วันนี้ (3 พฤศจิกายน 2559) สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) จัดประชุมคณะอนุกรรมการภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครั้งที่ 1/2559 ณ ห้องประชุมโรงแรมไอโฮเทล อ.เมือง จ.ขอนแก่น เพื่อพิจารณาแนวทางการสนับสนุนการพัฒนาขบวนองค์กรชุมชน ตามกรอบงบประมาณประจำปี 2560 ที่ทางสถาบันฯ ได้รับงบอุดหนุนจากรัฐบาล โดยกรอบงบประมาณที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้รับการจัดสรรรวมทั้งสิ้นจำนวน 65,700,000 ล้านบาท และพิจารณากลไกและบทบาทหน้าที่ของคณะทำงานระดับภาคชุดต่างๆ

สืบเนื่องจากสถาบันฯ ได้ปรับโครงสร้างในการทำงาน โดยมุ่งเน้นการกระจายระบบการบริหารจัดการไปยังพื้นที่ ตลอดจนการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมระหว่างชุมชน ในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่นจากฐานราก เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ และนโยบายในการสนับสนุนการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นสู่การจัดการตนเอง ซึ่งคณะอนุกรรมการภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีทั้งหมดจำนวน 32 ท่าน จากองค์ประกอบ ภาครัฐ ผู้แทนหน่วยงาน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นักวิชาการ ภาคประชาสังคม ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แทนองค์กรชุมชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 

เพื่อให้การประชุมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพโดยการทำงานร่วมกันระหว่างสำนักงานภาค และขบวน จึงมีการคัดเลือกอนุกรรมการ ทำหน้าที่ประธานอนุกรรมการร่วม (สายชุมชน) และอนุกรรมการและเลขานุการร่วม ที่ประชุมเห็นชอบให้ นายสังคม เจริญทรัพย์ อนุกรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง เป็นประธานอนุกรรมการร่วม และที่ประชุมมีมติให้ นายนีณวัตน์ เคนโยธา อุนกรรมการ ผู้แทนขบวนองค์กรชุมชนกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง เป็นอนุกรรมการและเลขานุการร่วม

นายสังคม เจริญทรัพย์ ประธารอนุกรรมการร่วม ผู้ทรงคุณวุฒิกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง  กล่าวถึงยุทธศาสตร์ “อีสานหนึ่งเดียว เสริมความเข้มแข็ง คน-องค์กรชุมชน สู่ประชาคมอาเซียน” ที่เป็นเรื่องการรักษาทรัพยากรของคนอีสาน รักษาดิน รักษาน้ำ ตั้งอยู่บนฐานฮีตคอง วิถีวัฒนธรรมของคนอีสาน โดยการพัฒนาพื้นที่เป็นเครื่องมือสำคัญ ที่จะเสริมให้ชาวบ้านเป็นคนที่ลุกขึ้นมากำหนด อาศัยความร่วมไม้ร่วมมือจากหุ้นส่วนการพัฒนา เพราะทุกหน่วยก็ลงปฏิบัติการในพื้นที่ งบประมาณก็ลงไปที่หมู่บ้าน เดินหน้าพัฒนาข้อมูล และการจัดการความรู้ การติดตามแบบเสริมพลัง เสริมให้เกิดการเรียนรู้ที่ทั้งคนภายในและภายนอกได้หนุนเสริมกัน เพื่อไปสู่เป้าหมายความเข้มแข็งของชุมชน

นายสุพัฒน์ จันทนา ผู้อำนวยการภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พอช. กล่าวชี้แจงถึงวิสัยทัศน์ พันธกิจ และบทบาทหน้าที่ของ พอช. ซึ่งเป็นองค์กรของประชาชนที่มุ่งสร้างความเข้มแข็งของสังคมจากฐานรากด้วยพลังองค์กรชุมชนและประชาสังคม โดยส่งเสริมความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนและเครือข่าย พัฒนาที่อยู่อาศัย ชีวิตความเป็นอยู่ของสมาชิกในชุมชน โดยยึดหลักการพัฒนาแบบองค์รวมและสมาชิกมีส่วนร่วม ทั้งยังให้ความช่วยเหลือด้านการเงิน สินเชื่อ การประสานพหุภาคี เชื่อมโยงเครือข่ายองค์กรชุมชนในระดับท้องถิ่น จังหวัดและประเทศ โดยมียุทธศาสตร์หลัก คือองค์กรชุมชนเป็นแกนหลัก พื้นที่เป็นตัวตั้ง คีย์หลักจะอยู่ที่องค์กรชุมชน ตำบล ซึ่งเป็นหน่วยในการพัฒนา

การปรับโครงสร้าง พอช.เพื่อกระจายอำนาจการบริหารจัดการระบบการทำงานมาที่ระดับภาค โดยมุ่งน้ำหนักการทำงาน สร้างพื้นที่ปฏิบัติการ ตำบล จังหวัด กลุ่มจังหวัด และระดับภาค เป็นพื้นที่เชิงยุทธศาสตร์ ใช้ระบบการบริหารเชิงพื้นที่ ระบบจังหวัด ใช้ฐานกลุ่มจังหวัด ใช้ประเด็นงานพัฒนาต่างๆ ร่วมกันทำงาน ซึ่งคณะอุนกรรมการภาค จะเป็นกลไกที่สำคัญ เพื่อกำกับยุทธศาสตร์ ทิศทางการทำงาน และสร้างความร่วมมือกับภาคีพัฒนาต่างๆ จะเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันเพื่อเสริมพลังในการพัฒนาพื้นที่

