รมว.คมนาคม เผยการพัฒนารถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูงจะไม่มีความหมาย หากคนจนยังไม่มีบ้านอยู่คนจนเมืองขอนแก่นรณรงค์งานวันที่อยู่อาศัยสากล ยื่นข้อเสนอขอใช้น้ำไฟ เปิดเวทีเสวนาทบทวนอดีต พิจารณาปัจจุบัน สร้างฝันอนาคต 1 ทศวรรษบ้านมั่นคงแก้ปัญหาได้ 2 หมื่นกว่าครัวเรือน แต่คนเดือดร้อนยังมีอีก 1,500,000 คน 

เมื่อวันที่ 24-25 ตุลาคม 2556 ที่ผ่านมา สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ (สอช.) ภาคอีสาน เครือข่ายที่อยู่อาศัยในที่ดินการรถไฟ จ.ขอนแก่น ร่วมกับเทศบาลนครขอนแก่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จ.ขอนแก่น และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) จัดงานมหกรรม “ทบทวนอดีต พิจารณาปัจจุบัน สร้างฝันอนาคต” การแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยคนจนเมืองและชนบท เนื่องในงานวันที่อยู่อาศัยสากล ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปี 2556 ณ มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, ลานเอนกประสงค์ สถานีรถไฟจังหวัดขอนแก่น, ชุมชนตะวันใหม่, ชุมชนมิตรภาพ และชุมชนเหล่านาดี 12  อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น โดยมีเครือข่าย สอช. และเครือข่ายที่อยู่อาศัยในที่ดินการรถไฟ จ.ขอนแก่น และหน่วยงานท้องถิ่น ท้องที่ เข้าร่วมประมาณ 1,000 คน ซึ่งได้รับเกียรติจากที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ดร.เพชรวรรต วัฒนพงศศิริกุล เป็นประธานในพิธีเปิดงาน และ รศ.ดร.ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานพิธีปิดงานฯ

ที่ปรึกษา รมว.พม. หนุนบ้านมั่นคง

 ดร.เพชรวรรต วัฒนพงศศิริกุล ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กล่าวเปิดงานมหกรรม “ทบทวนอดีต  พิจารณาปัจจุบัน  สร้างฝันอนาคต” กล่าวว่า ตนเองได้รับมอบหมายจากท่าน รมว.พม. ให้ดูแลงานบ้านมั่นคง ซึ่งทราบข้อมูลในทุกจุด วันนี้โครงการบ้านมั่นคง เริ่มลุกขึ้นมาวิ่งต่อกันอีก ต่อไปเราจะไม่คลาน ต่อไปการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยสิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นเร็ว ก้าวได้เร็วขึ้น เพราะท่าน รมว.พม.เคาะโต๊ะอนุมัติในหลักการ ซึ่งพี่น้องต้องรีบทำแผน จะได้เร่งเบิกจ่ายงบประมาณ และก่อนหน้าที่จะมารับทราบปัญหาที่ขอนแก่นที่จะเกิดรถไฟความเร็วสูง รถไฟรางคู่ ผมได้ไปหาท่านรมว.คมนาคม ซึ่งเรื่องอย่างนี้ปล่อยไม่ได้ต้องเร่งดำเนินการ ต่อไปโครงการบ้านมั่นคงจะไปได้เร็ว เนื่องจากฟื้นจากการเป็นไข้ อะไรรีบทำให้เร่งทำ เพราะนายกรัฐมนตรีท่านก็สนใจในเรื่องนี้ด้วย

