เชียงรายเป็นจังหวัดที่มีความโดดเด่น มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และมีศักยภาพด้านการเชื่อมโยงในภูมิภาคอาเซียน เนื่องจากเป็นจังหวัดเหนือสุดของประเทศที่มีอาณาเขตติดต่อกับ 2 ประเทศ คือ สปป.ลาว รวมระยะทาง 155 กิโลเมตร และเมียนมาร์ รวมระยะทาง 153 กิโลเมตร โดยมีด่านศุลกากรสำคัญ 3 ด้าน คือด่านเชียงของ ด่านเชียงแสน และด่านแม่สาย ยุทธศาสตร์การพัฒนาภาคเหนือตอนบนได้กำหนดให้เชียงรายเป็นประตูสู่การค้า การลงทุน การท่องเที่ยว และการคมนาคมขนส่งทั้งทางบกและทางน้ำสู่อนุภาคลุ่มน้ำโขงและประเทศจีนตอนใต้ ภายใต้นโยบายในการพัฒนาความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้านในกลุ่มอนุภาคลุ่มน้ำโขงตอนบน 4 ประเทศ หรือที่เรียกว่า “โครงการสี่เหลี่ยมเศรษฐกิจ” อันประกอบด้วยประเทศไทย จีน สปป.ลาว และเมียนมาร์(สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมภาคเหนือ,2555) นอกจากนี้ เชียงรายยังเป็นจังหวัดเป้าหมายใน “แผนพัฒนาตามระเบียงเศรษฐกิจเหนือ-ใต้” (NorthSouth Economic Corridor: NSEC) ภายใต้กรอบความร่วมมือของประเทศในอนุภาคลุ่มน้ำโขง 6 ประเทศได้แก่ประเทศไทย เมียนมาร์ สปป.ลาว กัมพูชา เวียดนาม และจีนตอนใต้ (มณฑลยูนนาน) โดยการสนับสนุนจากธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย หรือ ADB โดยในระยะแรกเน้นการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่งตามแนวระเบียงเศรษฐกิจอนุภาคลุ่มน้ำโขง โดยมีเส้นทางคมนาคมที่สําคัญ 2 เส้นทาง คือเส้นทาง R3A เชื่อมไทย-สปป.ลาว-จีน และเส้นทาง R3B เชื่อมไทย-เมียนมาร์-จีน รวมทั้งการสร้างท่าเรือเชียงแสนแห่งที่ 2 การสร้างสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 4 ที่อําเภอเชียงของ รวมทั้งการพัฒนาโครงข่ายถนน 4 ช่องจราจร ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมการค้าการลงทุนและการท่องเที่ยวในอนุภาคลุ่มน้ำโขง
จากการประกาศของคณะกรรมการนโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษ ที่2/2558 เรื่องกำหนดพื้นที่พัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษระยะที่ 2 ความว่า โดยที่เป็นการกำหนดพื้นที่เขตเศรษฐกิจเพิ่มเติมเพื่อให้การจัดตั้งและดำเนินการการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษระยะที่ 2 เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ อาศัยอำนาจตามข้อ 2.6 ของคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ 72/2557 เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการนโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษ ลงวันที่ 19 มิถุนายน 2557 คณะกรรมการนโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ 3 ให้ท้องที่ตำบลครึ่ง ตำบลบุญเรือง ตำบลริมโขง ตำบลเวียง ตำบลศรีดอนชัย ตำบลสถาน ตำบลห้วยซ้อ อำเภอเชียงของ ตำบลบ้านแซว ตำบลป่าสัก ตำบลแม่เงิน ตำบลโยนก ตำบลเวียง ตำบลศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน และ ตำบลเกาะช้าง ตำบลบ้านด้าย ตำบลโป่งงาม ตำบลโป่งผา ตำบลแม่สาย ตำบลเวียงพางคำ ตำบลศรีเมืองชุม ตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงรายรวมเป็น ๓ อำเภอ ๒๑ ตำบล เป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย
