เดือนพฤศจิกายน- ธันวาคม 2558 เครือข่ายช่างชุมชนในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง ร่วมกับสหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ(สอช.) และหน่วยปฏิบัติการบ้านมั่นคงและที่ดินภาคใต้ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช)เดินหน้าสนับสนุนการสร้างบ้านหลังแรกสำหรับโครงการบ้านมั่นคงใหม่ ที่ได้รับการอนุมัติงบประมาณจากพอช.ในปีงบประมาณ 2558 จำนวน 1,301 ครัวเรือน ภายใต้งบประมาณ 68.63 ล้านบาท ใน 12 ชุมชน 5 เมือง ในพื้นที่จังหวัดสตูลและยะลา
ทั้งนี้ในจังหวัดสตูล ดำเนินการในพื้นที่ 10 ชุมชน 4 เมือง เป็นการปรับปรุงที่อยู่อาศัยในที่ดินเดิม ได่แก่ชุมชนดั้งเดิมที่อาศัยในพื้นที่นที่ป่าชายเลน ซึ่งได้รับการอนุญาตในการใช้พื้นที่เพื่อที่อยู่อาศัยจากหน่วยงานที่ดูแลเรื่องที่ดิน คือในพื้นที่ตำมะลัง ประกอบด้วยโครงการบ้านมั่นคงชุมชนตำมะลังเหนือและตำมะลังใต้ จำนวน 203 ครัวเรือน ในเขตเทศบาลตำบลเจ๊ะบิลัง มีโครงการบ้านมั่นคงชุมชนเจ๊ะบิลังจำนวน 130 ครัวเรือน ในพื้นที่เตำบลปูยู มีโครงการบ้านมั่นคงปูยู รวม 3 ชุมชน ในพื้นที่เกาะปูยูและเกาะยาวจำนวน 508 ครัวเรือน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชุมชนมุสลิมที่ประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน
สำหรับในเขตเมืองสตูล มีโครงการบ้านมั่นคงชุมชนชนาธิป จำนวน 118 ครัวเรือน ในที่ดินวัด โครงการบ้านมั่นคงชุมชนห้องสมุดจำนวน 23 ครัวเรือนในที่ดินราศพัสดุ กรมเจ้าท่าและมัสยิด โครงการบ้านมั่นคงชุมชนม้าขาวจำนวน 29 ครัวเรือน ในที่ดินของกรมเจ้าท่า และโครงการบ้านมั่นคงชุมชนเฉลิมสุขจำนวน 53 ครัวเรือน ในที่ดินมัสยิดและราศพัสดุ
นายสมุทร เอียดตรง หัวหน้าหน่วยปฏิบัตืการบ้านมั่นคงและที่ดินภาคใต้ พอช. เปิดเผยว่าในระหว่างเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2558 เครือข่ายชุมชนคือสอช.ร่วมกับเครือข่ายช่างชุมชนและหน่วยปฏิบัติการบ้านมั่นคงและที่ดินภาคใต้ มีแผนปฏิบัติการร่วมสร้างบ้านหลักแรกในทุกโครงการที่มีการอนุมัติงบประมาณในปี 2558 เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับสมาชิกในโครงการฯ ในการสร้างบ้านสร้างชุมชนโดยผู้เดือดร้อนเป็นแกนหลัก และเป็นบทเรียนสำหรับบ้านหลังต่อไปในโครงการฯ ซึ่งพอช.มีเป้าหมายให้ทุกโครงการดำเนินการสร้างบ้านและพัฒนาสาธารณูปโภคให้แล้วเสร็จภายในสองปี หลังจากที่ได้รับการอนุมัติ
