มหาสารคาม/ 3-4 พฤษภาคม 2560 คณะทำงานเชื่อมโยงขบวนองค์กรชุมชนภาคอีสาน พอช. ประชุมเชิงปฏิบัติการเตรียมสมัชชาองค์กรชุมชนภาคอีสาน ณ ห้องไทแก่ง ศูนย์ประชุมแก่งเลิงจาน โดยมีแกนนำขบวนองค์กรชุมชน และเจ้าหน้าที่ พอช. เข้าร่วมประมาณ 50 คน นอกจากจะติดตามความคืบหน้าจากคณะทำงานชุดต่างๆ ยังได้หารือแนวทางการหนุนเสริมกลไกการทำงาน การเชื่อมโยงขบวนฯ รวมถึงหารือรายละเอียดการจัดสมัชชาองค์กรชุมชนภาคอีสาน ในการปฏิรูปขบวนการประชาชน และผลักดันนโยบายสาธารณะ
จากที่มีการหารือกันในเวทีพัฒนาศักยภาพแกนนำ เมื่อต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมา ที่มีข้อสรุปเบื้องต้นว่า การจัดเวทีสมัชชาองค์กรชุมชนภาคอีสาน มีเป้าหมายเพื่อจัดทำกระบวนการพัฒนาข้อเสนอสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายขององค์กรภาคประชาชนภาคอีสาน ที่มีปัญหาความเดือนร้อนกับประชาชนในพื้นที่ อาทิเช่น เรื่องเขื่อน ที่อยู่อาศัย รถไฟรางคู่ ความมั่นคงทางอาหาร เรื่องที่ดิน ฯลฯ อีกทั้งยังเป็นการประกาศเจตนารมณ์ และอัตตลักษณ์ของภาคประชาชนภาคอีสาน ที่มีเอกภาพทางความคิดร่วมกันสร้างสำนึกทางการเมืองตั้งแต่ฐานล่างขึ้นมา ที่ต้องมีการสรุปบทเรียนวิเคราห์ตนเอง ตั้งแต่ระดับตำบล จังหวัด การระดมข้อเสนอต้องมาจากข้างล่างในการสร้างแนวร่วมโดยในวันที่ 3-4 พฤษภาคมได้มีการแลกเปลี่ยนเพิ่มเติม โดยมีรายละเอียด ดังนี้
นายไพสิษฐ์ สุภา จังหวัดหนองบัวลำภู กล่าวว่า เรายังยืนหยัดไปสู่การจัดการตนเองอยู่หรือไม่ ทำอย่างไรขบวนที่เราทำจะไม่หัวโตตีนลีบ องค์กรจัดตั้งของคนอีสาน มีหลายองค์กรเทอะทะ มีกรรมการมากมาย บ้างหลงตำแหน่งหลงหมวกตนเอง บางคนทำแค่สวัสดิการ บางคนทำเรื่องที่ดิน ในจังหวัดมีหลายประเด็น การทำงานก็ไปเฉพาะประเด็นนั้นๆ จริงหรือที่คนอีสาน อยู่ในฐานะด้อยโอกาส อ่อนแอ แตกแยก เรายังอยู่ที่มีกิน มีใช้ มีขาย มีภูมิคุ้มกัน แต่การจัดการตนเองยังไกล
