ตำบลนาโคก เป็นตำบลที่ตั้งอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอเมือง ประกอบไปด้วย 6 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านไร่ หมู่ที่ 2 บ้านนาโคก หมู่ที่ 3 บ้านนาโคกร่วมพัฒนา หมู่ที่ 4 บ้านชายทะเลรางจันทร์ หมู่ที่ 5 บ้านชายทะเลโรงกุ้ง หมู่ที่ 6 บ้านสุนัขหอน
สภาพพื้นที่เป็นที่ราบกลุ่มและอยู่ติดกับทะเล และมีป่าชายเลน ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนาเกลือ เลี้ยงกุ้ง
เขตพื้นที่
ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลโรงเข้ อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร
ทิศใต้ ติดต่อกับ อ่าวไทย ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลกาหลง อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลบางแก้ว ตำบลลาดใหญ่ จังหวัดสมุทรสงคราม
โดยชาวบ้านที่นี้ทำอาชีพหลักคือ ทำนาเกลือ และบ่อกุ้ง ส่วนอาชีพเสริม ค้าขาย
โดยประวัติที่เล่าขานกันมาแต่ครั้งโบราณมีอยู่ว่า มีสองผัวเมียคู่หนึ่ง ชื่อยายจันทร์พร้อมกับสามีได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณร่องน้ำ ซึ่งภาษาถิ่นเรียกว่า “รางน้ำ” และได้มีการอพยพเข้ามาทำกินมีครัวเรือนเพิ่มมากขึ้นเพราะมีความอุดมสมบูรณ์ในด้านอาหารของป่าชายเลน และมีการขยายหมู่บ้านเพิ่มมากขึ้นตามความเจริญเติบโตของเมือง
นาโคก เป็นตำบลที่ตั้งอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร พื้นที่เป็นที่ราบลุ่มติดชายทะเลบางส่วนตั้งอยู่ 2 ฝั่งถนนพระราม 2 จำนวนพื้นที่ 19,794 บาท จำนวนครัวเรือน 1,193 ครัวเรือน ประชากรจำนวน 3,732 คนประกอบไปด้วย 6 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านไร่ หมู่ที่ 2 บ้านนาโคก หมู่ที่ 3 บ้านนาโคกร่วมพัฒนา หมู่ที่ 4 บ้านชายทะเลรางจันทร์ หมู่ที่ 5 บ้านชายทะเลโรงกุ้ง หมู่ที่ 6 บ้านสุนัขหอน ประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพหลักในการทำนาเกลือ เลี้ยงกุ้ง เลี้ยงปลา บางส่วนเป็นลูกจ้างโรงงานและรับจ้างทั่วไป อาชีพเสริม คือ ค้าขายของทะเลตามฤดูกาล และแปรรูปอาหาร เช่น กะปิ น้ำปลา ปลาแดดเดียว เป็นต้น
ตำบลนาโคก ได้มีการจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนตำบลนาโคก เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2554 ปัจจุบันมีสมาชิกสภาฯ 28 คน มีกลุ่ม/องค์กร เข้ามาจดแจ้งจำนวน 12 กลุ่ม ด้านการส่งเสริมเศรษฐกิจ ได้น้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำเนินชีวิตและขยายผลสู่ประชาชนในหมู่บ้าน/ตำบล ดำเนินกิจกรรมต่างๆ เช่น การเลี้ยงปลาดุกในบ่อซิเมนต์ การปลูกผักสวนครัวไว้กินในครัวเรือน
จากการพัฒนาแผนเศรษฐกิจในปี 2560-2561 มีหน่วยงานต่างๆ เข้ามาร่วมให้การสนับสนุนกิจกรรมของหมู่บ้าน อาทิ ธนาคาร ธกส. สาขาสมุทรสาคร ประมงจังหวัด สนับสนุนการส่งเสริมและการประชาสัมพันธ์กิจกรรมของหมู่บ้าน/ตำบล โดยมีการถ่ายทำสารคดีสั้นของทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชนของหมู่บ้านเผยแพร่ผ่านช่องทาง Youtube และกำหนดแนวทางในการพัฒนาพื้นที่ท่องเที่ยวชุมชน
องค์การบริหารส่วนตำบลนาโคก ตามแผนงานด้านเศรษฐกิจ โครงการพัฒนาธุรกิจท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน จำนวนงบประมาณ 400,000 บาท สนับสนุนให้เกิดการพัฒนาตำบลนาโคกเป็นแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชน ใช้วิถีชีวิตของชุมชนเป็นจุดเด่นในการดึงดูดนักท่องเที่ยว การพัฒนาอาชีพแปรรูปกะปิ ที่มีขั้นตอนเริ่มต้นจนเป็นเนื้อกะปิ นำมาเป็นจุดพัฒนาพื้นที่ท่องเที่ยว ร่วมกับอพท.
