หนึ่งใน หกตำบลของอำเภอท่าชนะ คือตำบลวัง เป็นตำบลปลายน้ำที่รับน้ำจากตำบลประสงค์ที่ไหลลงสู่คลองวัง ซึ่งเป็นเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของคนตำบลวัง มันเกิดอะไรขึ้นกับพื้นที่นี้ สัตว์น้ำเคยอุดมสมบูรณ์ไม่มีเหลือให้เห็นพอที่จะเป็นอาหารให้ชาวบ้าน จะทำอย่างไร
"ในฐานะประธานกลุ่มอนุรักษ์เราก็พูดคุยกันนะ เรื่องการแก้ปัญหาน้ำเสีย กลุ่มอนุรักษ์มีข้อมูลทิศทางน้ำแต่ก็นั่นแหละยากที่จะแก้ปัญหาตรวจสอบคุณภาพน้ำแล้วว่าค่าน้ำมีผลเป็นลบก็ไม่รู้จะให้หน่วยงานไหนมาแก้ เพราะรู้กันอยู่ว่าเป็นอย่างไร" ลุงธรรมฤทธิ์ พรหมม่วง ผู้ที่ทุกคนให้ความเคารพพูดประโยคนี้เหมือนกับว่ามันมีเหตุขัดข้องในการปฏิบัติเพื่อแก้ปัญหา ก็คงไม่พ้นเจ้าหน้าที่รัฐซึ่งเป็นมานาน เพราะมีเหตุการณ์ สัตว์น้ำตายตลอดลำคลองวังเมื่อ ปี ๒๕๕๗ มีการตรวจสอบคุณภาพน้ำปรากฏว่าน้ำเสียระดับ ๕ ก็ไม่มีผลการแก้ปัญหาที่ยั่งยืนได้
ลำคลองวังเป็นสายน้ำที่มีความยาวประมาณ ๘ กิโลเมตร ตลอดแนวลำคลองมีป่าชายเลนที่ซึ่งเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน กุ้ง หอย ปู ปลา ในอดีตเคยอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านแถบนี้มีอาชีพประมงเป็นหลัก ทั้งเลี้ยงกุ้ง เลี้ยงปลากะพงขาว หาสัตว์น้ำจำหน่าย ปัจจุบันหลายๆคนต้องเลิกทำนากุ้ง เลิกอาชีพเลี้ยงปลากะพงขาวแล้วผันตัวเองไปทำงานรับจ้างเพียงเพราะเหตุว่าอุตสาหกรรมเข้ามารุกพื้นที่เกษตรกรรมและที่ตั้งโรงงานไม่ได้อยู่ในพื้นที่ตำบลวังแต่ตำบลวังเป็นพื้นที่รับน้ำจึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะรับผลกระทบ
วันนี้ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๘ ณ ที่ทำการกำนันตำบลวังได้จัดเวทีระดมสมองขึ้นในเวทีของสภาฯภายใต้ปัญหาสิ่งแวดล้อม เพื่อหาวิธีการแก้ไขปัญหาน้ำเสียที่มีผลกระทบต่อพี่น้องตำบลวังทุกคนเห็นตรงกัน ว่าต้องช่วยกันดำเนินการทั้ง ๘ หมู่บ้าน ทั้งนี้เพราะทุกหมู่บ้านอาชีพเหมือนกันคือประมงเป็นหลัก ลุงธรรมฤทธิ์เล่าต่อว่า ตำบลวัง เรามีสภาองค์กรชุมชน ผมจะต้องเปิดเวทีสภาพูดคุยเพื่อรวบรวบข้อมูลพร้อมทั้งลงพื้นที่รวบรวมข้อมูลชุมชุนใหม่ พร้อมทั้งจัดการทำแผนที่ทำมือเหมือนของตำบลประสงค์ที่เข้ามาเป็นพี่เลี้ยง และเมื่อรวบรวมข้อมูลเรียบร้อยแล้วจะนำไปยื่นเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายในการประชุมสภาองค์กรชุมชนตำบลระดับจังหวัดในปีนี้ และในส่วนของโรงงานที่ส่งผลกระทบคงต้องเชื่อมโยงเครือข่ายพื้นที่ที่เดือดร้อนเพราะผลกระทบเข้าไปยื่นข้อเสนอให้ทุกโรงงานจัดการน้ำที่ใช้ในโรงงานให้เป็นน้ำดีเสียก่อนจึงปล่อยลงแม่น้ำลำคลอง และส่วนของราชการ จะหาเวลาไปหารือกับนายอำเภอท่าชนะเร็วๆนี้ ลุงธรรมฤทธ์กล่าวทิ้งท้าย
นับว่าเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาของพื้นที่ชุมชนที่ได้รับผลกระทบและไม่ได้รับการแก้ไขจากผู้รับผิดชอบ ซึ่งจะเห็นว่าปัญหาภาคอุตสาหกรรมรุกคืบเข้าไปในพื้นที่เกษตรกรรมในพื้นที่ภาคใต้ทวีความรุนแรงมากขึ้นและนับวันจะมีความขัดแย้งระว่างชุมชนกับผู้ประกอบการมากขึ้นเป็นเงาตามตัว เครื่องมือหนึ่งที่สามารถนำมาแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืนก็คือ สภาองค์กรชุมชนตำบล ที่ขณะนี้มีสภาฯเกือบทุกพื้นที่และนี่คือ หนทางที่จะรักษาวิถีชุมชนและแหล่งอาหารของคน ตำบลวัง อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
นายธรรมนูญ นาคขำ ผู้สื่อข่าวชุมชนสุราษฎร์ธานี/รายงาน