อีกด้านหนึ่งยิ่งหลากหลายยิ่งบานปลาย ความคิดไม่เป็นเอกภาพ มีมากมายกิจกรรม เป็นเบี้ยหัวแตก องค์กรนำของคนภาคอีสาน สภาองค์กรชุมชนสามารถเป็นเครื่องมือ เป็นกลไก เป็นอาวุธที่เราใช้ได้ แต่เรายังไม่เข้าใจการใช้กฏหมายนี้ แต่อย่างไรก็ตามสิ่งที่เราสร้างมา ล้วนแต่เป็นแนวทางที่ดี การร่วมแรงร่วมใจเป็นหนึ่งเดียว การทำงานต้องพึ่งคนจำนวนมาก ต้องอาศัยภูมิปัญญาที่จะมาร่วมมือกัน สร้างแนวร่วม สร้างสัมพันธ์กับมิตร กับเพื่อน กับภาคเอกชน ภาครัฐ ภาคประชาสังคม
นายไพสิษฐ์ กล่าวต่อว่า ทำอย่างไรความคิด นโยบาย แผนงาน จะเป็นหนึ่งเดียว ทำอย่างไรจะนำเสนอต่อสังคมให้ยอมรับ แนวทางเป้าหมาย วิธีการ กระบวนการพัฒนาข้อเสนอประเด็นปัญหาร่วม ปัญหาทรัพยากรดินน้ำป่า ประเด็นร้อน หากไม่ย้อนไปทำความเข้าใจ อดีต ปัจจุบัน อนาคต ของคนอีสาน ก็ไม่สามารถไปสู่อีสานหนึ่งเดียวได้ เราต้องรู้ว่าสิ่งที่เรามุ่งไปจะไปสู่สังคมอะไรแบบไหน
การที่ พอช.ได้ชักชวนพี่น้องทำงานมากว่า 15 ปี ได้ก่อให้เกิด คน แกนนำจำนวนหนึ่ง เกิดสภาองค์กรชุมชนในหลายพื้นที่ เราจะต้องชวนกันมาเข้าใจอดีตปัจจุบันอนาคตร่วมกัน และก้าวในทิศทางที่แน่วแน่มั่นคง ค้นหา ความเป็นอีสานหนึ่งเดียว มีเรื่องอะไรที่เป็นเรื่องดี มีเรื่องอะไรที่เป็นเรื่องไม่ดี มีอะไรที่เป็นเรื่องร่วม
สิ่งที่เรามุ่งไป เป็นการฟื้นฟู/ พัฒนา/ ปฏิรูป หรือ ปฏิวัติ หากทำอย่างหลับหูหลับตา ถ้าไม่มีวิธีคิด ทฤษฎีชี้นำ ในการเข้าใจความสัมพันธ์ทางสังคมในการอยู่ร่วมกัน สิ่งที่เรามุ่งหวังร่วมใช่สังคมที่เท่าเทียมกันคือสังคมที่ดีงามใช่หรือไม่ คนเรากว่าจะมีอุดมการณ์ต้องผ่านตั้งแต่ อารมณ์ ความรู้สึก การรับรู้ ความคิด ทัศนะ จุดยืน โลกทัศน์ จนถึงอุดมการณ์ ที่ต้องผ่านการสั่งสม หล่อหลอมทางสังคม องค์กรนำต้องไม่หัวโตตีนลีบ มือไม่ถึงยอด ตีนไม่ถึงพื้น ต้องสร้างเอกภาพ ความคิด ปฏิบัติการ และองค์กรร่วมกัน
นายชูชาติ ผิวสว่าง จังหวัดขอนแก่น ในการทำข้อเสนอเชิงนโยบายที่ผ่านมาเราจัดมาหลายครั้ง บทเรียนเดิมๆ คือทำแล้ว ส่งแล้ว ได้จดหมายตอบกลับว่าได้มีการส่งเรื่องไปสู่กระทรวงต่างๆ แล้ว ก็ได้แค่ ที่ผ่านมา 9 ปี เคยมีเอกสารถึงมือ รมต. แค่ครั้งเดียว ที่ผ่านมาการกระบวนการทำเวทีที่เข้มข้นที่สุด มีการไล่มาตั้งแต่ประเด็นเล็กๆ น้อยๆ และมี สพม.มาหนุน จนตกผลึกใน 14 ประเด็นปัญหา จนถึงมือ รมต.
