การขับเคลื่อนองค์กรชุมชนตามแผนยุทธศาสตร์ภาคประชาชน ชาวจังหวัดร้อยเอ็ด "เกษตรพามี อยู่ดีมีแฮง" โดยการสนับสนุนจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) ซึ่งมีสภาองค์กรชุมชนตำบลประจำพื้นที่แต่ละตำบลเป็นที่ตั้งการนำพัฒนาชุมชน กลุ่มอาชีพชาวบ้าน สร้างเศรษฐกิจทุนชุมชน

เมื่อวันที่ ๒๑ พฤษภาคม ๒๕๖๐ ที่ผ่านมา ณ ห้องประชุมเมืองหงษ์ โรงแรมสาเกษนคร จังหวัดร้อยเอ็ด ขบวนสภาองค์กรชุมชนจังหวัดร้อยเอ็ด ร่วมมือสภาองค์กรชุมชนตำบล วางแผนยุทธศาสตร์ ข้าว และการจัดการน้ำ ซึ่งมี ๑.ตำบลหนองแคน อำเภอปทุมรัตต์ ๒.ตำบลวังหลวง อำเภอเสลภูมิ ๓.ตำบลศรีโคตร อำเภอจตุรพักตรพิมาน ๔.ตำบลสระคู อำเภอสุวรรณภูมิ ๕.ตำบลศรีสว่าง อำเภอโพนทราย ๖.ตำบลปอภาร อำเภอเมืองร้อยเอ็ด ๗.ตำบลแสนชาติ อำเภอจังหาร ๘.ตำบลหนองบัว อำเภออาจสามารถ ๙.ตำบลสะอาดสมบูรณ์ อำเภอเมืองร้อยเอ็ด และ ๑๐.ตำบลเขวาทุ่ง อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด

ส่วนทางด้านตำบลพัฒนาเศรษฐกิจและทุนชุมชน มี ๗ ตำบล ดังนี้ ๑.ตำบลคำพอุง อำเภอโพธิ์ชัย ๒.ตำบลวังสามัคคี อำเภอโพนทอง ๓ตำบลห้วยหินลาด อำเภอสุวรรณภูมิ ๔.ตำบลเมืองทอง อำเภอเมืองร้อยเอ็ด ๕.ตำบลศรีสว่าง อำเภอโพนทราย ๖.ตำบลกู่กาสิงห์ อำเภอเกษตรวิสัย ๗.ชมสะอาด อำเภอเมยวดี และ ๘.ตำบลในเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด


ในที่ประชุมมีการวางยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนพัฒนาจังหวัดร้อยเอ็ด สู่เมืองเกษตรพามี อยู่ดี มีแฮง ดำเนินการโดย คณะทำงานเครือข่ายประชาสังคมจังหวัดร้อยเอ็ด ร่วมมือกับขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด ภาคประชาชน 



๑.ยุทธศาสตร์ด้านเศรษฐกิจ มีพันกิจแนวทาง คือ
๑.๑)งานพัฒนาการเกษตรกรรมตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ปลอดสารพิษ 
 ๑.๒)งานพัฒนาพันธุ์ข้าวหอมมะลิอินทรีย์และพัฒนาพันธุ์ข้าวพื้นเมือง
๑.๓)งานพัฒนาอาชีพเสริมสู่วิสาหกิจชุมชน เศรษฐกิจทุนชุมชนให้เข้มแข็ง
๑.๔)งานบูรณาการกองทุนชุมชนสู่การจัดการหนี้สิน และพัฒนาอาชีพ
๑.๕)งานพัฒนาการสร้างความั่นคงทางด้านอาหาร อาหารปลอดภัย 
๑.๖)งานพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพึ่งตนเองเป็นศูนย์เรียนรู้ (ด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ)ชุมชน
๑.๗)งานส่งเสริมและพัฒนายกระดับเครือข่ายชาวนาทุ่งกุลาร้องไห้ให้พึ่งตนเองอย่างยั่งยืน
๑.๘)งานส่งเสริมและพัฒนา เครือข่ายเกษตรอินทรีย์สู่การพึ่งตนเอง

๒.ยุทธศาตร์การพัฒนาด้านการศึกษา มีพันธกิจแนวทาง คือ
๒.๑)งานพัฒนามีส่วนร่วมของประชาชนต่อระบบการศึกษาทุกระดับ
๒.๒)งานพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น ให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่
๒.๓)งานพัฒนาหลักสูตร โรงเรียนชาวนา โรงเรียนภูมิปัญญาท้องถิ่น
๒.๔)งานพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม สำหรับบุคคลกรทางด้านการศึกษาแก่ประชาชน

๓.ยุทธศาสตร์การพัฒนาด้านทรัพยากร สิ่งแวดล้อม มีพันธกิจแนวทาง คือ
๓.๑)งานพัฒนาการจัดการแก้ไขปัญหาที่ดินแนวใหม่
๓.๒)งานพัฒนาการจัดการน้ำ ป่า พลังงานให้ระบบนิเวศน์ คืนธรรมชาติ สมดุล ลดภาวะโลกร้อน
๓.๓)งานพัฒนาความรู้เรื่องสิทธิชุมชนต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
๓.๔)งานพัฒนาระบบการจัดการขยะปลอดภัยและชุมชนไร้ถังขยะ

