ที่ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยตำบลบึงทองหลาง เครือข่ายการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินตำบลบึงทองหลาง และตัวแทนชาวบ้านในตำบลบึงทองหลาง อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี ร่วมกับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และเครือข่ายที่ดินแนวใหม่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองแห่งชาติ (คทช.) ภาคกรุงเทพและปริมณฑล โดยมีเจ้าหน้าที่ชุดรักษาความสงบเรียบร้อย เข้าร่วมรับฟัง การสำรวจและเก็บข้อมูลปัญหาความเดือดร้อนและความต้องการของชาวบึงทองหลางในทุกมิติ เพื่อเป็นแนวทางไปสู่การแก้ไขปัญหาแบบบูรณาการ ทั้งภาครัฐ หน่วยงานราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถาบันการศึกษา และภาคประชาชน โดยมีการนำเสนอแผนที่ทำมือของทั้ง 22 หมู่บ้านในตำบล ก่อนออกสำรวจและสัมภาษณ์ชาวบ้านโดยการใช้แบบสอบถาม การจับพิกัด GPS และนำเข้าระบบ GIS ตั้งแต่วันที่ 16-19 ตุลาคม 2558

ร.ต.ปิยชาติ คล้ายจินดา ชุดปฏิบัติการกองกำลังรักษาความสงบเรียบร้อย (กกล.รส.)ประจำพื้นที่บึงทองหลาง กล่าวว่า รัฐมีนโยบายช่วยเหลือชาวบ้านที่เดือดร้อน โดยให้แจ้งปัญหาความเดือดร้อนผ่านตน เพื่อนำเสนอผู้บังคับบัญชาต่อไป ซึ่งยอมรับว่าชาวบ้านเกิดกระบวนการเรียนรู้และการเก็บข้อมูลจะนำไปสู่การวางแผนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เพราะเป็นความต้องการของคนในพื้นที่เอง หากมีการเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมเมืองในอนาคต จะทำให้สามารถตั้งรับหรือปรับตัวได้ทันต่อสถานการณ์ อย่างไรก็ดี ตอนนี้มีการสร้างโรงงานอุตสาหกรรมในตำบลมากขึ้น ถ้าต้องการสำรวจหรือตรวจสอบโรงงานใด ก่อมลภาวะหรือไม่ ให้แจ้งมาที่ตน ทหารพร้อมจะอำนวยความสะดวกให้

อาจารย์ ชาริยา หอมสิริ หัวหน้าศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยตำบลบึงทองหลาง กล่าวว่า นับเป็นโอกาสที่ดีของคนบึงทองหลาง ที่การสำรวจครั้งนี้มีการเก็บข้อมูลที่หลากหลายและครอบคลุม มีการจับพิกัด GPS และบันทึกข้อมูล GIS เพื่อนำสู่การวิเคราะห์พื้นที่ เป็นการออกแบบร่วมกันระหว่าง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ฯ และ คทช. เมื่อมีผู้นำท้องถิ่น ท้องที่ ออกไปสำรวจด้วย ทำให้สามารถเก็บข้อมูลได้ละเอียดและรวดเร็ว ถือเป็นข้อมูลที่ถูกต้องแม่นยำที่สุดในขณะนี้

อาจารย์ ดรุณศักดิ์ ตติยะลาภะ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ฯ กล่าวว่า ตนไม่ได้ต้องการมาเปลี่ยนแปลงพื้นที่แต่ต้องการมาหนุนเสริมในสิ่งที่เป็นอยู่ สิ่งไหนที่ดีทำอย่างไรให้ชาวบ้านตระหนักและทำอย่างไรให้ยั่งยืนต่อไป ประเทศกำลังจะก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุจะต้องเตรียมตัวอย่างไร การลงพื้นที่ทำงานจริงทำให้นักศึกษามีประสบการณ์ที่มากกว่าการศึกษาในชั้นเรียน ได้ทดลองปลูกข้าวในแปลงนาสาธิต ใช้ชีวิตร่วมกับชาวบ้าน เป็นการเรียนรู้วิถีชีวิตของชาวบ้านเพื่อเป็นแนวทางในการวิเคราะห์ที่ถูกต้อง

การลงสำรวจพื้นที่วันแรก นักศึกษา สามารถเก็บข้อมูลสำรวจรายครัวเรือน ได้ทั้งสิ้น 123 หลังคาเรือน โดยสามารถเก็บข้อมูลในหมู่ 17 และหมู่ 18 ได้อย่างรวดเร็ว แม้ข้อคำถามในแบบสอบถามจะมีรายละเอียดที่มากก็ตาม นักศึกษาได้พัฒนาศักยภาพได้อย่างเต็มความสามารถ และตอนกลางคืนจะมีการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้มา สำหรับวันพรุ่งนี้จะเก็บข้อมูลรายครัวเรือนที่เหลือต่อไป ถือเป็นการทำงานที่เกินกว่าเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้ นี่คือศักยภาพของนักศึกษาราชภัฏชั้นปีที่ 4 ที่พร้อมจะเป็นบัณฑิต ออกไปรับใช้ท้องถิ่นได้อย่างภาคภูมิใจบนฐานคิดการพัฒนาตามหลักการ "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา"

อาจารย์ พงษ์นที สร้อยทอง ผอ.กองการศึกษา อบต.บึงทองหลาง และเป็นแกนนำเครือข่ายการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินตำบลบึงทองหลาง กล่าวว่า ตำบลบึงทองหลาง ส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกร รองลงมาคืออาชีพรับจ้าง ในตำบลมีที่ดินของกรมป่าไม้ มีที่ดินที่ได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระเทพฯ 80 ไร่ พระองค์พระราชทานให้ส่วนรวม แต่คนส่วนใหญ่ไม่ทราบ บางหมู่บ้านไม่มีที่ดินของตนเองเลยแม้แต่คนเดียว ขณะนี้กำลังประสบปัญหาเจ้าของไม่ต่อสัญญาให้เช่าที่ทำกิน ชาวบ้านที่เคยเช่าที่ดินอาศัยอยู่ริมคลองชลประทานมาตั้งแต่บรรพบุรุษ เมื่อเจ้าของที่ถูกเวนคืนแล้วก็ยังอาศัยกันเรื่อยมา แต่เขากำลังจะขยายคลองทำให้ไม่มีที่อยู่ แนวทางการแก้ไขปัญหาของเราคือ การขอเช่าที่ดินของรัฐระยะยาว และใช้กองทุนเพื่อแก้ไขปัญหาเรื่องอาชีพเกษตรกรที่ไม่มีที่ดินทำกิน เราเรียกกองทุนนี้ว่า กองทุนนาเช่าเป็นการออมเงินของสมาชิกเพื่อจัดซื้อปัจจัยการผลิตสำหรับกลุ่มและจำหน่ายให้กับสมาชิกในราคาถูก อีกส่วนหนึ่งจะนำไปเซ้งนา เนื่องจากเจ้าของที่ดินเห็นว่าพรบ. การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรมทำให้ตนเสียเปรียบผู้เช่า จึงเปลี่ยนเป็นการเซ้งแทนเพื่อไม่ให้มีข้อผูกพันตามกฎหมาย

หลังการสำรวจเสร็จสิ้นจะมีการนัดหมายเพื่อนำผลการวิเคราะห์ของแต่ละภาคส่วนมาหารือและวางแผนการทำงานร่วมกันต่อไป