สาระสำคัญของคำว่าสมัชชาอยู่ตรงไหน หัวใจคืออะไร เป้าหมายใหญ่คือ คนที่เป็นเอกภาพ อย่างไร เป้าที่ 2 สิ่งที่จะส่งผลทะเทือน ไปถึงแนวนโยบายแห่งรัฐคือ มีความจำเป็นต้องจำแนกแยกแยะ เนื้อหาที่แหลมคม 1-2 ประเด็นแล้วแยกย่อยประเด็น เป็นต้นว่า ผังเมือง การเช่าที่ 99 ปี เรื่ององค์กรนำ คือใคร อาจต้องมาวิเคราะห์ ว่า คปอ. หรือ สภาฯ
เรื่องกำลังร่วม คนที่มาช่วย ทำให้เกิดพลังของคนอีสาน มีกำลัง 3 ส่วน กำลังหลักอยู่ในเนื้อหางานประเด็น หน่วยที่ 2 กำลังเสริม ที่ผ่านกระบวนการพัฒนาศักยภาพ ที่มี 700 คน ส่วนที่ 3 แนวร่วมภาคีพันธมิตรต่างๆ นักศึกษาที่เราเข้าไปมีส่วนพัฒนาความรู้ และ มข. หรือ กป.อพช. นี่จะเป็นกองกำลัง 3 ส่วน ถ้าเป็นไปได้จริง คนที่จะมาเข้าร่วมน่าจะ 2-3 พันคน
นายชูชาติ เสนอว่า เป้าหมายของการจัดงานสมัชชา มี 2 เป้าหมายหลักคือ เรื่องที่กระทำต่อตนเอง และเรื่องการเปลี่ยนแปลงต่อสาธารณะ ว่าด้วยเรื่องการผลักดันนโยบาย โดยจะเน้นเรื่องที่จะกระทำต่อตนเองการสมัชชาเป็นภาษาของคอมมิวนิสต์ ที่เป็นการปรับโครงสร้าง ของเราก็น่าจะเป็นการปรับขบวนของอีสาน ที่เป็นเรื่องภายในแต่ในเรื่องที่จะเสนอต่อสาธารณะ ยังพอมีเวลาที่จะทำกระบวนการมาช่วยกันถกหาข้อยุติ
อีสานหนึ่งเดียว เอาเรื่องเก่าออกที่ไม่ก่อเอกภาพ เราต้องทลายออก สัญลักษณ์ของอีสานที่เป็นหนึ่งเดียวคืออะไร อุดมการณ์เดียวของคนอีสานคืออะไร กติกาเดียว อัตตลักษณ์ เป้าหมาย จุดร่วมเดียวคืออะไรเป้าหมายงานสมัชชา ไม่ใช่งานอีเว้น แต่เป็นการที่ประกาศศักศรีความเป็นมนุษย์ของคนอีสาน แต่จะเป็นงานที่กระทำต่อกระบวนการของตนเอง ขบวนการประชาชนอีสานจะไปทางไหน
อย่างไรก็ตาม นายชูชาติ เสนอว่า งานที่เรากำลังจะทำ ควรใช้ชื่อว่า “สภาพลเมืองอีสาน” เป้าหมายเพื่อมุ่งไปสู่ความเป็นอีสานหนึ่งเดียว โดยจะมีกลไกแบ่งออกเป็นกรรมาธิการ 4 คณะ 1) ด้านเศรษฐกิจอีสาน 2) ด้านสิ่งแวดล้อม 3) ด้านสังคมวัฒนธรรม และ 4) ด้านการเมืองภาคพลเมือง โดยจะมีบทบาทภารกิจ ในการยกร่างกำหนดกติกา โครงสร้างการทำงาน ภารกิจแรกคืองานสมัชชาคนอีสาน ที่จะไปออกแบบงานในรายละเอียด ร่วมกับคณะทำงานเฉพาะกิจ ที่จะก่อรูปให้เกิดงาน เมื่อทำงานเสร็จก็จะยุติบทบาท เพื่อเป็นเจ้าภาพในการยกร่างการทำงาน โดยจะมีที่ปรึกษา ผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ มีคณะทำงานที่มีตัวแทนจากขบวนองค์กรชุมชน จังหวัดละคน ทำงานพัฒนาเนื้องานให้มีความชัดเจน ก่อนที่จะไปชวนภาคีภาคประชาสังคม องค์กรพัฒนาเอกชน หน่วยงานในภาคอีสานมาร่วมกันเป็นเจ้าภาพในการจัดงาน
