ผู้แทนเครือข่ายกองทุนสวัสดิการชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกลุ่มองค์กรการเงินชุมชนในจังหวัดตราดกว่า 200 คน เข้าร่วมงาน “สมัชชาสวัสดิการสู่ความยั่งยืนคนตราด” ณ วิทยาลัยชุมชนตราด เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2555 เพื่อร่วมพบปะกับเครือข่ายกองทุนสวัสดิการชุมชนทั้ง 27 กองทุนของจังหวัด และร่วมวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน วางแผนการขับเคลื่อนงานสวัสดิการชุมชน โดยมีเป้าหมายให้เกิดการขยายตัวของกองทุนสวัสดิการชุมชน และการบูรณาการกับองค์กรการเงินและท้องถิ่นจังหวัดมากขึ้น
นายวิรัต รัตนวิจิตร ปลัดจังหวัดตราด กล่าวว่า การจัดสวัสดิการชุมชนเป็นโครงการช่วยเหลือประชาชนที่อยู่นอกระบบประกันสุขภาพให้มีหลักประกันเหมือนประชาชนส่วนใหญ่ ยิ่งเมื่อมีการสมทบจากรัฐบาลก็ยิ่งช่วยให้กองทุนมีความมั่นคงมากขึ้น ซึ่งทางท้องถิ่นยินดีที่จะให้การสนับสนุนการจัดสวัสดิการชุมชนเพราะเป็นเรื่องของปากท้องคนในชุมชนที่ส่วนท้องถิ่นต้องร่วมดูแล ฝากถึงคณะกรรมการบริหารกองทุนต้องมีคุณธรรมในการบริหาร มีความซื่อสัตย์เป็นพื้นฐาน พร้อมบริหารงานอย่างโปร่งใส มีการเคารพสิทธิซึ่งกันและกัน รวมทั้งต้องมีกฎเกณฑ์ของกองทุนสวัสดิการที่ชัดเจน ขณะที่สมาชิกก็ต้องมีระเบียบวินัยในการออมจึงจะทำให้กองทุนสวสัดิการชุมชนมีความยั่งยืน
ด้านนายสิน สื่อสวน ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน กล่าวว่า จุดประสงค์ของสวัสดิการชุมชนคือการช่วยเหลือเกื้อกูลกันภายในชุมชน แม้ว่าปัจจุบันกองทุนจะได้รับการสมทบจากรัฐบาลแต่การสมทบเป็นเรื่องของนโยบายที่อาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ดังนั้นชุมชนจะต้องมองหาวิธีการบริหารกองทุนให้มีความยั่งยืนที่นอกเหนือจากการรอให้รัฐบาลสมทบอย่างต่อเนื่อง แต่จะต้องประสานร่วมกับหน่วยงานภาคีให้ความร่วมมือสนับสนุนการจัดสวัสดิการชุมชน ด้านสมาชิกก็ต้องมีการขยายครอบคลุมคนส่วนใหญ่ของชุมชน และคณะกรรมการบริหารกองทุนต้องมีการบริหารจัดการอย่างเปิดเผย โปร่งใส จึงจะช่วยให้กองทุนสวัสดิการชุมชนเกิดความเข้มแข็ง
นายธีรพงษ์ วิชญเนตินัย รองประธานคณะกรรมการสนับสนุนการขับเคลื่อนสวัสดิการชุมชนจังหวัดตราด กล่าวว่า ปัจจุบันจังหวัดตราดมีการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ในชุมชน 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ 1.กลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์เพื่อพัฒนาคุณธรรมครบวงจรชีวิต 2.กองทุนเมตตาธรรมนำสวัสดิการภาคประชาชน ทำบุญวันละบาท 3.กองทุนสวัสดิการชุมชน ซึ่งคณะกรรมการพยายามที่จะบูรณาการทั้ง 3 กองทุนเข้าด้วยกัน เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน แต่ยังติดขัดเรื่องหลักเกณฑ์การจัดสวัสดิการที่ยังไม่สามารถหาข้อสรุปร่วมกันได้ จึงเป็นอุปสรรคอย่างหนึ่งของการขยายกองทุนสวัสดิการชุมชนในจังหวัด ขณะที่ภาพรวมจังหวัดตราดมีการจัดตั้งสวัสดิการชุมชนแล้ว 27 กองทุน จากพื้นที่ 43 ตำบลของจังหวัด มีสมาชิกกองทุนรวม 52,274 คน และมีได้ผู้รับสวัสดิการแล้วกว่า 4,000 คน