ดร.เพชรวรรต กล่าวต่อว่า กรณีชุมชนที่อยู่อาศัยในที่รถไฟ จ.ขอนแก่น จะมีการลงพื้นที่ นัดคุยกับ ส.ส. หากเป็นที่รัฐจะสามารถทำได้ง่าย โดยพื้นฐานงานบ้านมั่นคง เราต้องรวมพลังกัน ทุกสิ่งเกิดจากความร่วมแรงร่วมใจของพี่น้องในชุมชนที่ตั้งไข่ขึ้นมา และมีพอช. สอช.เข้าไปดูแล เข้าไปหนุนเสริม เพราะพี่น้องประชาชนไม่มีเครดิต ไปธนาคารเขาไม่ให้กู้เงิน หลายที่ที่ผมมีโอกาสลงไปจะพบว่าชาวบ้านสร้างบ้านสวยมากอย่างที่เกาะสมุย ที่วันนี้ชาวบ้านรวมตัวกันจนบ้านออกมาเป็นหลังแล้วสวยด้วยหรืออย่างที่เมืองชุมแพ แม่สนอง รวยสูงเนิน มีการทำงานพัฒนามากกว่าบ้าน เกิดโครงการดีๆ ตามมาอีกหลายอย่าง สิ่งที่พวกเรากำลังทำเป็นการเสริมสร้างความมั่นคงให้กับบ้านตัวเอง และพัฒนาศักยภาพชีวิตความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น ผมเองได้ไปหลายที่ แต่ละที่มีขวัญกำลังใจดีมาก ซึ่งผมเองก็เป็นพวกเดียวกับพี่น้อง และโครงการนี้เป็นโครงการที่ตนจะหนุนเต็มที่

วันนี้การรวมตัวของขบวนองค์กรชุมชนภาคอีสานมีคุณค่ามากจริงๆ  มีความรักสามัคคี เป็นปึกแผ่น ขอให้ท่านมีความสุข ที่มั่นคง บูรณาการโครงการ เพราะความเจริญเกิดแน่  แต่ไม่ต้องกังวลหลังท่านพิงด้วยอำนาจรัฐที่ดูแลอยู่ บ้านมั่นคงสร้างเสร็จพี่น้องเข้าอยู่มั่นคงแน่นอน เพราะหลังบ้านมีอำนาจรัฐเป็นกำแพงอยู่ ดร.เพชรวรรต กล่าว

เทศบาลนครขอนแก่นพร้อมเป็นโซ่ข้อกลาง

นายธีระศักดิ์  ฑีฆายุพันธุ์ นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น กล่าวในเวทีเสวนา “ทบทวนอดีต พิจารณาปัจจุบัน สร้างฝันอนาคต” โดยกล่าวว่า การแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยให้กับผู้เดือดร้อนในเทศบาลนครขอนแก่น  เป็นปัญหาสำคัญของประชาชนทุกชนชั้น ตราบใดที่ความมั่นคงในที่อยู่อาศัยไม่เกิด ก็ไม่มีความพร้อมในการยังชีพ เพราะบ้านไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ใครจะมารื้อ โครงการรถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูงไม่แน่ใจว่าเขาจะเอารถมารื้อไหม โดยหลักคิดพื้นที่ชุมชนริมทางรถไฟ ทำเรื่องขอเช่าให้ได้ ใครต้องการอยากอยู่ที่เดิมต้องได้ในระดับหนึ่งไม่ด้อยกว่าที่อื่นๆ

    ทั้งนี้ในกรณีชุมชนอาศัยพื้นที่สาธารณะ บุกรุกที่ดินรถไฟ อยู่ในที่ดินเอกชน  ต้องมีการเรียนรู้เพราะแต่ละที่แก้ปัญหาต่างกันไป แต่สุดท้ายกลับมาวนอยู่ที่เดิม หากรถไฟมา บ้าน 400 กว่าหลังจะไปอยู่ไหน เราจะหาที่ดินอย่างไร ซึ่งปัญหาเกิดจากรถไฟ ก็ต้องกลับไปแก้ที่รถไฟ แต่ชัดเจนว่าเราเป็นผู้บุกรุก เราผิด ประเด็นคือเราจะปรับให้ถูก ใครจะมาแก้ปัญหา หากรัฐยอมขาดทุนจำนำข้าวนับแสนล้าน ถ้าจะจัดงบประมาณ 2 หมื่นล้านมาแก้ปัญหาให้ได้ไหม

