พระราชบิดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ซึ่งเป็นพระปฐมบรมมหาชนกแห่งราชวงศ์จักรีนั้น ได้ประสูติที่หมู่บ้านสะแกกรัง เมืองอุทัยธานี และสืบเชื้อสายมาจากขุนนางกระทรวงต่างประเทศ ซึ่งทรงหมายถึง เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) ราชทูตคนสำคัญของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งเป็นที่มาของคำขวัญจังหวัดอุทัยธานี “อุทัยธานี เมืองพระชนกจักรี ปลาแรดรสดี ประเพณีเทโว ส้มโอบ้านน้ำตก มรดกโลกห้วยขาแข้ง แหล่งต้นน้ำสะแกกรัง ตลาดนัดดังโค กระบือ” และสื่อให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ นำมาซึ่งการดำเนิน “โครงการขับเคลื่อนเมืองพระชนกจักรี อุทัยธานีน่าอยู่”อันเป็นหนึ่งในการดำเนินการขับเคลื่อนระบบการจังหวัดน่าอยู่ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาวะ(สสส.)โดยสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน(สำนัก ๓) เพื่อสร้างเสริมความเข้มแข็งของจังหวัดจัดการตนเอง โดยยึดหลักการทำงาน ๔ หลักการด้วยกันคือ ๑. การใช้พื้นที่เป็นฐานรากการพัฒนา ๒.การคำนึงถึงสุขภาพในทุกนโยบายของชุมชนท้องถิ่น ๓.การสร้างการมีส่วนร่วม ๔. การสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของ
กระบวนการพัฒนาระบบการจัดการจังหวัดน่าอยู่ มุ่งเน้นการสร้างความเข้มแข็งให้เครือข่ายเฉพาะประเด็นให้มีการเชื่อมประสานกัน เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เห็นเรื่องราวดีๆที่ชุมชนสามารถจัดการปัญหาและความต้องการของประชาชนในพื้นที่ที่สอดรับกับสภาวการณ์ที่หลากหลายและไม่หยุดนิ่งตามบริบทชุมชน สังคม วัฒนธรรมได้ การขับเคลื่อนงานที่ผ่านกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างเครือข่ายทั้งการทำงานระดับนิเวศน์หรือเชิงประเด็น ล้วนเป็นการสร้างตัวคูณในการขยายเรื่องราวดีๆให้เกิดเต็มพื้นที่ ด้วยความมุ่งหวังว่าหากจังหวัดได้รับการเสริมสร้างความเข้มแข็งในการจัดการตนเองแล้ว ก็จะสามารถส่งผลให้มีการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากรทุกกลุ่มให้ดีขึ้นเช่นกัน
นายสมพร ใช้บางยาง ประธานเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่และผู้ทรงคุณวุฒิ ให้ข้อคิดเห็นการเสริมสร้างความเข้มแข็งระบบการจัดการจังหวัดน่าอยู่ ว่า “จังหวัดอุทัยธานีมีการขับเคลื่อนงานร่วมกันเป็นเครือข่าย โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสามารถเชื่อมโยงแต่ละเครือข่ายให้มาทำงานร่วมกันได้ ซึ่งถือเป็นพลังชุมชนอันเข้มแข็ง การทำงานที่ผ่านมาระยะหนึ่ง ได้เห็นการพัฒนาการ และนวัตกรรมที่เกิดขึ้นของทั้ง ๖ เครือข่าย คือ เครือข่ายการบริหารจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม เครือข่ายการจัดการภัยพิบัติ เครือข่ายป่าเมืองพระชนกมรดกโลกสีเขียว เครือข่ายเกษตรปลอดภัยตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เครือข่ายเด็กและเยาวชนสำนึกรักบ้านเกิด และเครือข่ายท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ประเพณีวิถีวัฒนธรรม สมควรถอดบทเรียน เพื่อให้ได้ข้อมูลทั้งอุปสรรคปัญหาและผลสำเร็จ ซึ่งจะนำไปสู่การกำหนดอนาคตของคนอุทัยธานี เกิดความร่วมมือกันทั้งจังหวัดเป็นเนื้อเดียวกัน กระทั่งเกิดความเข้มแข็ง เป็นพลังที่แท้จริงของชุมชน”