โดยในช่วงเดือนพฤศจิกายน ที่ผ่านมา เครือข่ายช่างชุมชนในพื้นที่ 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง ได้วางแผนและร่วมปฏิบัติการสร้างบ้านมั่นคงในจังหวัดสตูล มีพื้นที่ๆได้เริ่มสร้างบ้านหลังแรกแล้วคือที่โครงการบ้านมั่นคงชุมชนตำมะลังเหนือและใต้ โครงการบ้านมั่นคงชุมชนเจ๊ะบิลัง และโครงการบ้านมั่นคงปูยู ในพื้นที่เกาะยาวและเกาะปูยู ที่บ้านตันหยงกาโปยและบ้านปูยู โดยคณะทำงานชุมชนในพื้นที่เป็นผู้คัดเลือกบ้านหลังแรกสำหรับสมาชิกที่มีความเดือดร้อนมากเป็นลำดับต้นๆ เช่นมีสมาชิกในครัวเรือนหลายคน หรือบ้านเดิมมีสภาพเก่ามากเป็นต้น
นางยาวาเรี๊ยะ ละใบง๊ะ อายุ 38 ปี เจ้าของบ้าน(มั่นคง)หลังแรกที่บ้านปูยู เล่าว่า ครอบครัวของเธอมีสมาชิกทั้งหมด 5 คน และบ้านเก่าทรุดโทรมมากคณะทำงานในพื้นที่ จึงได้เสนอให้บ้านของเธอเป็นบ้านหลังแรกในพื้นที่ๆเพื่อนๆในเครือข่าย มาช่วยกันสร้าง ขนาดบ้าน 6 x7 เมตร ครอบครัวของเธอเป็นชาวประมงพื้นบ้าน โดยสามีออกเรือได้ปีละประมาณ 7-8 เดือน บางช่วงต้องไปทำงานรับจ้างที่มาเลเซีย เธอรู้สึกดีใจที่จะมีบ้านใหม่ เพราะหลังเดิมทรุดโทรมมากและมีลิงในพื้นที่รบกวนมาก ไม่สามารถเปิดบ้านในช่วงเช้าได้ เพราะลิงจะเข้ามาคุ้ยหาของกินในบ้าน
ด้านนางลำละ หมาดสา อายุ 38 ปี ที่บ้านตันหยงกาโปย (โครงการบ้านมั่นคงปูยู) เล่าว่าครอบครัวของเธอมีสมาชิกทั้งหมด 9 คน รู้สึกดีใจที่ได้บ้านใหม่ และบ้านเก่าได้รื้อทิ้งไปแล้ว ตอนนี้ได้พักอาศัยบ้านของเพื่อนบ้าน คิดว่าบ้านใหม่คงเสร็จภายใน 7 วัน สามีของเธอเลี้ยงครอบครัวด้วยอาชีพประมง ซึ่งในช่วงหลังๆความสมบูรณ์ในทะเลน้อยลง รายได้ไม่แน่นอน รวมทั้งทางการมีความเข้มงวดในเครื่องมือประมงมากขึ้น จึงหวังว่าในอนาคตปูปลา ในทะเลจะสมบูรณ์ขึ้น คนหนุ่มสาวและหัวหน้าครอบครัวจะได้ไม่ต้องทำงานรับจ้างในมาเลเซียเธอเล่า
การ Workshop ปฏิบัติการบ้านหลังแรกของโครงการบ้านมั่นคงในพื้นที่ใหม่ ในจังหวัดสตูล ได้สร้างแรงบันดาลใจ กำลังใจ และความเชื่อมั่นให้กับสมาชิกในโครงการเป็นอย่างมาก โดยบ้านหลังแรกที่เป็นบ้านตัวอย่างนี้ ใช้งบประมาณ 60,000 บาท/หลัง ส่วนบ้านที่มีการปรับปรุงบางส่วนก็ใช้เงินตามความเป็นจริงแต่ไม่เกิน 25,000 บาท หรือตามที่สมาชิกในโครงการฯ ได้ตกลงร่วมกัน ทั้งนี้การ Workshop เพื่อสร้างบ้านหลักแรกหรือบ้านตัวอย่างในโครงการฯ เคยดำเนินการมาแล้วกับโครงการบ้านมั่นคงในเทศบาลตำบลบางปู จ.ปัตตานีและมีแผนปฏิบัติการในจังหวัดยะลาในช่วงเดือนธันวาคม ต่อไป
อุดมศรี ศิริลักษณาพร รายงาน