นายธีระศักดิ์ กล่าวต่อว่า ถ้าหาพื้นที่สัก 2 พันไร่ทั่วประเทศ จัดกระบวนการให้พี่น้องคนไร้บ้าน โดยมีการจัดการที่ชัดเจน แต่พี่น้องต้องเข้าใจว่าของฟรีไม่มีในโลก และเราจะไม่ขออยู่ฟรี รัฐสร้างบ้านประชาชนขอเช่าขอมีที่อยู่อาศัยที่มั่นคง เราต่อสู้มาเยอะสั่งสมประสบการณ์มามาก เรื่องอนาคตเป็นเรื่องสำคัญ รัฐบาลยอมที่จะขาดทุนในหลายโครงการ ผมเสนอว่าให้ยอมขาดทุนในเรื่องบ้านด้วยได้ไหม

และในระดับรากหญ้า ต้องไม่เรียกร้องของฟรี รวบรวมข้อเสนอสั้นๆ ให้ชัดเจนว่าอยากได้ที่สร้างบ้าน แบบไหน จะเป็นที่ดินรถไฟ ย้ายจากที่เดิมไปขอที่ใหม่ รัฐลงทุนให้ชาวบ้านเช่า รัฐตั้งกองทุนสนับสนุนเพราะเราต้องการที่อยู่อาศัยที่มั่นคง เป้าหมายคือที่ดินสาธารณะของรัฐ เทศบาลจะขอใช้ที่ดินรถไฟ แต่อย่าลืมความพอดี ถ้าพี่น้องเรียกร้องมาก จะทำให้คนจะโดดหนีได้

การพัฒนารถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูงจะไม่มีประโยชน์เลย ถ้าพี่น้องยังไม่มีบ้านอยู่

รศ.ดร.ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมกล่าวว่า การพัฒนาความเจริญ การพัฒนารถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูง เป็นนโยบายของท่านนายกรัฐมนตรี แต่จะไม่มีประโยชน์เลย ถ้าพี่น้องยังไม่มีบ้านอยู่ การพัฒนาต้องไปควบคู่กัน

การพัฒนาประเทศต้องเริ่มจากหน่วยเล็กที่สุด ก็คือบ้าน ถ้าเราดูแลครอบครัว ดูแลลูกหลานให้ดี การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเป็นเรื่องหนึ่ง แต่เรื่องคน ชีวิต ครอบครัวต้องทำขนานไปด้วย เป็นนโยบายที่ต้องทำควบคู่กันไป

รมว.คมนาคม กล่าวว่าการฝากนโยบาย 3 ข้อของชุมชนว่า 1) ที่จริงที่ดินรถไฟไม่ได้เป็นของผม เป็นของกระทรวงคมนาคมและเป็นของพี่น้องทั้งประเทศ ฉะนั้นการพัฒนารถไฟรางคู่ และรถไฟความเร็วสูง เราต้องคุยกัน พี่น้องในพื้นที่ต้องช่วยกันหาทางออกร่วมกัน หารือ อะลุ่มอล่วย มีน้ำใจแก้ปัญหาด้วยกัน เจ้าหน้าที่รถไฟต้องฟังประชาชน เช่นกันประชาชนก็ต้องฟังเจ้าหน้าที่ด้วย ซึ่งที่รถไฟมีเยอะแยะ จะพิจารณาว่าจะขยับขยายได้อย่างไร ตนเห็นว่ามีที่พอสำหรับทุกคน แต่ต้องคุยกัน ปรับกันให้เหมาะสม

2) พี่น้องในชุมชน ตนอยากให้ช่วยกันดูแล ไม่ให้มีจำนวนเพิ่มขึ้นกว่านี้มาก ถ้ามีคนเพิ่มเข้ามาเมื่อรู้ข่าวว่าจะมีการช่วยเหลือ ถ้ามีคนย้ายเข้ามามากขึ้น การดูแลพี่น้องจะลำบากมากขึ้น พยายามจำกัดเท่าที่มีอยู่ ชุมชนที่มีอยู่ดูแลซึ่งกันและกัน อย่าเพิ่มจำนวนมากกว่านี้ จะแก้ปัญหาได้ง่ายขึ้น