๔.ยุทธศาตร์การพัฒนาด้านสังคม มีพันธกิจแนวทาง คือ 
๔.๑)งานพัฒนาคนบนวิถีวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น
๔.๒)งานพัฒนาจิตสำนึกของผู้นำชุมชน ผู้นำรุ่นใหม่ให้เสียสละมีจิตอาสาเพื่อสังคมมากขึ้น 
๔.๓)งานพัฒนาการมีส่วมร่วมของประชาชนในการป้องกันแก้ไขปัญหายาเสพติด
๔.๔)งานพัฒนาชุมชนท้องถิ่นรองรับสังคมผู้สูงอายุ
๔.๕)งานพัฒนาระบบสุขภาวะอยู่ดีมีสุข ภายใต้ธรรมนูญตำบลตำบล อำเภอ จังหวัด
๔.๖)งานพัฒนาระบบสวัสดิการ เครือข่ายสวัสดิการชุมชนให้เข้มแข็ง

๕.ยุทธศาตร์การพัฒนาด้านการเมืองการปกครอง มีพันธกิจแนวทาง คือ
๕.๑)งานพัฒนาระบบศึกษาระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
๕.๒)งานพัฒนาความรู้เรื่องการเมืองการปกครองในระบบอบประชาธิปไตยตลอดชีวิต
๕.๓)งานพัฒนาประชาธิปไตยชุมชนสู่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง
๕.๔)งานพัฒนาพื้นที่ต้นแบบประชาธิปไตยชุมชน

๖.ยุทธศาสตร์การพัฒนาด้านกลุ่ม องค์กรชุมชน มีพันธกิจแนวทาง คือ
๖.๑)งานพัฒนาผู้นำเปลี่ยนแปลงรุ่นใหม่ เน้นเยาวชนคนรุ่นใหม่
๖.๒)งานพัฒนาศักยภาพแกนนำ กลุ่ม องค์กรชุมชนให้เข้มแข็ง
๖.๓)งานพัฒนากลุ่มองค์กรต้นแบบการเรียนรู้ทุกด้าน
๖.๔)งานพัฒนาเชื่อมร้อยยกระดับเครือข่ายความร่วมมือทุกระดับ
๖.๕)งานพัฒนาพื้นที่กลางระดับตำบล อำเภอ จังหวัดสู่งานพัฒนาทุกด้าน

ตำบลศรีโคตร อำเภอจตุรพักตรพิมาน ในรอบ ๑ ปี ที่ผ่านมาได้ทำแปลงนาปลูกพันธุ์ข้าว จำนวน ๑๐ คนๆ ๑ ไร่ ผลผลิต ๕๐๐ กิโลกรัมต่อ ๑ ไร่ โดยประมาณ ซึ่งมีหน่วยงาน องค์การบริหารส่วนตำบลศรีโคตรซื้อเมล็ดพันธุ์ให้ไปปลูกเอง โดยผ่านสภาองค์กรชุมชนตำบลศรีโคตร และในปีนี้ขยาย ๙ หมู่บ้าน ๔๕ ครอบครัว เพื่อขยายเมล็ดพันธุ์ข้าว แต่ยังไม่ได้รับรองมาตรฐานใดจากหน่วยงานอื่นๆที่เป็นมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ 

ตำบลศรีสว่าง อำเภอโพนทราย ทำแปลงนาเกษตรอินทรีย์นารวม โดยการนำการขับเคลื่อนสภาองค์กรชุมชนตำบลศรีสว่าง ซึ่งได้ทำการเชื่อภาคี ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวจังหวัดสุรินทร์ และกรมพัฒนาที่ดิน สถานีพัฒนาที่ดินจังหวัดร้อยเอ็ด มีการขยายผลสู่สมาชิกภายในตำบลศรีสว่าง และแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวบรรจุถุงส่งขาย ประกันราคา ๑๒-๑๔ บาท ทำมา ๓ ปีแล้ว ในปีนี้จะประกันราคาอยู่ที่ ๑๕ บาท สำหรับสมาชิกเฉพาะ เพราะในตำบลศรีสว่างปัจจุบันใช้งบหมู่บ้าน ๕๐๐,๐๐๐ บาท มีการจัดตั้งโรงสีข้าวชุมชน ๖ โรง แบ่งกลุ่มไปตามสภาพชุมชนพื้นที่ การส่งข้าวส่งขายในเครือข่ายบ้านมั่นคงในเมือง ภาคตะวันออก ทำความร่วมมือ MOU กับจังหวัดปราจีนบุรี เรบกันเอาใช้มาตรฐานของชุมชนรองรับกันเอง สร้างความเชื่อมมั่นตั้งแต่กระบวนการผลิตปลูก ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ และมีพี่เลี้ยงจากหน่วยงาน ธกส.ส่งเสริมพัฒนาระบบหนี้สินร่วมกัน ปีนี้ปลูกผลิตข้าวส่งบริษัทไทยเวฟ จำกัด ทำสัญญาแล้ว ๓ ตัน 