นางสาวดวงพร เฮงบุณยพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก ๓)สำนักงานกองทุนสนับสนุนสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)กล่าวถึงการดำเนินโครงการขับเคลื่อนเมืองพระชนกจักรี อุทัยธานีน่าอยู่ ว่า “โครงการฯนี้เริ่มดำเนินการเมื่อปี ๒๕๕๖ โดย มีเหตุปัจจัยหลายประการด้วยกัน ทั้งความพร้อมของจังหวัดที่มีการบริหารจัดการเรื่องภัยพิบัติได้ดีเมื่อครั้งเกิดอุทกภัย มีหลายหน่วยงานที่เข้ามาทำงานอยู่ในพื้นที่ ที่สำคัญเป็นจังหวัดที่สามารถพัฒนาให้เป็นต้นแบบเรื่องการจัดการตนเองได้ อันเนื่องจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานี มีการทำงานครอบคลุมทั้ง ๘ อำเภอ อีกทั้งมีประเด็นงานที่ชุมชน องค์กรชุมชนและเครือข่ายต่างๆดำเนินการอยู่หลากหลายประเด็น ศักยภาพของพื้นที่ที่มีอยู่สามารถพัฒนาให้เป็นต้นแบบในการทำงานร่วมกันของทุกเครือข่ายได้ เชื่อว่าจากจุดเล็กๆที่ร่วมกันทำงาน จะนำไปสู่การแก้ปัญหาได้ตรงความต้องการของคนในพื้นที่ นำไปสู่การกำหนดนโยบายการจัดการตนเอง ทั้งระดับท้องถิ่น ระดับจังหวัดและนโยบายของรัฐ ได้ในที่สุด ”
การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อถอดบทเรียนและพัฒนาข้อเสนอโครงการขับเคลื่อนระบบการจัดการจังหวัดน่าอยู่ “เมืองพระชนกจักรี อุทัยธานีน่าอยู่”จึงจัดขึ้นระหว่างวันที่ ๑๓ – ๑๖ มิถุนายน ๒๕๕๙ ณ ห้องประชุมศูนย์แสดงและจำหน่ายสินค้าชุมชน ๑ ตำบล ๑ผลิตภัณฑ์ (ศูนย์ OTOP)อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี เพื่อร่วมกันสืบค้นและทบทวนข้อมูลด้านต่างๆจาก ๖ เครือข่าย โดย สำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน(สำนัก ๓) องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานี เครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ ศูนย์สนับสนุนวิชาการเพื่อการจัดการเครือข่ายภาคเหนือตอนล่าง มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ (ศวช)คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับแกนนำและสมาชิกเครือข่าย ทบทวนข้อมูลของทุกเครือข่ายอย่างเข้มข้นในทุกมิติ ทั้งเรื่องทุนและศักยภาพ การวิเคราะห์สังคม ปัจจัยและผลกระทบที่มาจากทั้งภายนอกและภายในชุมชน รูปธรรมและกิจกรรม และกลไกการขับเคลื่อน ข้อมูลองค์ความรู้จากทั้ง ๖เครือข่าย ชี้ให้เห็นถึงศักยภาพของพื้นที่มีทุนและศักยภาพอยู่รอบด้าน อีกทั้งยังค้นพบว่าความร่วมมือกันในระดับเครือข่ายในแต่ละประเด็นงานนั้นมีอยู่ทุกเครือข่าย ในบางเครือข่ายยังมีการดำเนินการร่วมกันอยู่อย่างสม่ำเสมอ ทว่า...ทำอย่างไรจะให้ทั้ง ๖ เครือข่าย เกิดการเชื่อมโยงกัน ทำงานร่วมกันอย่างเข้มแข็ง สามารถเชื่อมโยงและทำงานร่วมกับหน่วยงานทั้งระดับพื้นที่ ระดับจังหวัด ตลอดจนระดับนโยบายได้อย่างเป็นรูปธรรม 
แหละนี่คือสิ่งท้าทายของทั้งคนอุทัยธานีและหน่วยงานทั้งในพื้นที่ และส่วนกลาง ที่จะต้องร่วมกันค้นหาแนวทางการดำเนินงานเพื่อสร้างอนาคต “เมืองพระชนกจักรี อุทัยธานีน่าอยู่” ให้สามารถจัดการตนเอง นำไปสู่การกำหนดนโยบายสาธารณะ สามารถเป็นต้นแบบให้กับจังหวัดอื่นๆได้ในที่สุด.
นำพล ตระการผล : รายงาน