3) ฝากดูแลคนที่อยู่ต้องเป็นผู้ที่เดือดร้อนจริงๆ อย่าให้นายทุนเชิงพาณิชย์เข้ามาเราจะดูแลกันง่ายขึ้น

รัฐบาลนี้จริงใจแก้ปัญหาให้กับพี่น้อง เพราะว่ารัฐบาลมีหน้าที่ดูแลพวกเรารากหญ้าทุกคน รถไฟรางคู่ ความเร็วสูงไม่มีความหมาย ถ้าพี่น้องยังเดือดร้อนไม่มีที่อยู่ ที่ทำกิน ซึ่งเป็นนโยบายที่รัฐบาลต้องทำขนานกันไปผมขอยืนยัน

งานเพิ่งเริ่มยังมีอีกหลายพันก้าวที่เราต้องร่วมกันเดิน ขอให้เจ้าหน้าที่รถไฟ เจ้าหน้าที่กระทรวงคมนาคม และกระทรวงการพัฒนาสังคมฯ ทุกคนช่วยกันแก้ไขปัญหาพี่น้องประชาชนให้สำเร็จลุล่วง ให้เป็นตัวอย่างและจะขยายผลไปทั่วประเทศ รมว.คมนาคม กล่าว

ขบวนคนจนเดินรณรงค์เนื่องในวันที่อยู่อาศัยสากล ยื่นข้อเสนอขอใช้น้ำไฟ

นอกจากนี้เมื่อเวลา 08.30-10.30 น. ของวันที่ 25 ต.ค. 2556 สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ (สอช.) ภาคอีสาน และเครือข่ายที่อยู่อาศัยในที่ดินการรถไฟ จ.ขอนแก่น รวมพลบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดขอนแก่น ประมาณ 1,000 คน โดยแบ่งการเดินขบวนรณรงค์งานวันที่อยู่อาศัยสากล ออกเป็น 2 ขบวน มุ่งหน้าสู่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค จ.ขอนแก่น และการประปาส่วนภูมิภาค จ.ขอนแก่น เพื่อยื่นข้อเสนอต่อทั้ง 2 หน่วยงาน  

นางมะลิอร คงแก่นท้าว ตัวแทนเครือข่ายที่อยู่อาศัยในที่ดินการรถไฟ จ.ขอนแก่น เปิดเผยถึงข้อเสนอของชุมชนว่า  เพราะการพัฒนาเมืองของหน่วยงานรัฐ ท้องถิ่น เทศบาล ที่มีการพัฒนาพื้นที่ให้ได้รับการเข้าถึงระบบสาธารณูปโภค ไฟฟ้า ประปา ทำให้ชุมชนได้รับความสะดวกสบายมากขึ้น ยกเว้นในส่วนของชุมชนที่อาศัยอยู่ในที่ดินการรถไฟ ซึ่งไม่สามารถขอติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้า และประปารายครัวเรือนได้ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ในเรื่องค่าใช้จ่ายด้านไฟฟ้า ประปา ที่สูงกว่าความเป็นจริง โดยมีค่าใช้จ่ายต่อยูนิตเฉลี่ย 20-25 บาท ดังนั้นเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนที่อาศัยอยู่ในที่ดังกล่าว เครือข่ายฯ จึงขอยื่นข้อเสนอต่อการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค จ.ขอนแก่น และการประปาส่วนภูมิภาค จ.ขอนแก่น 3 ข้อคือ

