รายงานผลการดำเนินการโครงการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน
โดยชุมชนในพื้นที่  5 จังหวัดชายแดนภาคใต้

     ตามที่ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้รับมอบหมายให้ดำเนินโครงการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินโดยชุมชนท้องถิ่นเป็นหลัก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตประชาชนในระดับหมู่บ้านในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ตามแผนการพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ปี 2553 – 2555 ที่คณะรัฐมนตรีได้ให้ความเห็นชอบ เมื่อ วันที่ 7 เมษายน 2552 ต่อมา คณะรัฐมนตรีพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (รชต.) มีมติ เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2553 และ วันที่ 7 เมษายน 2553  อนุมัติเงินสำรอง (เพิ่มเติม) รวมเงินงบประมาณที่สถาบันฯ ได้รับการจัดสรรสำหรับโครงการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินโดยชุมชนท้องถิ่นเป็นหลัก ปี 53 จำนวน 1,736.41 ล้านบาท 35,210 ครัวเรือน แบ่งเป็น การแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย 1,614.91 ล้านบาท จำนวน 35,210 ครัวเรือน,การแก้ไขปัญหาที่ดินทำกิน 20 ล้านบาท จาก 20 พื้นที่ และงบพัฒนากระบวนการ งบบริหารจัดการโครงการ 101.50 ล้านบาท รวมทั้ง คณะกรรมการสถาบันได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการโครงการฯ ขึ้นมากำกับดูแลและพิจารณากลั่นกรองโครงการจากชุมชน จากนั้นปีงบประมาณ 2554 สถาบันฯ ได้รับการจัดสรรเงินงบประมาณประจำปีจากสำนักงบประมาณ วงเงิน 85.79 ล้านบาท แบ่งเป็น การแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัย 69.52 ล้านบาท,การแก้ไขปัญหาที่ดินทำกิน 12 ล้านบาท และงบบริหารเข้ากองทุน พอช. 4.27 ล้านบาท พื้นที่เป้าหมาย 30 ตำบล แบ่งเป็นการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัย 10 ตำบล 2,420 ครัวเรือน และ การแก้ไขปัญหาที่ดินทำกิน 20 ตำบล มีรายงานความก้าวหน้าดังนี้

ตารางรายงานความก้าวหน้าโครงการแก้ปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินโดยชุมชน
(5 จังหวัดชายแดนภาคใต้)   
ข้อมูล ณ วันที่ 21 มกราคม 2554

ปัญหาอุปสรรค การสร้าง,ซ่อมแซม,ต่อเติมบ้านล่าช้า เนื่องจากในช่วงเดือนกันยายน 2553 เป็นช่วงที่
พี่น้องมุสลิมถือศีลอดในเดือนรอมฎอน และต่อด้วยการเฉลิมฉลองฮารีรายอ และบางส่วนเดินทางไปแสวงบุญประกอบพิธีฮัจญ์ ในช่วงเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน 2553 ประกอบกับในเดือนแรกของปีฮิจเราะห์ศักราชตามปฏิทินอิสลามในเดือนแรกจะไม่นิยมสร้างบ้านใหม่ ต่อจากนั้นในเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2553 เกิดปัญหาวาตภัยและน้ำท่วมในจังหวัดปัตตานี,ยะลา,นราธิวาส,สงขลา และในเดือนมกราคม 2554 ยังมีฝนตกหนักและน้ำท่วมต่อในหลายพื้นที่ ไม่สะดวกในการก่อสร้างและขนส่งวัสดุทำให้เกือบทุกพื้นที่ต้องปรับแผนการก่อสร้าง/ซ่อมแซมต่อเติมบ้านใหม่ ขณะเดียวกันการบริหารโครงการเป็นการสนับสนุนงบประมาณในชุมชนโดยชุมชนมีระบบคณะกรรมการตำบล/หมู่บ้านในการบริหารเงินงบประมาณ ทำให้การจัดระบบการดำเนินโครงการมีความล่าช้า แต่ในการจัดระบบการดำเนินโครงการที่มีความล่าช้าทำให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการเงินงบประมาณของชุมชน ซึ่งทำให้เกิดการคิดเป็นระบบพี่น้องในชุมชนที่มีความช่วยเหลือซึ่งกันและกันบนพื้นฐานของความเกื้อกูลและขยายผลสู่งานพัฒนาชุมชนในด้านอื่นๆที่เห็นเป็นรูปธรรมมากกว่าการได้ “บ้าน”