สำนักงานจังหวัด ส่งเสริมในเรื่องการป้องกันแนวการกัดเซาะเพื่อเป็นการสร้างป่าชายเลน สำหรับเป็นแหล่งเพาะพันธุ์หรือวางไข่ของสัตว์น้ำทะเล และตัวเคยที่เป็นวัตถุดิบการทำกะปิ ยกระดับกระบวนการผลิตกะปิ มีโรงเรือนที่ได้มาตรฐานและยกระดับเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP มีตลาดนักธุรกิจส่งออกเป็นภาคีการตลาด
จากกระบวนการทำงานที่ใช้กลไกสภาองค์กรชุมชนเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนงาน ใช้ต้นทุนวิถีชีวิตเป็นพื้นฐานการกำหนดแผนพัฒนาพัฒนาพื้นที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชน จัดทำแผน “คนในตำบลต้องมีอาชีพและรายได้” เน้นให้มีอาชีพเสริม คือ หาปูทะเลชายฝั่งและปูแสม งมหอยแครง โดยนำไปแปรรูปเป็นหอยแครงดอง หอยพิม (นำไปตากแห้ง) ปูแสมแช่น้ำปลา ปลาหมอเทศก้นบ่อตากเป็นปลาแดดเดียว พัฒนาผลิตภัณฑ์ของหมู่บ้านเพื่อให้มีโอกาสทางการตลาดที่มากขึ้น
การส่งเสริมให้การรวมกลุ่มในรูปแบบของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผลิตภัณฑ์หลักของทางกลุ่มคือ “กะปิ” ซึ่งมีความโดดเด่นและมีอัตลักษณ์เป็นของตัวเอง และสิ่งที่ถือได้ว่าเป็นนวัตกรรม คือ การนำกะปิมาแปรรูปเป็นสินค้าอื่นๆ เช่น น้ำปลาหัวกะปิ กะปิหวาน กะปิเอนกประสงค์ การพัฒนาบรรจุภัณฑ์รูปแบบทอฟฟี่กะปิ
การส่งเสริมการปลูกผักสวนครัว การเลี้ยงปลาดุกในบ่อซิเมนต์ไว้กินไว้ใช้ในครัวเรือน หากเหลือแปรรูปปลาแดดเดียวจำหน่าย สนับสนุนให้ประชาชนมีการจัดทำบัญชีครัวเรือน มีการทำกิจกรรมร่วมกับหน่วยงานต่างๆ เพิ่มความรู้การน้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้
จากการขับเคลื่อนงานที่ผ่านมา ได้ส่งผลการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ตำบล อาทิ
- จดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชน เป็นธุรกิจของชุมชนขายตามสถานที่ราชการจัดหรือตามร้านค้าชุมชน จากการได้เรียนรู้และพัฒนาผลิตภัณฑ์กะปิ จนเป็นที่ยอมรับและได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคธุรกิจเอกชน
- เกิดการมีส่วนร่วมทั้งจากกลุ่มองค์กรในตำบลและภาคราชการ เกิดการสร้างอาชีพรายได้ระหว่างกลุ่มประมงชายฝั่ง(ไสเคย) กับกลุ่มแปรรูปกะปิทำให้ชาวบ้านมีรายได้อย่างต่อเนื่อง 3,000 บาท/เดือน กลุ่มประมง (ไสเคย) 10,000 บาทต่อครั้งในช่วงน้ำเกิด ทำให้ลดภาระหนี้สินของประชาชน ดูได้จากการไม่มีนายทุนเงินกู้นอกระบบเข้ามาเก็บเงินรายวัน (มอเตอร์ไซด์เก็บเงินกู้)
- การพัฒนาบรรจุภัณฑ์จากเดิมบรรจุใส่ถุง ระบบการตลาดที่ได้รับการยอมรับและมีกระบวนการผลิตที่ถูกหลักอนามัยได้มาตรฐาน