นายวิเชียร พลสยม ผู้ช่วยผู้อำนวยการภาค (ปฏิบัติการพื้นที่) พอช. กล่าวถึงทิศทางงานสำคัญในปี 2560 ภาคอีสานจะมุ่งเสริมสร้างศักยภาพชุมชน-ท้องถิ่น (ระดับตำบล) ในการจัดการเศรษฐกิจ สังคม ทรัพยากร สู่การพึ่งตนเอง การสร้างพื้นที่รูปธรรม ชุมชน ท้องถิ่น ท้องที่ โดยมีเวทีกลางเป็นเครื่องมือสำคัญในการบูรณาการความร่วมมือ โดยมีชุมชนท้องถิ่นเป็นพื้นที่กลางในการเชื่อมโยงสู่นโยบายทุกระดับ สร้างพื้นที่การมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางและยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดของพลังประชาชน บนพื้นฐานหุ้นส่วนการพัฒนา เป้าหมาย “อีสานหนึ่งเดียวเสริมความเข้มแข็ง คน-องค์กรชุมชน สู่ประชาคมอาเซียน”

ภาพรวมผลการดำเนินงานของขบวนองค์กรในภาคอีสาน มีพื้นที่ปฏิบัติงาน 20 จังหวัด 233 อำเภอ 2,947 ตำบล 31,213 หมู่บ้าน ปัจจุบันมีการจดแจ้งจัดตั้งสภาองค์กรชุมชน 1,896 แห่ง คิดสัดส่วนเป็น 64 เปอร์เซ็นต์ สวัสดิการชุมชน 2,158 กองทุน คิดเป็นร้อยละ 73 เปอร์เซ็นต์ งานที่ดินชนบท 556 ตำบล คิดเป็น 18 เปอร์เซ็นต์ บ้านมั่นคง 274 โครงการ คิดเป็น 9 เปอร์เซ็นต์ และการพัฒนาเศรษฐกิจและทุน 182 ตำบล คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 6

ทั้งนี้ที่ประชุมคณะอนุกรรมการภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครั้งที่ 1/2559 ได้พิจารณาเห็นชอบแนวทางการสนับสนุนการพัฒนาขบวนองค์กรชุมชน ตามกรอบงบประมาณประจำปี 2560 ที่ผ่านการประชุมพิจารณายกร่างกรอบเกณฑ์การสนับสนุน ของอนุกรรมการสายชุมชน ภาคประชาสังคม และสำนักงานภาค เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2559 โดยกรอบงบประมาณที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้รับการจัดสรรทั้งสิ้นจำนวน 65,700,000 ล้านบาท แบ่งออกเป็น 4 ระดับ ด้วยกันคือ

1) ระดับตำบล 44,700,000 ล้านบาท แบ่งเป็น การสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนท้องถิ่น 200 ตำบล จำนวน 4 ล้านบาท, การสนับสนุนพื้นที่รูปธรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและทุนชุมชน 100 ตำบล จำนวน 3 ล้านบาท, บ้านพอเพียงชนบท 2,000 ครัวเรือน จำนวน 36 ล้านบาท, การจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนใหม่ 340 ตำบล จำนวน 1,700,000 ล้านบาท และการสมทบกองทุนสวัสดิการชุมชนรอบแรก (เป็นไปตามข้อมูลสถานะกองทุนสวัสดิการชุมชน)   2) ระดับจังหวัด งบประมาณ 14,600,000 ล้านบาท ภายใต้หลักการไม่หารเฉลี่ยสมบูรณ์ มีผลงานเชิงประจักษ์ และมีเป้าหมายมุ่งสู่การจัดการตนเอง สนับสนุนการขับเคลื่อนงานขบวนจังหวัด 3 ระดับการพัฒนา และสนับสนุนการพัฒนาความเข้มแข็งและระบบธรรมาภิบาลจังหวัด 3) ระดับกลุ่มจังหวัด 1,400,000 ล้านบาท สนับสนุนการเรียนรู้ของกลุ่มจังหวัด 4) ระดับภาค งบประมาณ 5,000,000 ล้านบาท สนับสนุนคณะทำงาน สนับสนุนการขับเคลื่อนขบวน การเชื่อมโยง เวทีสมัชชาขบวนองค์กรชุมชนภาคอีสาน งานข้อมูล/องค์ความรู้/สื่อสาร และการพัฒนาผู้นำ

และให้ฝ่ายเลขานุการเตรียมข้อมูล ผลลัพธ์ เป้าหมาย ในยุทธศาสตร์แต่ละด้านมานำเสนอในการประชุมครั้งต่อไป นอกจากนั้นที่ประชุมเห็นชอบองค์ประกอบของคณะทำงานกลั่นกรองโครงการเสริมสร้างฯ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยให้ฝ่ายเลขานุการรับไปดำเนินการทาบทาม และเห็นชอบคณะทำงานบ้านมั่นคงภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตามที่ฝ่ายเลขานุการเสนอ รวมทั้งคัดเลือกผู้แทนขบวนองค์กรชุมชนในคณะอนุกรรมการภาคฯ เป็นคณะกรรมการตรวจสอบของสถาบันฯ เพื่อเสนอทางผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนลงนามแต่งตั้งต่อไป