1. อนุญาตให้ผู้มีทะเบียนบ้านในที่ดินการรถไฟสามารถขอติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้า และน้ำประปารายครัวเรือนได้และคิดอัตราค่าใช้จ่ายในราคาปกติของการไฟฟ้า การประปา
2. ในกรณีที่บ้านไม่มีทะเบียนบ้าน ขอให้ไฟฟ้า และประปาได้ติดตั้งมิเตอร์กลางใช้ร่วมกันและคิดอัตราค่าใช้จ่ายตามราคาปกติ
3. ขอให้มีการแต่งตั้งคณะทำงานร่วมแก้ปัญหาผู้เดือดร้อนในชุมชนโดยมีองค์ประกอบจาก หน่วยงาน เทศบาล ตัวแทนจากไฟฟ้า ตัวแทนประปา ตัวแทนเจ้าของที่ดินการรถไฟ ตัวแทนผู้เดือดร้อน โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานคณะทำงานฯ ให้มีการประกาศแต่งตั้งคณะทำงานฯ ภายใน 7 วัน และจัดให้มีการประชุมคณะทำงานฯ หลังการประกาศแต่งตั้งภายใน 1 เดือน

นอกจาก 2 หน่วยงานจะรับข้อเสนอไว้พิจารณา และจะปรึกษาหารือหาทางออกร่วมกันแล้ว มีการยื่นข้อเสนอเพื่อการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนให้พี่น้องเครือข่ายที่อยู่อาศัยในที่ดินการรถไฟต่อ รมว.คมนาคมด้วย

ทั้งนี้โครงการบ้านมั่นคงนครขอนแก่นดำเนินโครงการมาตั้งแต่ปลายปี พ.ศ.2546 จนถึงปัจจุบัน มีครอบครัวที่รับผลประโยชน์จากโครงการฯ จำนวน 1,647 ครอบครัว ใช้งบประมาณในการดำเนินโครงการฯ ทั้งงบอุดหนุนเพื่อพัฒนาสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานและสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย จากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนหรือพอช. จำนวน 115,923,196 ล้านบาท มีรายละเอียดการรับประโยชน์จากโครงการฯ ดังนี้

1) การซ่อมแซมปรับปรุงบ้านในที่ดินเดิม กรณีพื้นที่ชุมชนริมทางรถไฟ 13 ชุมชน จำนวน 347 หลังคาเรือ

2)การรื้อสร้างบ้านใหม่ในที่ดินเดิม กรณีชุมชนหนองใหญ่ 211 หลังคาเรือน

3)สินเชื่อเพื่อซื้อที่ดินพร้อมปลูกสร้างบ้านใหม่ กรณี ชุมชนตะวันใหม่ จำนวน 144 หลังคาเรือน และ สหกรณ์เคหสถานแก่นนคร จำกัด จำนวน 136 หลังคาเรือน

4)การจัดระเบียบที่อยู่อาศัยให้เป็นไปอย่างเหมาะสม โดยการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคและยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกในชุมชน กรณีพื้นที่ชุมชนริมทางรถไฟ 13 ชุมชน จำนวน 1,647  หลังคาเรือน

อย่างไรก็ตามปัญหาความเดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อยในเขตเทศบาลนครขอนแก่น  จะมีความรุนแรงมากขึ้น เนื่องจากภายในระยะเวลาอันใกล้ การรถไฟแห่งประเทศไทยจะดำเนินโครงการก่อสร้างรถไฟรางคู่ ขยายทางเดินรถเป็น 2 ทาง  พร้อมทั้งได้เตรียมโครงการต่อเนื่อง คือ โครงการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง ซึ่งเป็นนโยบายสำคัญนโยบายหนึ่งในการพัฒนาประเทศในอนาคต ทั้งสองโครงการ ฯ ดังกล่าว จะมีผลกระทบต่อกลุ่มผู้บุกรุกที่ดินของการรถไฟ ฯ ในเขตเทศบาลนครขอนแก่นโดยตรง  จำนวน 1,201 ครอบครัว มีประชาชนที่จะต้องประสบปัญหาความเดือดร้อนไม่ต่ำกว่า 5,000 คน   เครือข่ายชุมชนในที่ดินการรถไฟจึงคาดหวังว่าโครงการบ้านมั่นคง ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จะเป็นส่วนสำคัญที่สามารถช่วยแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัยให้แก่ประชาชน ซึ่งจะได้รับผลกระทบจากโครงการ ฯ ดังกล่าว ตามสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ที่พึงมีพึงได้ต่อไป