นายสว่าง สุขแสง ได้กล่าวถึงระบบมาตรฐาน PGS การรวบรวมกลุ่มเกษตรอินทรีย์ภายในกลุ่มเครือข่ายออกการรับรองสินด้วยตนเอง สร้างผลิตสินค้าชุมชนตนเอง วางแผนการจำหน่ายโดยชุมชนเอง เพื่อความเข้มแข็งของชุมชนองค์กรชุมชน ตำบลหนองแคน อำเภอปทุมรัตต์ เราสร้างระบบการจัดการแผนงานมาตรฐานตนเอง มีขั้นตอนระบบถึงการสรุปฐานข้อมูลของชุมชนตนเอง ดังนั้นการทำอะไรมาตรฐานที่ไม่ไช่เราทำให้หน่ายงานอื่นๆมารับรองมาตรฐานชุมชนจะต้องเสียเงินลงทุนทั้งนั้น เป้าหมายเกษตรพามีอยู่ดีมีแฮง เราทำยุทธศาสตร์สู่จังหวัดร้อยเอ็ดให้กับหน่ายงานภาครัฐ เราร่วมกันเริ่มต้นที่ภูมิเวิศน์ทุ่งกุลาร้องไห้ขบวนจังหวัดร้อยเอ็ด สภาองค์กรชุมชนตำบล วิธีการทำเกษ๖รอินทรีย์จะต้องริเริ่มต้นที่ตัวเราร่วมกับกลุ่มที่มีแนวคิดร่วมกัน สร้างการเรียนรู้ร่วมกัน คือ PGS ทำให้เกษตรกรรายย่อย เกษตรเชิงพานิชย์ คิดอยากทำด้วยตนเองแต่ต้นทุนการผลิตทำไปทำมาเหนื่อยท้อถ้อยขาดเพื่อนบ้านร่วมคิดกำลังใจ ดังนั้นการสร้างขบวนการร่วมมือในชุมชนสำคัญที่สุด ทำไปทำมาให้เรารับรู้ถึงคุณธรรมในชุมชนยอมรับกันเอง ต่างประเทศเวียนนามเขาทำงานร่วมมือกันทุกภาคส่วน ในปัจจุบันเรามีเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการข้าวเกษตรอินทรีย์พื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ ๕๕๔ ราย ที่จะดำเนินการร่วมมือกัน เรื่องมาตรฐานนั้นเราสร้างร่วมกันก่อนภายในกลุ่มเครือข่าย 

นายธนากร พานทอง ตำบลศรีสว่าง ได้กล่าวถึงขบวนการสำรวจแหล่งน้ำจัดทำข้อมููลปริมาณน้ำ น้ำฝน ๑.ฝายกักเก็บน้ำ ๒.แหล่งหนองบ่อน้ำขนาด ๓.เหมืองร่องน้ำ ๔.สถานีโรงสูบน้ำ ๕.หนองน้ำขนาดใหญ่ ในปี ๒๕๕๔ ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้น้ำท่วม การทำข้อมูลด้วยเครื่องมือ GPS เช่น ลำน้ำเสียวใหญ่ แม่น้ำชี แม่น้ำยัง เราใช้พิกัดจากนั้นเราทำผังน้ำทำภาพรวมพื้นที่การเกษตร มาร่วมกันวิเคราะห์ฐานข้อมูล เพื่อเชื่อโยงการทำงานร่วมหน่ายงานภาครัฐ แหล่งหนองน้ำในชุมชน จำนวนครัวเรือน หมู่บ้าน ประกอบภาพถ่ายทางอากาศ ชุมชนจะต้องมาร่วมกันมองสถานการณ์จริงปัจจุบันร่วมกัน สู่แผนการพัฒนาเชิงระบบ ระบบน้ำบริโภค ระบบน้ำอุปโภค ระบบน้ำเพื่อการเกษตร ในปัจจุบันนี้อีสานบ้านเราลำน้ำเสียวใหญ่เวลามีน้ำมาหลากเราปล่อยสู่แม่น้ำมูน มิได้กักเก็บน้ำเพื่อรองรับใช้อนาคต ฉะนั้นการจัดเก็บแหล่งน้ำหนองน้ำชุมชนจะรับรู้ขบวนการเรียนรู้ร่วมกันเห็นสภาพปัญหาด้วยกัน ดังนั้นการนำเสนอข้อมูลน้ำฐานชุมชน เพื่อให้หน่ายงานภาครัฐทุกๆภาคส่วนนั้นเป็นข้อมูลชุมชนแท้จริง ในอำเภอโพนทราย จังหวัดร้อยเอ็ด ๕ ตำบลเราจัดทำแผนผังน้ำแล้วเสร็จเป็นประโยชน์ต่อพี่น้องเกษตรกร

มานะ เหนือโท ศูนย์ข่าวทุ่งกุลา รายงาน