชุมชนจังหวัดระนอง โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 97 กอ.รมน. และประชาชนชาวอำเภอกระบุรีกว่า 2,000 คน
ทั้งนี้เพื่อปลูกจิตสำนึกให้กับชุมชนที่อยู่ฝั่งแม่น้ำกระบุรีตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ที่มีประวัติความเป็นมาอันยาวนานเป็นสายน้ำที่กักกั้นเขตแดนแผ่นดินเพื่อนบ้านประเทศพม่าและเคยถูกสัมปทานจากนายทุน วันนี้เพื่อพลิกฟื้นผืนป่าชายเลนให้กลับมาสมบูรณ์อีกครั้ง ซึ่งจะช่วยสร้างความสมดุลให้กับระบบนิเวศวิทยา และลดภาวะโลกร้อนอีกทางหนึ่ง ปลูกฝังคนกระบุรี
หันมาใส่ใจทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
นายพรเทพ เทพสิทธิ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนไทยรัฐวิทยา 97 อ. กระบุรี จ. ระนอง กล่าวว่า 19 สายน้ำย่อยใน จ. ระนองหล่อหลอมรวมเป็นหนึ่งสายน้ำขนานนามว่า “แม่น้ำกระบุรี” ที่มีความยาวกว่า 36.8 กิโลเมตร ในอดีตมีความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำและพันธุ์พืช ผู้คนต่างทำมาหากิน มีความผูกพันกับสายน้ำ กระทั่งรัฐได้เปิดให้มีการสัมปทานป่าชายเลน แล้วตัดไม้นำไปเผาถ่าน ระเบิดหิน ที่สุดป่าชายเลนจึงเสื่อมโทรม จนเกิดการกัดเซาะของชายฝั่ง ทั้งหมดเป็นเพราะไม่มีแผนการพื้นป่าเมื่อ
การสัมปทานหมดลง
กระทั่งเกิดเครือข่ายคนรักษ์แม่น้ำกระบุรี รวมกลุ่มกันเพื่อการรวมสิทธิ์ในการเข้าไปปลูกป่า ปลูกจิตสำนึก พร้อมจัดงานสืบสานตำนานอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติขึ้นครั้งแรก ซึ่งการจัดงานครั้งนั้นเองจึงเป็นจุดประกายให้ชุมชนท้องถิ่นได้เข้ามา
มีส่วนร่วมกันในการอนุรักษ์สายน้ำ การปลูกป่าชายเลน ที่สำคัญทุกคนได้เห็นคุณค่าของวิถีชีวิตและกลับมาใช้ชีวิตแบบวิถีเดิมอันเป็นชีวิตของชาวระนองทุกคนการได้ร่วมกันส่งเสริมและใส่ใจการฟื้นป่าชายเลนให้กลับคืนมาจึงเป็นหน้าที่ของทุกคน
การปลูกป่าชายเลนเป็นกิจกรรมหนึ่งซึ่งทางโรงเรียนได้เห็นถึงความสำคัญ เพราะป่าเป็นแหล่งผลิตอาหาร แร่ธาตุที่หลากหลายที่เกิดจากการร่วงหล่นของใบไม้ เศษไม้ เกิดระบบนิเวศน์ดีขึ้น โรงเรียนจึงเป็นส่วนหนึ่งในการจัดกิจกรรมปลูกป่า เพื่อเป็นการเพิ่มต้นไม้ให้มากขึ้นและยังเป็นการช่วยลดภาระโลกร้อนได้
ไม่เพียงกิจกรรมปลูกป่าเท่านั้น โรงเรียนยังได้สร้างนักสืบสายน้ำขึ้น เพื่อเป็นอีกหลักสูตรในการเรียนเรียนรู้ว่าสายน้ำมาจากไหน เรียนรู้แบบซึมซับ เติมเต็มให้เด็กคิดเป็น ทำเป็น กล้าแสดงออก จนเกิดเป็นมัคคุเทศก์น้อย โดยเชิญครูภูมิปัญญาชาวบ้านมาเป็นผู้เติมเต็มให้เด็กมีความรู้ท้องถิ่นตนเอง สามารถแนะนำนักท่องเที่ยวที่เข้ามาเรียนรู้ ทั้งหมดเป็นการสอนนอก ห้องเรียนและเรียนรู้จากชีวิตจริงปลูกฝังจิตสำนึกเยาวชน
นางมณเฑียร ธรรมวัติ เครือข่ายแนวร่วมทฤษฎีใหม่ จังหวัดระนอง กล่าวว่า เป็นคนจังหวัดระนองโดยกำเนิด สมัยเด็กๆ ก็ช่วยพ่อแม่ออกหาปูปลา สมัยนั้นเยอะมาก จนกระทั่งมีการบุกรุกการตัดไม้ทำลายป่าชายเลน ทำให้อาหารธรรมชาติลดลงจนถึงขนาดต้องซื้อกิน อยากให้คนที่อาศัยอยู่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ได้รู้รักษ์สายน้ำและร่วมกันอนุรักษ์ ฟื้นฟูเพื่อ
เราจะได้มีอยู่มีกินกันต่อไป
การใช้กระบวนการเอาคนท้องถิ่นเป็นฐานการพัฒนาเติมเต็มให้ชุมชนมีการปล่อยปู ปล่อยปลา สร้างความยั่งยืน สร้างรายได้ เห็นการเติบโต เฝ้าระวังกันเอง โดยไม่กระทบถึงรายได้ เป็นการสร้างจิตสำนึกในการดูแล กลายเป็นขุมพลังทั้งชุมชน
โรงเรียนทหาร กอ.รมน.พราะทุกคนตระหนักดีว่าการฟื้นฟูพัฒนาชุมชนเป็นหน้าที่หลักของทุกคน
วันนี้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า พลังการมีส่วนร่วมของทุกคน เป็นการให้ชีวิตของสัตว์น้ำ สิ่งมีชีวิต สายน้ำ สร้างป่าชายเลน
ให้เป็นบ้านของสัตว์น้ำอีกทั้งยังรักษาความสมดุลของธรรมชาติให้รอดพ้นจากวิกฤติอีกครั้ง
ประพันธ์ สีดำ รายงาน





