เวทีสรุปบทเรียนงานพัฒนาของขบวนองค์กรชุมชน กลุ่มจังหวัดอันดามัน ระหว่างวันที่ 24-25 เมษายน 2560  ซึ่งจัดโดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน สำนักงานภาคใต้ หรือพอช. ร่วมผู้นำชุมชนในกลุ่มจังหวัดอันดามัน ( ภูเก็ต พังงา กระบี่ ตรัง สตูล) ที่โรงแรมภูงาธานี    มีผู้เข้าร่วมทั้งผู้นำชุมชนและผู้แทนพอช.รวม  28 คน  ผู้นำชุมชนระบุปัจจัยความสำเร็จของงานพัฒนาที่สำคัญในปี 2560  คืองานพัฒนาที่เนินการโดยเครือข่ายองค์กรชุมชน  บนความร่วมมือกับภาคีการพัฒนาในจังหวัด ทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ราชการ  สถาบันการศึกษา  หน่วยงานพัฒนาทั้งภาครัฐและเอกชน 

               การจัดเวทีครั้งนี้เป็นการสรุปงานและบทเรียนงานพัฒนาฯ ในรอบ 6 เดือน ในปี 2560 ในครั้งนี้  เป็นส่วนหนึ่งของการติดตามงานพัฒนาของขบวนองค์กรชุมชนทั้ง 5 จังหวัด ตามแผนงานและงบประมาณที่ดำเนินการในปี 2560  ซึ่งพอช.เป็นหน่วยงานหนึ่งที่ได้สนับสนุนแผนงานและงบประมาณการพัฒนาดังกล่าว  ได้แก่งานแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยภายใต้โครงการบ้านพอเพียงในชนบท งานพัฒนาเศรษฐกิจและทุนชุมชนฐานราก งานส่งเสริมและพัฒนาสวัสดิการชุมชน  งานส่งเสริมจัดตั้งและพัฒนาสภาองค์กรชุมชน รวมทั้งการพัฒนาความเข้มแข็งของขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด เป็นต้น 

              นอกเหนือจากพอช.แล้ว ผู้นำชุมชนระบุถึงความร่วมมือและการสนับสนุนจากหน่วยงานพัฒนาอื่นๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน สถาบันวิชาการและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  ที่ให้การสนับสนุนงานพัฒนาตามยุทธศาสตร์หรือแผนงานของขบวนองค์กรชุมชนที่มีอยู่แล้ว

              นางวารุณี ธารารัตนากุล ผู้นำชุมชนจังหวัดภูเก็ต ระบุว่าในปี 2560  แผนงานของขบวนองค์กรชุมชนจ.ภูเก็ต ที่เป็นแผนร่วมกับของจังหวัดภูเก็ตคือแผนงานด้านการท่องเที่ยวชุมชน และการจัดการเรื่องสิ่งแวดล้อม(ขยะ)  นอกเหนือจากความร่วมมือกับอบจ.ภูเก็ตที่ให้การสมทบกองทุนสวัสดิการชุมชนมาหลายปี

              ด้านนางชาตรี มูลสาร ผู้นำชุมชนจ.พังงา กล่าวถึงแผนงานของขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดพังงาภายใต้  ซึ่งขับเคลื่อนโดยสมัชชาพังงาแห่งความสุข มา 5 ปี ต่อเนื่อง  และได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากผู้ว่าราชการจังหวัดพังงามา 2 ปี วงเงิน 3.2  ล้านบาท   สำหรับปี 2560 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดพังงา วงเงิน 600,000 บาท เพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์พังงาแห่งความสุข เป้าหมายคือพัฒนาแผนของชุมชนในพื้นที่ 51 ตำบล/เทศบาล ครอบคลุม 8 อำเภอ ให้แล้วเสร็จภายในเดือนกรกฎาคม 2560   นับเป็นการบูรณาการแผนของภาคประชาชนจ.พังงา กับแผนด้านเศรษฐกิจ สังคม อบายมุขและวัฒนธรรมขององค์การบริหารส่วนจังหวัด

              สำหรับขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดกระบี่ ในพื้นที่ได้รับการสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน ทั้งสสส. สปสช. สภาการศึกษา สภาการเกษตร และสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จ.กระบี่ ที่สนับสนุนการสื่อสารงานพัฒนาของขบวนองค์กรชุมชน

              ด้านแผนงานของขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดตรัง สภาองค์กรชุมชนจ.ตรังได้ร่วมมือกับ 5 หน่วยงานในจังหวัดคือสภาเกษตร สภาอุตสาหกรรม กองทุนฟื้นฟูเกษตรกร สภาองค์กรชุมชนและสาธารณสุข  เพื่อส่งเสริมทำแผนยุทธศาสตร์ของสภาองค์กรชุมชนตำบล 34 แห่งในจังหวัดตรัง  และมีเป้าหมายในการเชื่อมโยงแผนด้านการท่องเที่ยวของชุมชนกับแผนของจังหวัด  เช่นเดียวกับแผนงานของขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดสตูล ที่ได้ร่วมมือกับทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ วิชาการ ประสังคม  พัฒนานโยบายสาธารณะของภาคพลเมืองในจ.สตูล ภายใต้ “รักจังสตูล” ที่ดำเนินการต่อเนื่องมาถึงปีที่ 6     

              นอกจากนี้ในปี 2560  ขบวนองค์กรชุมชน ได้ยกระดับการทำงานของขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด ด้วยการเปิดพื้นที่กับภาคส่วนอื่นๆมากขึ้น    พร้อมพัฒนาและยกระดับกลไกการขับเคลื่อนงานพัฒนา เช่นจ.ตรังมีกลไกของคณะประสานงานขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด และคณะทำงานโซน 3 โซน คือเทือกเขา ที่ราบ และริมเล  จ.กระบี่มีกลไกของคณะประสานงานขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดและคณะทำงานโซน 2 โซน จ.ภูเก็ตมีคณะประสานงานขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด ที่มีองค์ประกอบของสภาองค์กรชุมชนตำบลและตัวแทนประเด็น จ.พังงา มีการขับเคลื่อนโดยสมัชชาพังงาแห่งความสุขที่มีสมาชิก 41 องค์กร ทีมยุทธศาสตร์และขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดพังงา คณะทำงานโซน คณะทำงานระดับอำเภอ และกำลังดำเนินการจัดตั้งสมาคม “ประชาสังคมพังงาแห่งความสุข”  สำหรับ จ.สตูลมีกลไกของขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดและรักจังสตูลเป็นต้น

                สำหรับความคืบหน้าของแผนงานและงบประมาณที่ได้รับการสนับสนุนจากพอช. ในปี 2560   วงเงิน 14.94 ล้านบาท ภายใต้แผนงานในด้านต่างๆ เช่น บ้านพอเพียงใน 19 ตำบล เศรษฐกิจและทุนชุมชนใน 22 ตำบล การส่งเสริมจัดตั้งสภาใหม่ 12 ตำบล การพัฒนาสภาองค์กรชุมชนเดิม 127 สภา และการทำแผนพัฒนาใน 46 ตำบล  ที่สำคัญได้แก่การแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยในชนบท ภายใต้โครงการบ้านพอเพียง  ที่สภาองค์กรชุมชนทุกตำบลมีบทบาทในการสร้างความร่วมมือกับทุกฝ่ายเพื่อแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยในชนบท โดยมีบ้านพอเพียงที่ดำเนินการแล้วเสร็จ  263 ครัวเรือน จากเป้าหมาย 570 ครัวเรือน  ในด้านประเด็นร่วมของกลุ่มจังหวัดอันดามัน คืองานแก้ปัญหาที่ดินและการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง คาดว่าจะทำข้อเสนอเชิงนโยบายได้ในช่วงปลายปี 2560

อุดมศรี ศิริลักษณาพร/ พินทร์อร  มะธุระ รายงาน