นางอรอนงค์ คล่องจิตตน รองประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนท่าเรือจ้าง (เทศบาลเมืองตราด) กล่าวในเวทีเสวนาเรื่อง “สวัสดิการชุมชนเกิดประโยชน์อย่างไรกับคนตราด” ว่า ปัญหาสำคัญอย่างหนึ่งของการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนจังหวัดตราด คือ คณะกรรมการและสมาชิกยังไม่มีความเข้าใจในหลักคิดการจัดสวัสดิการชุมชนที่ดี อย่างเช่นกองทุนสวัสดิการชุมชนท่าเรือจ้างเมื่อแรกตั้งปี 2548 มีการจ่ายสวัสดิการให้กับสมาชิกที่เสียชีวิตเฉลี่ยรายละ 12,000 บาท ซึ่งเป็นความหวังดีของคณะกรรมการที่อยากให้สมาชิกได้รับสวัสดิการอย่างเต็มที่ ต่อมาเมื่อรัฐบาลอนุมัติงบสมทบกองทุนสวัสดิการชุมชน คณะกรรมการบางส่วนก็จะยิ่งเพิ่มเงินในการจ่ายสวัสดิการขึ้นอีก ซึ่งขัดกับวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งที่เน้นการช่วยเหลือกันเองภายในชุมชน ไม่หวังพึ่งเงินจากภายนอก และกำหนดระเบียบการจ่ายสวัสดิการตามศักยภาพของกองทุน จึงทำให้เงินในกองทุนสวัสดิการชุมชนท่าเรือจ้างติดลบอยู่สองปี ในปี 2553 คณะกรรมการจึงต้องคิดหาวิธีการบริหารกองทุนให้อยู่ได้ด้วยการรับสมัครสมาชิกเพิ่ม และการบริหารเงินโดยการให้สินเชื่อแก่สมาชิกกู้ยืมไปประกอบอาชีพ ซึ่งช่วยให้กองทุนมีรายได้เพิ่ม และสามารถช่วยลดภาระหนี้นอกระบบของสมาชิกได้ ปัจจุบันคณะกรรมการกองทุนสามารถบริหารจัดการให้มีเงินคงเหลือในกองทุนไว้ใช้จ่ายเป็นสวัสดิการให้แก่สมาชิก 260,356 บาท
ทั้งนี้ ผู้แทนเครือข่ายกองทุนสวัสดิการชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกลุ่มองค์กรการเงินได้ร่วมกันกำหนดแผนพัฒนากองทุนสวัสดิการชุมชนจังหวัดตราดให้มีความยั่งยืน ดังนี้
- เพิ่มการประชาสัมพันธ์ที่หลากหลาย เพื่อขยายจำนวนสมาชิกกองทุน
- ชี้แจง ทำความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการจัดสวัสดิการชุมชนให้คณะกรรมการ และสมาชิกรับทราบ
- สร้างความเข้าใจงานสวัสดิการชุมชนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
- เปิดเผยผลการดำเนินงานให้สมาชิกทราบอย่างสม่ำเสมอ
- ตั้งกฎระเบียบกองทุนให้ชัดเจน เปิดเผย โดยคณะกรรมการและสมาชิกต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
- มีเวทีประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานสวัสดิการระดับตำบลอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง เวทีบูรณาการกับท้องถิ่นอย่างน้อย 3 เดือนต่อครั้ง และเวทีระดับจังหวัดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง โดยจัดประชุมแบบสัญจรเวียนในพื้นที่อำเภอต่างๆ ของจังหวัดตราด
- ให้คณะกรรมการกองทุนศึกษาดูงานพื้นที่สวัสดิการชุมชนเข้มแข็ง เพื่อนำมาพัฒนาในกองทุนของชุมชน
- สร้างสำนึกการออมให้กับเยาวชน และสร้างคนรุ่นใหม่ให้เข้ามามีบทบาทในการบริหารกองทุนมากขึ้น
- พยายามบูรณาการกับกองทุนที่มีอยู่เดิมในพื้นที่ เพื่อสร้างหลักประกันความเข้มแข็งให้กับคนตราดอย่างแท้จริง
