29 พฤษภาคม 2549 (ประพันธ์ สีดำ)

แสงอาทิตย์ที่เปล่งประกายให้เห็นเป็นครั้งสุดท้าย ได้ลาท้องฟ้าและขุนเขาไปพร้อม ๆ กับแสงสว่างครั้งสุดท้าย ความหนาวเย็นเริ่มแผ่ซ่านเข้ามาแล้วปกคลุมไปตามแนวไพร ยังมีชีวิตมนุษย์กว่า 40 ครัวเรือน อยู่ท่ามกลางอ้อมกอดของขุนเขา เวลานี้ต้องตกอยู่ในห้วงแห่งความมืดมิดอันหนาวเหน็บมานานนับร้อยปี

 แต่วันนี้ชาวบ้านบ้านห้วยคุณพระ ตำบลแม่เจดีย์ใหญ่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ได้มีแสงไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ใช้ให้อยู่ได้ตามอัตถภาพ

 นายคำสุข  สุตันแก้ว  สมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านห้วยคุณพระเล่าว่า จากการสำรวจข้อมูลขอ  อบต. ในการใช้ไฟฟ้าในหมู่บ้านที่อาศัยอยู่ห่างไกล จึงรู้ว่าคนในหลายหมู่บ้านนั้นยังไม่มีไฟฟ้าใช้

 แต่การมีไฟฟ้าใช้ก็ใช่ว่าจะเกิดผลดีเสมอไป  โดยเฉพาะอย่างยิ่งหมู่บ้านในร่มป่า เพราะไม่รู้ว่าจะต้องตัดต้นไม้กันกี่ร้อยต้นจนกว่าเสาไฟฟ้าจะเข้าถึงหมู่บ้าน

 ที่น่าวิตกก็คือ จะเกิดการแข่งขันกันขึ้นภายในชุมชน เพราะสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ จะตามเข้ามา เช่น ทีวี ตู้เย็น เครื่องเสียง พัดลม ล่าสัตว์ เก็บกล้วยไม้เอาไปขาย เพราะต้องหาเงินเป็นค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือน หรือไม่ก็เป็นหนี้เป็นสินจากการยืมเงินมาซื้อสิ่งอำนวยความสะดวก

 ด้วยเหตุนี้ชาวบ้านจึงมาคิดกันว่าจะทำอย่างไรจึงจะมีแสงสว่างใช้ แต่ต้องไม่เป็นการทำลายระบบนิเวศและใช้ในช่วงเวลาที่จำเป็นเท่านั้น

 ดังนั้น โครงการหมู่บ้านพลังงานจากแสงอาทิตย์ จึงเป็นทางออกที่เหมาะสมกับวิถีของชาวบ้าน เหมาะกับสภาพพื้นที่ที่อยู่ท่ามกล่างธรรมชาติ โดยจะติดตั้งโครงยึดและแผงโซลาเซลรับแสงอาทิตย์แล้ว ส่งไปแผงรับกระแสสลับข้างบ้าน ซึ่งเป็นพลังงานที่ไม่ต้องมีเสาไฟ หรือสายที่ระโยงรยาง  พื้นที่ติดตั้งจะน้อย  และการตัดตั้งจะเลือกทิศทางที่หันหน้าไปทางแสงอาทิตย์ เพื่อให้แผงรับแสงอาทิตย์ให้มากที่สุด แล้วต่อสายไฟฟ้าระหว่างแผงไปยังตู้ควบคุม เดินสายจากตู้ควบคุมเข้าเครื่องแปลงกระแสไฟฟ้าและมิเตอร์ผลิตไฟฟ้า

 นอกจากนี้การติดตั้งแผงโซลาเซลยังมีอายุการใช้งานยาวนานกว่า 20 ปี คุ้มค่ากับราคาที่ติดตั้งซึ่งไม่แพงมากนัก และเนื่องจากเป็นอุปกรณ์ที่ติดตั้งอยู่กับที่ ทำให้ดูแลและบำรุงรักษาง่ายขึ้น จะมีเพียงการทำความสะอาดแผงที่เกิดจากฝุ่นละอองเท่านั้น

 บ้านห้วยคุณพระ จึงมีส่วนช่วยลดกระแสไฟฟ้า และช่วยลดค่าใช้จ่ายให้กับชาวบ้าน เพราะพลังงานแสงอาทิตย์ไม่สามารถใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าได้มาก ทำให้ชาวบ้านเปิดใช้ได้แต่หลอดไฟ ซึ่งไม่มากครอบครัวละ 2-3 ดวง แสงสว่างเท่านี้ไม่ทำให้สัตว์ป่าตกใจกลัว และเวลาทุ่มกว่า ๆ ก็ปิดไฟนอนกันแล้ว ค่าไฟจะตกครอบครัวละ 10 – 20 บาท

 วันนี้ชาวบ้านบ้านห้วยคุณพระได้หันมาใช้ไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ เป็นแสงสว่างที่ทำให้พวกเขามีความสุขตามสภาพ และสามารถส่องทางให้เขาก้างเดือนต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง ยังเป็นการช่วยรักษาระบบนิเวศในป่าให้คงอยู่ในสภาพเดิม ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นการอยู่ที่เกื้อกูลกันอย่างยั่งยืน