- เกิดแผนส่งเสริมแหล่งท่องเที่ยว โดยใช้บ้านชายทะเลร่างจันทร์ เป็นจุดท่องเที่ยว
ในการทำงานที่ผ่านมา สภาองค์กรชุมชนไม่ได้ทำงานเพียงลำพัง หากแต่มีการเชื่อมโยงและมีความร่วมมือในการทำงานร่วมกันกับภาคี/หน่วยงานที่ให้การสนับสนุนหรือให้ความช่วยเหลือ ดังนี้
- องค์การบริหารส่วนตำบลนาโคก ให้การสนับสนุนด้านสถานที่ประชุม
- สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. สนับสนุนงบประมาณในการขับเคลื่อนด้านการพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจและการพัฒนาองค์กรชุมชน
- สำนักงานจังหวัด สนับสนุนงบประมาณการการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งทะเล 4.000,000 บาท
- สำนักงานพัฒนาชุมชน สนับสนุนงบประมาณพัฒนาอาชีพตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
- 5. มีการเชื่อมโยงดำเนินงานทรัพยากรสิ่งแวดล้อมกับสำนักงานทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมจังหวัด
- 6. สำนักมาตรฐานสินค้าเกษตร และอาหารแห่งชาติสนับสนุนการอบรมผลิตภัณฑ์
- สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสนับสนุนงบประมาณพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว จำนวน 420,000 บาท
แผนงาน/กิจกรรมที่จะดำเนินการต่อไป
- ส่งเสริมอาชีพทางการเกษตร และการเลี้ยงสัตว์ทะเล เช่น เลี้ยงปูทะเล เลี้ยงปลากระพง
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากกะปิ ให้มีกระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐานให้เกิดนวัตกรรมและนำเข้าคัดสรร
OTOP (สำนักงานพัฒนาชุมชนและสำนักงานพาณิชย์จังหวัด)
- การเรียนรู้และพัฒนาแหล่งอนุรักษ์สัตว์น้ำและการปรับสภาพน้ำเพื่อการเลี้ยงสัตว์น้ำกร่อย (ศูนย์วิจัย และพัฒนาประมงชายฝั่งสมุทรสาคร)
- ส่งเสริมและพัฒนาให้หมู่บ้านเป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร ประมงชายฝั่ง และเป็นหมู่บ้าน OTOP เพื่อ
การท่องเที่ยว
- ส่งเสริมให้คนในชุมชนตระหนักในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติรักษาสิ่งแวดล้อมและน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปเป็นแนวทางในการปฏิบัติในวิถีชีวิตประจำวันชีวิต
- ส่งเสริมให้เกิดการท่องเทียวชุมชน เพื่อเผยแพร่ผลิตภัณฑ์ชุมชนและอาชีพรายได้ของประชาชน
ผู้ประสานงาน : นางมาเรียม กงม้า ประธานสภาองค์กรชุมชนและประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลนาโคก
บ้านเลขที่ 3/6 หมู่ที่ 4 ต.นาโคก อ.เมือง จ.สมุทรสาคร 74000 เบอร์โทร 0817939822
