ขอนแก่น/ 26 มกราคม 2560 โครงการบ้านมั่นคงภาคอีสาน จัดเวทีวิชาการครั้งที่ 4 “Workshop หลักการเขียนข่าว บทความ และการผลิตคลิปด้วยมือถือ” โดยหัวหน้าศูนย์ข่าวภาคอีสาน ไทยพีบีเอส ณ ห้องประชุม สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อ.เมือง จ.ขอนแก่น มีเจ้าหน้าที่ และแกนนำชุมชน เข้าร่วมเรียนรู้และทดลองปฏิบัติ
ปราการ แสนอุบล หัวหน้าศูนย์ข่าวภาคอีสาน สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส ขอนแก่น บอกว่า “การเล่าเรื่อง หรือเขียนข่าวไม่ใช่เล่าสู่กันฟังแล้วจบ แต่ต้องยกระดับสุนทรียภาพ อ่านหรือดูแล้วจรรโลง ให้รู้สึกคิด รวมถึงการเปิดพื้นที่ให้มีการแลกเปลี่ยนด้วย”
หัวหน้าศูนย์ข่าวภาคอีสานฯ แนะว่า 4 บรรทัดแรก คนดูคนอ่านต้องเข้าใจ และรู้เรื่องที่เราตั้งใจจะเล่า เราจะบอกอะไรกับคนดูคนอ่านโดยเอาสิ่งเหล่านี้มาพูด ใช้ประโยคบอกเล่า สิ่งสำคัญเราจะเริ่มต้นเล่าเรื่องนี้อย่างไร มีคำถามที่บีบคั้นหัวใจนักข่าวใหม่ ในการมองเรื่องไม่ออก คิดมุมไม่ได้ ก็ให้ตั้งคำถามตนเองว่าทำไมถึงคิดจะทำเรื่องนี้ ตอบคนเองให้ได้ก่อน ทำให้คนเข้าใจเรื่องที่เราอยากจะเล่า
3 สิ่งสำคัญ ลายแทง 1) TOP LINE ต้องคิดเรื่อง ทั้งหมดของเรื่องเกิดอะไรขึ้น เลือกข้อมูลที่น่าทึ่งที่สุด (Most dramatic information) เล่าเรื่องข้อมูลที่ผ่านมา ข้อมูลล่าสุดคืออะไร (Running story the last information) มุมมองของเรื่อง ตัดสินใจจะทำแง่มุมไหน (Angle of story) 2) THE BODY ความเป็นจริงที่สนับสนุนเรื่องราว มีข้อเท็จจริง มีข้อมูลอะไรมาสนับสนุน (Fact that support top line) 3) THE END บริบทข้อมูลที่แวดล้อม (Background context) ถ้ายังเริ่มต้นเล่าเรื่องไม่ได้ให้ลองใช้โพสอิท คิดอะไรได้ป่ะไว้ก่อน ใช้เวลาสัก 10 นาทีแล้วหยุดคั้น แล้วค่อยมานั่งดู จัดกลุ่ม แล้วจะได้โครงคร่าวๆ เพื่อทำงานต่อ
ในโลกปัจจุบัน สิ่งที่นักข่าวทุกวันนี้ เราทำงานที่เป็นมัลติแพลตฟอร์ม เอาตีพิมพ์ ขึ้นเว็บไซต์ ออกโทรทัศน์ เอาไปทวีต รองรับกับเทคโนโลยีในมือถือ เพราะคนในยุคนี้ ไม่มีเวลาดูทีวี จะดูผ่านมือถือ ตอนนี้สื่อหลายแห่งทำ เงื่อนไขสื่อทีวีจำกัดเรื่องเวลา ทำคลิป บทความ ไม่ควรเกิน 3 นาที งานทีวีจะต้องไม่เกินนี้ ถ้ายาวให้ตัดเป็นตอนๆ เว็บไม่มีข้อจำกัด แต่ถ้ายาวก็ไม่มีใครอ่าน ต้องหั่นออกเป็นชิ้นเล็กๆ คนเจนแซด คนนั่งหน้าจอจะน้อยลง งานที่นักข่าวต้องทำ และเป็นตัวชี้วัดด้วย จะต้องอัพงานของตนเองขึ้นทวีตเตอร์ เฟสบุ๊ค ยูทูป ฯลฯ
หัวหน้าศูนย์ข่าวภาคอีสานฯ กล่าวต่อว่า นักข่าวที่ทำงานในองค์กรข่าวเขาทำงานอย่างไร สิ่งที่ท่านจะทำมี 3 ขั้นตอนใหญ่ เราจะให้ความสำคัญกับขั้นตอน Pre-Product 80 เปอร์เซ็นต์ เราจะให้ความสำคัญกับการเตรียมการ ตัว Product ใช้แค่ 10 เปอร์เซ็น และ Post-Product ใช้แค่ 10 เปอร์เซ็นต์ คิดให้มาก เรียบเรียงให้ดี ต้องทำให้เสร็จ เราปล่อยให้จอดำไม่ได้
ค้นหาเรื่องที่จะทำ เสนอกองบรรณาธิการ เมื่อตกลงรับเรื่อง ก็ค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม ให้นึกภาพผลผลิตสุดท้ายของเราจะเป็นอย่างไร จะใช้ภาพอะไรบ้าง เรียบเรียงลำดับความคิด นัดสัมภาษณ์แหล่งข่าวที่เกี่ยวข้อง หาข้อเท็จจริงเพื่อสนับสนุนเรื่องที่เราจะทำ สิ่งที่ต้องการคือ เบื้องหลังของข้อมูล ห่วงโซ่ของความรับชอบในเรื่องที่เราจะทำ เป็นสิ่งที่ถอดจากประสบการณ์ของนักข่าวแล้วใช้ได้ผล เป็นการศึกษาจากพฤติกรรมในการทำงาน
สิ่งที่นักข่าว นักสารคดีทำทั่วโลกก็คือให้ความสำคัญกับมุมมองต้องตัดสินใจว่าจะทำแง่มุมไหน แต่ละเรื่องมีแง่มุมที่จะทำได้โดยทั่วไปโดยยึดหลักคนดูเป็นหลัก แล้วถ่ายเฉพาะสิ่งที่คิดไว้ รสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้อง เวลาในการสัมภาษณ์ ต้องวางแผนล่วงหน้า เพื่อต้องการแสดงความรู้สึก หรือให้ความเห็น เก็บภาพที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง เป็นเรื่องที่สำคัญในการผลิต พยายามหลีกเลี่ยงภาพที่ไม่เคลื่อนไหว และเวลาตัดต่อ ภาพ เสียง บรรยาย สามสิ่งนี้ต้องไม่ซ้ำกัน หัวหน้าศูนย์ข่าวภาคอีสานฯ แนะในตอนท้าย
ทั้งนี้ในช่วงบ่าย ฝ่ายวิชาการ ส่วนสำนักงานภาคฯ ได้แนะนำเรื่องการถ่ายภาพ การถ่ายวีดีโอ และการผลิตคลิป โดยผู้เข้าร่วมได้ลงมือฝึกปฏิบัติทั้งการเขียน และการผลิตคลิปด้วยมือถือจนเกิดผลงานทดลอง และจะนำไปปรับใช้ในการทำงานต่อไป