นอกจากนั้นในเวทีวันนี้ นายสังคม เจริญทรัพย์ ประธานร่วม คณะอนุกรรมการภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พอช. กล่าวถึง สถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับ พอช.ในปัจจุบัน โดยแจ้งให้ทราบว่า ในขณะนี้เรื่องที่เราต้องให้ความสำคัญคือสถานการณ์การเบิกจ่ายบ้านมั่นคง ที่ยังไม่เป็นไปตามเป้าหมาย ตามตัวชี้วัดการเบิกจ่ายในโครงการบ้านมั่นคง และอีกเรื่องคือ การจดแจ้งจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนของภาคอีสาน ที่ภาคอีสานรับภารกิจมาสัดส่วนในภาพรวมร้อยละ 50 เปอร์เซ็นของทั้งประเทศ ฝากทางทุกจังหวัด ทำอย่างไร จะวางงานอย่างไรได้ทันตามเวลา จะปล่อยให้เจ้าหน้าที่อย่างเดียวไม่ได้ พี่น้องขบวนแต่ละจังหวัดจะหารือเจ้าหน้าที่แต่ละขบวน
ที่ได้ดำเนินการไปแล้วคือเรื่องการหารือกับกรมการปกครองที่ส่วนกลางให้ทำหนังสือสั่งการลงมายังแต่ละจังหวัด เราคงไม่ได้เอาเพียงแต่ปริมาณ แต่เราจะให้ความสำคัญในเชิงคุณภาพด้วย และอีกเรื่องคือเรื่องของการตั้งคณะกรรมการสรรหา ผู้อำนวยการที่จะหมดวาระ 4 กันยายนนี้ บอร์ดหมดวาระปลายเดือนกันยายน เป็นช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่ง รมว.ได้เซ็นคำสั่งออกมาเมื่อ 24 เมษายน วันนี้มีการประชุมคณะกรรมการสรรหาบอร์ดครั้งแรกเมื่อวานคณะกรรมการสรรหาผู้อำนวยการ ประชุมนัดแรกเมื่อวานนี้ซึ่งคงพิจารณาในรายละเอียดต่างๆ
เหตุที่เราจะผลักดันให้เกิดการสรรหา ผอ.ก่อน เหตุเพราะ กม.ได้กำหนดไว้ว่าเมื่อ ผอ.หมดวาระไปแล้ว ก็สิ้นสุดไปโดยไม่สามารถอยู่รักษาการได้ แต่บอร์ดสามารถอยู่รักษาการได้จึงได้ดำเนินการเรื่องการสรรหาผู้อำนวยการก่อน หลายเรื่องเราต้องทำให้เกิดความสมดุล อย่างเรื่องสวัสดิการทั้งที่สระแก้ว รองลงมาคือบุรีรัมย์ ทำอย่างไรเราจะมีระบบที่จะลงไปช่วยกันได้ และนำเรื่องเข้าสู่คณะกรรมการธรรมาภิบาล เพื่อจัดการความสมดุลให้เกิดขึ้น ที่ชาวบ้านร้องไปร้องมา ทำอย่างไรชาวบ้านด้วยกันจะมีวงคุย หรือชาวบ้านกับเจ้าหน้าที่จะช่วยกันสร้างระบบอย่างไร ฝากเรื่องวิธีการในการทำงานให้เกิดความเป็นเจ้าของของชาวบ้านด้วย แม้ พอช.เป็นเจ้าหน้าที่รัฐ แต่ต้องเป็นองค์กรที่รักของประชาชนให้ได้ อย่างไรก็ตาม ขึ้นอยู่กับประชาชนในพื้นที่ และยังยืนยันว่าไม่มีองค์กรใดที่หนุนเสริมประชาชนได้เท่า พอช.
ทั้งนี้ในการจัดงาน “สมัชชา” จะเป็นงานสมัชชาที่มีชีวิต โดยกำหนดจัดในช่วงธันวาคม โดยเนื้อหางานต้อง “คม ชัด สะเทือน” ส่วนสถานที่ในการจัดงานจะพิจารณา ขอนแก่น ร้อยเอ็ด มหาสารคาม กลุ่มเป้าหมายคาดการณ์ว่าประมาณ 2,000-3,000 คน
